Alzheimer hastalığında apolipoprotein e genotipinin incelenmesi ve vasküler risk faktörleriyle ilişkisi

Alzheimer hastalığı (AH), demansın en sık görülen nörodejeneratif nedeni olarak kabul edilmektedir. AH patogenezi hala tam olarak aydınlatılamamıştır ancak genetik ve çevresel faktörler arasındaki karmaşık etkileşim olduğuna inanılıyor. AH?nın gelişimine katkıda bulunabilir tüm potansiyel risk faktörlerinin belirlenmesi gerekmektedir. Bu bakış açısından bakıldığında, erken tanı ve birincil veya ikincil önlemenin uygulanmasında, genetik faktörler çok önemlidir. Dolayısı ile AH?nın etyopatogenezinde vasküler risk faktörleri ve ApoE genotiplemesi giderek önem kazanmaktadır. Bugüne kadar çok az araştırma AH olan hastalarda vasküler risk faktörleri ve ApoE ?4 alleli etkileşimini incelemiştir. Bu çalışmanın amacı HT, DM, hiperlipidemi, iskemik kalp hastalığı, obezite, alkol ve sigara kullanımı, ateroskleroz, homosistein yüksekliği, B12 vitamini ve folik asit düşüklüğü gibi vasküler risk faktörlerinin AH ile ilişkisini değerlendirmektir. Bu çalışmaya, Gazi üniversitesi Tıp Fakültesi Nöroloji Anabilim Dalı Nöroloji Demans polikliniğinde NINCDS-ADRDA kriterlerine göre `?Muhtemel AH?? tanısı almış 44 hasta ile intrakranial dejeneratif hastalığı olmayan, nöroloji polikliniğine başvuran aynı yaş grubunda randomize, gönüllü 51 kişi kontrol grubu olarak kabul edilmiştir. Bu çalışmada risk faktörü olarak düşük eğitim seviyesi, sigara kullanımı, hiperlipidemi, yüksek serum total kolesterol düzeyleri ve hiperhomosisteinemi AH?da kontrol grubuna göre istatistiksel olarak anlamlı bulundu. Bunun yanında, Alzheimer Hastalarında, ApoE ?4 alleli taşıyan hastaların taşımayanlar ile karşılaştırıldığında daha ileri yaşta oldukları ve kognitif test skorlarının daha belirgin etkilendiği bulundu. Vasküler risk faktörleri AH klinik bulgularının başlamasından yıllar önce dejenerasyona zemin hazırlamaktadır. Tedavisi mümkün faktörler olması nedeniyle vasküler risk faktörleri, etiyolojisi aydınlatılamamış ve kesin tedavisi bulunamamış AH?nın önlenmesi açısından önemli görülmelidir. ApoE ?4 allel varlığının hem vasküler risk faktörlerini arttırdığı, hem de direkt olarak AH?nı etkilediği düşünülmektedir. Çok büyük olasılıkla, gelecekteki mevcut tedavi için, klinikte hastaların tanımlamasında biyolojik belirteçlerden ve risk faktörü olan genlerden daha sıklıkla faydalanılacaktır.