Toleransa alternatif bir yaklaşım: Eric Voegelin

Bu tez, Alman asıllı Amerikalı siyaset bilimi düşünürü Eric Voegelin'in (1901-1985) siyasi düşüncesinden hareketle tolerans (hoşgörü) kavramı üzerine bir çalışmadır. Voegelin, genellikle eserlerinde yirminci yüzyılın toplumsal ve siyasi krizleri ile ilgilendiği için, tolerans, çoğulculuk ve çok kültürlülük gibi konular tartışıldığında genellikle adı anılan bir isim değildir. Ancak bu çalışma, Voegelin'in sadece tolerans tarihini daha geniş bir şekilde anlamamıza katkı sağlamakla kalmayıp aynı zamanda eserlerinden alternatif bir tolerans teorisi türetilebileceğini savunmaktadır. Bu liberalizmin nötr-değer ve pragmatik toleransına karşı dikkat çeken bir alternatif hoşgörü teorisidir. Çalışma, Voegelin'in liberal teoriye yönelik özgün eleştirisini ve toleransı mevcut modern toplumun bir parçası olarak gördüğü bir sorun olarak ele alışını inceler. Ayrıca çalışma, Voegelin'in tolerans tanımını ve toplumu bir gerçeklik kavramına geri döndürme argümanını araştırır. Voegelin, toleransı bir bilinç dengelemesi olarak görür: Sessizlik ile gerçeklik hakkındaki bilginin ifadesi arasındaki bir denge. İnsanlar gerçeği çeşitli yollarla ifade edebilirler, ancak herkes aynı "sessizliği" paylaşır ve anlaşılamayanın tek mümkün yaklaşımının tüm sembollerin ötesinde olan bir yaklaşım olduğunu düşünür. Farklılıklara rağmen, insanların neyi paylaştığının tanınması çok önemlidir. Voegelin, toleransın ilk ve tarihsel anlamının kayıtsızlık anlamına gelmediğini belirtir. Bu tür bir tolerans, domuzlar için uygun bir polis yaratır. Buna karşılık, tolerans, sembolik farklılıklarına rağmen tarihsel dinler tarafından temsil edilen gerçek dini anlamaya bir girişim olmalıdır. Bu çalışmanın başka bir odak noktası, siyasi filozoflar tarafından genellikle göz ardı edilen Jean Bodin'in (1530-1596) tolerans savunmasıdır ve Voegelin'in tolerans teorisi için temel öneme sahiptir. 1588 yılında yazdığı "Colloquium Heptaplomeres" (Yedi'nin Diyalogu) adlı kitabında yedi farklı inanca sahip insan arasında geçen bir diyalog olup, zamanının ötesinde bir tolerans savunusu olarak dikkat çekmektedir. Bodin, kitapta farklı inançlara sahip konuşmacılar arasında uzlaşı aramaz. Onun amacı çokluğa dayalı bir birliktir. Bu çalışma sonuçta alternatif bir tolerans teorisini tartışmaya açmaktadır.