Alt ektremite deneysel iskemi/reperfüzyon modelinde gelişen reperfüzyona bağlı iskelet kas hasarına ketoprofen'in etkilerinin araştırılması

Amaç: İskelet kasında oluşan iskemi/reperfüzyon hasarı serbest oksijen radikallerini tutucu antioksidan ilaçlarla düzeltilebilir. Analjezik ve anti-inflamatuvar etkileri nedeniyle non-steroidal anti-inflamatuvar ilaçlar bu amaçla en sık kullanılan ajanlardandır Bu çalışmamızda tek taraflı femoral arter ve femoral ven klemplenmesi sonrası gelişen iskelet kasında (gastroknemius kası) oksidatif stres ve iskelet kası histopatolojisindeki değişimler üzerine bir non-steroid anti-inflamatuvar ilaç olan Ketoprofen'in etkisinin araştırılması amaçlanmıştır. Gereç ve yöntem: Çalışmada 21 adet Spraque Dawley cinsi dişi sıçan kullanıldı. Sıçanlar grup 1 (kontrol), grup 2 (iskemi/reperfüzyon) ve grup 3 (iskemi/reperfüzyon + ketoprofen ) olacak şekilde 7 şerli 3 gruba ayrıldı. Tüm sıçanlara 12 saatlik açlık sonrasında ketamine HCl 60 mg/kg + ksilazin hidrokorür 10 mg/kg intraperitoneal yolla anestezi uygulandı. Sıçanların ciltleri aseptik olarak hazırlandıktan sonra sağ arka bacakta cilt ve cilt altı doku geçilecek femoral arter ve femoral ven bulunup serbestleştirildi. Femoral arter ve femoral ven atravmatik cerrahi damar askısı ile turnike uygulanarak iskemi oluşturuldu. 120 dakika iskemi sonrası 60 dakika revaskülarizasyon uygulandı. İskemi/reperfüzyon + ketoprofen grubuna iskemi süresinin 60. dk ve 90. dk da intraperitoneal 25 mg/kg dan birer doz Ketoprofen uygulandı. Sonrasında sıçanların kan ve sağ arka bacak gastroknemius kas örnekleri alındı. Biyokimyasal olarak serumda ve gastroknemius kas dokusunda süperoksit dismutaz ile malondialdehit, histopatolojik olarak gasrokinemius kasında kas lifi düzensizliği, hemoraji ve inflamatuar hücre artışına bakıldı. İstatistiksel analizin değerlendirilmesinde bilgisayar programı olarak IBM SPSS statistics versiyon 22 for Windows 10.0 kullanıldı. Biyokimyasal ve histopatolojik bulguların istatistiksel olarak gruplar arasındaki anlamlı farklarını belirlemede tek yönlü ANOVA testi, Gruplar arası farklılığın hangi gruplar arasında olduğunu belirlemede Scheffe çoklu karşılaştırma testi kullanıldı. P değerinin 0.05' den küçük olması istatistiksel olarak anlamlı kabul edildi. Bulgular: Serum süperoksit dismutaz ve doku süperoksit dismutaz değerlerine bakıldığında iskemi/reperfüzyon grubu ile iskemi/reperfüzyon + ketoprofen grubu arasında anlamlı farklılık olduğu gösterilmiştir. (p=0,003, p=0,029). Serum malondialdehid ve doku malondialdehid değerleri kontrol, iskemi/reperfüzyon, iskemi/reperfüzyon+ketoprofen grupları karşılaştırıldığında aralarında istatistiksel olarak anlamlı farklılık olmasa da özellikle iskemi/reperfüzyon ve iskemi/reperfüzyon + ketoprofen grupları doku malondialdehid değerleri arasında istatistiksel olarak anlamlıya yakın değerler elde edilmiştir. (p=0,052). Histopatolojik olarak kas lifi düzensizliği, hemoraji ve inflamatuvar hücre artışı açısından iskemi/reperfüzyon + ketoprofen grubunda inflamasyon ve hemorajinin azaldığı ve gruplar arası istatistiksel açıdan sonuçlar anlamlı bulunmuştur. (p=0,013, p=0, p=0,005) Çalışmamızda biyokimyasal ve histopatolojik veriler literatür ile uyumludur. Sonuç: Sonuç olarak çalışmamızda bir NSAİİ olan Ketoprofen'in iskelet kası iskemi/reperfüzyon hasarında olumlu etkileri ve iskemi/reperfüzyon hasarında faydalı katkıları olduğu bulundu. Bu bulguların tam olarak ortaya konması ve pratikte kullanılabilmesi için daha geniş deneysel ve klinik çalışmalara ihtiyaç vardır.