Altı ay altı yaş arası çocuklarda iştahsızlık sıklığı ve etkileyen faktörlerin belirlenmesi

Amaç: İştah, yiyeceklere karşı duyulan bilinçli bir istek, iştahsızlık ise açlık hissini algılayamama, hiçbir besine karşı yeme isteği duymama, yeterli büyüme gelişme için alınması gereken besinlerin çeşitli nedenlerle reddi olarak tanımlanabilir. Bu çalışmanın amacı günümüzde giderek yaygınlaşmış bir sorun olan iştahsızlık probleminin sıklığını ve altta yatan nedenleri tanımlamaktır. Böylece çocuklarda iştahsızlığın neden olduğu büyüme gelişme geriliklerinin önüne geçmek mümkün olacaktır. Gereç ve Yöntem: Gaziantep Üniversitesi Tıp Fakültesi Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları AD. "Çocuk Sağlığı İzlem Polikliniği", "Genel Pediatri" polikliniklerine kontrol amacıyla başvuran, daha önceden bilinen bir hastalığı olmayan altı ay altı yaş arası çocukların ebeveynlerinden, anket formunu doldurmayı kabul eden 800 kişi çalışmaya dahil edilmiştir. İştahsızlık sıklığı %47 olarak kabul edilip yaklaşık %5'lik bir fark olacağı öngörülerek minimum örneklem büyüklüğü 784 olarak belirlendi. Katılımcılara demografik bilgiler ve beslenme alışkanlıklarını içeren anket soruları yöneltilmiştir. Veriler SPSS 22.00 paket programında değerlendirilmiş ve P<0,05 değerleri istatistiksel olarak anlamlı kabul edilmiştir. Bulgular: Çalışma, yaş ortalaması 52,67±19,93 ay (6.00-72.00) olan 800 olgu (390 kız/410 erkek) ile yürütüldü. Vücut ağırlığı düşük olan annelerin çocuklarında iştahsızlığın daha sık olduğu görüldü (p<0.05). İştahsız olan çocukların çoğunda boy persantili üç ve altındaydı (p<0.05). Eğitim almamış anne çocuklarında iştahsızlığın daha sık görüldüğü saptandı (p<0.05). Gebeliği sırasında kendisini mutsuz ya da değersiz hisseden annelerin çocuklarında iştahsızlık probleminin daha sık olduğu gözlendi (p<0.05). Düzenli olarak üç öğün beslenmeyen çocuklarda iştahsızlığa anlamlı derecede sık rastlandı (p<0.05). Çocuklarını yemek yeme sırasında zorladığını belirten anne çocuklarında iştahsızlık daha sık gözlemlendi (p<0.05). Sonuç: İştahsızlık günümüzde annelerin en çok yakındığı sağlık problemlerinin başında yer almaktadır. Annenin vücut ağırlığı, gebelik sırasında geçirdiği hastalıklar, annenin kendini mutsuz hissetmesi, anne baba eğitim düzeyi, çocuklarda ek gıdaya geçiş zamanı, verilen ek gıdanın türü ve özellikleri, öğün zamanlarının düzenli, üç öğün şeklinde olması ve aile ile beraber yenilmesi iştahsızlığı etkileyen faktörlerden bazılarıdır. İştahsızlık nedenlerinin belirlenip çözümlenmesinin ve bakım verenlerin uygun bir eğitim almasının önemi ortaya konmuştur. Anahtar Kelimeler: İştahsızlık, Seçici yeme, Yemede isteksizlik, Yeni besin fobisi.