Altmışbeş yaş ve üzeri bireylerin üriner inkontinans durumlarının değerlendirilmesi

Amaç: Bu çalışmanın amacı, herhangi bir sağlık sorunu nedeniyle Akdeniz Üniversitesi Hastanesi polikliniklerine 6 aylık dönemde başvuran 65 yaş ve üzeri yaşlı bireylerin, üriner inkontinans sıklığını, etkileyen sebepleri, üriner inkontinanslı bireylerin yaklaşımlarını, bakış açılarını ve yaşam kalitelerini etkileyen koşulların araştırılmasıdır. Yöntem: Tanımlayıcı ve kesitsel olarak tasarlanan çalışmamızda, çalışmaya katılmayı kabul eden ve onamları alınan 431 gönüllüye, 6 araştırmacı tarafından yüz yüze görüşme yöntemiyle anketler uygulandı. İstatistiksel analiz İçin SPSS 22.0 paket programı kullanılmış; tüm karşılaştırmalarda p<0,05 değeri anlamlılık düzeyi olarak kabul edilmiştir. Değişkenlerin dağılımının normal dağılıma uygun olup olmadığı Kolmogorov, Smirnov ve Shapiro Wilk testleriyle araştırıldı. Karşılaştırmada ise parametrik testlerden, yerine göre, bağımsız gruplarda T-Testi ve Tek Yönlü Varyans Analizi (One-Way ANOVA) testi kullanılarak gerçekleştirilmiştir. Parametrik test varsayımlarının sağlanmadığı durumlarda ise bu testlerin parametrik olmayan alternatifleri, "Mann-Whitney U", "Wilcoxon İşaretli Sıra" ve "Kruskall Wallis" testleri kullanılmış Kategorik değişkenler arası kıyaslamalarda ise Pearson Ki-Kare testi kullanılmıştır. Bulgular: Çalışmaya 431 kişi katılmıştır. Katılımcıların yaş ortalaması 71,65 ve çoğunluğu %53,6'sı erkektir. %93 orta gelirlidir, %36,2'sinin ilköğretim eğitimi almıştır. Bizim çalışmamızda genel olarak tüm katılımcıların (n=431) %27'si üriner inkontinans problemi olduğu saptandı. Kadın katılımcıların %41,5'i, erkek katılımcıların %15,2'si üriner inkontinans sorunu olduğu tespit edilmiştir. Çalışmaya katılan kadın hastalar için, tekrarlayan idrar yolu enfeksiyonu öyküsü olan hastalarda, tekrarlayan idrar yolu enfeksiyonu öyküsü olmayan hastalara oranla üriner inkontinans daha sık görüldüğü tespit edilmiştir (p=0.003). Üriner inkontinans sorunu olan erkeklerin yaşı, üriner inkontinans şikâyeti olmayan erkeklere oranla, daha yüksek bulunmuştur. (p=0.002). Çalışmaya katılan erkek hastalar için, çalışan hastalarda, çalışmayan hastalara oranla üriner inkontinansın daha az görüldüğü saptanmıştır (p=0.007). Benign prostat hiperplazi şikâyetine sahip erkek hastalarda, benign prostat hiperplazi şikâyetine sahip olmayan hastalara oranla üriner inkontinansın daha sık görüldüğü saptanmıştır (p=0.003). Sonuç: Üriner inkontinans yaşlılarda sık görülen bir durum olmasına karşın aile hekimleri yönetimde yeterince yer almamaktadır. Bunun nedenleri arasında, üriner inkontinansın hastalar tarafından yaşlanmanın doğal bir süreci olarak algılanması veya utanma nedeniyle paylaşılmaması ve aynı zamanda aile hekimlerince rutin olarak sorgulanmaması olabilir. Yaşlılarda kapsamlı geriyatrik değerlendirmenin bir bileşeni olarak idrar kaçırma olup olmadığının sorgulanması bu hastaların tanı almasını sağlayabilir. Aile Hekimleri üriner inkontinansın yönetiminde multidisipliner ekibin bir üyesi olarak önemli rol oynayabilir. Anahtar Kelimeler: Üriner İnkontinans, Yaşlı, Aile Hekimliği, Birinci Basamak Sağlık Kurumu