Almanya ve Türkiye'nin PISA 2000-2015 sonuçlarındaki değişimin incelenmesi ve PISA sonrası Almanya'daki eğitim reformları

Bu çalışmanın amacı, Türkiye'nin ve Almanya'nın 2015 yılına kadar PISA sonuçlarını karşılaştırmak ve iki ülkenin eğitim başarısını etkileyen faktörleri incelemektir. Almanya'nın eğitim sistemi ve 2000 yılından sonra eğitim sistemindeki değişimler ele alınmıştır. Türkiye'nin ve Almanya'nın okuma, matematik ve fen alanlarının PISA puanları incelenmiş ve karşılaştırılmıştır. Sosyoekonomik düzey, göçmenlik geçmişi ve okul türünün etkileri regresyon analizi ile değerlendirilmiştir. Araştırma 15 yaşındaki öğrenciler üzerinde yapılmış olup Türkiye'de 2003 ile 2015 yılları arasında toplam 25.536 öğrenci ve Almanya'da 2000 ile 2015 yılları arasında toplam 31108 öğrenci ile yürütülmüştür. Okuma, matematik ve fen alanlarındaki eğitim başarısı PISA araştırmasının kavramsal testleri başta gelmek üzere; sosyoekonomik düzey, göçmenlik geçmişi ve okul türü öğrenci ve okul anketlerinden alınan verilerle belirlenmiştir. Çalışmanın sonuçları göstermiştir ki Almanya'nın okuma ve fen PISA puanları 2000 yılında OECD ortalamasından altında kalmıştır ve matematik puanı OECD ortalamasına yakın gelmiştir. Sonraki yıllarda puanlar tüm alanlarda artmıştır ve fen puanı 2006, matematik puanı 2009 ve okuma puanı 2012 yılından itibaren OECD ortalamasından daha yüksek çıkmıştır. 2003 yılında katılımcı OECD ülkelerinden sadece bir tanesi Türkiye'den daha düşük puan almıştır. Türkiye'nin PISA puanları tüm döngülerde OECD ortalamasından altında kalmış, fakat 2012 yılına kadar her döngüde puanlar artmıştır. Almanya'da okuma, matematik ve fen başarı puanlarındaki farklılıkların %15-29 arası sosyoekonomik düzey farklılıklarından, %4-13 arası göçmenlik geçmişi farklılıklarından ve %40-51 arası okul türü farklılıklarından kaynaklanmaktadır. Yıllar içerisinde özellikle sosyoekonomik düzeyden kaynaklı fark azalmıştır. Türkiye için PISA başarı puan farklılıkların %9-22 arası sosyoekonomik düzey farklılıklarından ve %25-43 arası okul türü farklılıklarından kaynaklanmaktadır. Yıllar içerisinde sosyoekonomik düzeyin etkisi azalmakla beraber okul türü farklılıklarının etkisi artmıştır. Hem Türkiye'de hem Almanya'da okul türünün farklılıklarının etkileri sosyoekonomik düzeyin farklılıkları ile bir miktarda açıklanabilmektedir.