Alt ve üst sosyoekonomik düzeydeki ailelerin aile işlevlerinin, anne-çocuk ilşkilerinin aile işlevlerinin anne-çocuk ilişkilerine etkisinin incelenmesi

iÖZETBu araştırma ; alt ve üst sosyoekonomik düzeydeki 6 yaş grubunda çocuğa sahipailelerin aile işlevlerini , anne-çocuk ilişkilerini ve aile işlevlerinin anne-çocukilişkilerine etkilerini incelemek amacı ile yapılmıştır. Araştırmanın örneklemi , 2000 yılıDevlet statistik Enstitüsü , Ankara ili Çankaya ve Keçiören merkez ilçeleri nüfus bilgilerive Ankara l Milli Eğitim Müdürlüğü Resmi lköğretim Okulları Ana sınıfları öğrencisayıları dikkate alınarak , evrenden rastgele örnekleme yöntemi ile belirlenen 11 lköğretimokulunun ana sınıfı öğrencileri ve annelerinden oluşmuştur. Alt sosyoekonomik düzeyden169 ve üst sosyoekonomik düzeyden 221 olmak üzere , toplam 390 çocuk ve annesiaraştırma kapsamına alınmıştır.Araştırmada veri toplama araçları olarak , ailelerin demografik bilgilerini eldeetmek amacıyla Kişisel Bilgi Formu ; aile işlevlerini ölçmek amacı ile Aile DeğerlendirmeÖlçeği (ADÖ) ve anne-çocuk ilişkilerini ölçmek amacıyla ise Aile-Çocuk lişkileriÖlçeği-Anne Formu (PARQ) kullanılmıştır. Elde edilen verilerin analizi S.P.S.S.istatistik programı ile yapılmıştır. Ailelerin demografik bilgileri yüzde ve frekansdağılımları ile verilmiş ; aile işlevleri ve anne-çocuk ilişkilerinin belirlenen bağımsızdeğişkenlerle ilişkileri , çift yönlü varyans analizi ile ; aile işlevleri ve anne-çocukilişkileri etkileşimi ise Korelasyon tekniği ile test edilmiştir. Gruplar arasında anlamlıfarklar bulunduğunda , farkı yaratan grubun hangisi olduğu Scheffe Testi ile belirlenmiştir.Aile işlevleri ve anne-çocuk ilişkilerinde , sosyoekonomik düzeyin belirleyici biretken olduğu , sosyoekonomik düzey grupları arasında aile işlevleri ve anne-çocukilişkileri açısından anlamlı farklılıkların olduğu bulunmuştur ( p < 0.05 ).Aile işlevlerinin sosyoekonomik düzey grupları arasında anlamlı derecedefarklılıklar gösterdiği ; Aile Değerlendirme Ölçeği iletişim , roller , duygusal tepkiverebilme , davranış kontrolü ve genel fonksiyonlar boyutları açısından üst sosyoekonomikdüzeydeki ailelerin ; problem çözme ve gereken ilgiyi gösterme boyutları açısından isealt sosyoekonomik düzeydeki ailelerin daha sağlıksız işlevler gösterdikleri belirlenmiştir( p < 0.05 ). Aile işlevleri arasında ; annelerin yaşları , hane halkı büyüklüğü , ev tipleri ,çocuk sayıları , çocukların cinsiyetleri , anne - baba evlenme yaşları ve evlilik sürelerinegöre anlamlı farklar bulunmazken ( p > 0.05 ) ; babaların yaşları , anne ve babalarınöğrenim durumları ve evlenme biçimlerine göre anlamlı farkların olduğu saptanmıştır( p < 0.05 ).Anne-çocuk ilişkileri açısından , alt sosyoekonomik düzeydeki annelerin tümboyutlarda üst sosyoekonomik düzeydeki annelere göre anlamlı derecede sağlıksızlıkgösterdikleri ( p < 0.05 ) ; annelerin yaşları , meslek grupları ve çocukların cinsiyetlerininanne-çocuk ilişkilerini etkilemediği ( p > 0.05 ) ; annelerin öğrenim durumları , ailetipleri ( hane halkı büyüklüğü ) ve çocuk sayılarının anne-çocuk ilişkilerini anlamlıderecede etkilediği bulunmuştur ( p < 0.05 ).Aile işlevlerinin anne-çocuk ilişkilerine etkisi incelendiğinde , iletişim vesıcaklık ve sevgi etkileşiminin bulunmaması dışında , her boyutta anlamlı etkileşiminolduğu ve bu etkileşimin bazı boyutlar açısından pozitif , bazıları açısından ise negatifolduğu saptanmıştır ( p < 0.05 ).