Amasra taşkömürü işletmesinde iş kazalarının incelenmesi

Günümüzde endüstrinin her kolunda olduğu gibi, madencilikte de gerek verimlilik gerekse iş güvenliği alanlarında çok sayıda veri toplanabilmektedir. Toplanan bu verilerin işletmeler için yararlı bilgiler haline getirilmesi gittikçe önem arz etmektedir. Verilerin işlenmesi ve işlenen verilerden faydalı bilgilerin çıkarılmasında veri madenciliği oldukça faydalıdır. Bu tez çalışmasında, Türkiye Taşkömürü Kurumu Amasra Taşkömürü İşletmesinde 2010-2021 yılları arasında meydana gelen yaralanmalı iş kazaları verilerinin veri madenciliğiyle incelenmesi amaçlanmıştır. Bu amaç doğrultusunda, ilgili yıllara ait yaralanmalı kaza verileri işletme veri tabanından alınmış ve çalışmaya uygun biçimde düzenlenmiştir. Değerlendirme aşamasında ZeroR, J48 Karar Ağacı, k En Yakın Komşuluk, Yapay Sinir Ağları, Naive Bayes, Destekçi Vektör Makine ve Rassal Orman veri madenciliği algoritmaları kullanılmıştır. Bu algoritmaların uygulanması, açık kaynak kodlu bir uygulama olan WEKA programı ile yapılmıştır. Bu sonuçlara göre, işletme için kaza verilerini en iyi sınıflandıran ve tahmin eden algoritmalar tespit edilmeye çalışılmıştır. Farklı test yöntemlerine göre k En Yakın Komşuluk ve Destekçi Vektör Makine algoritmaları sınıflandırma ve tahmin çalışmalarında başarılı bulunmuştur. Çalışmanın önemli aşamalarından biri de birliktelik kuralları madenciliğiyle, kaza kökeninde etkili olan öz niteliklerin ve alt sınıfların belirlenmesi çalışmasıdır. Böylece, işletmede meydana gelen kazaların yerleri ve kök nedenleri konusunda daha detaylı bilgiler elde edilmiştir. Apriori ve Tahminci Apriori uygulamaları sonucunda kaza yerlerine göre meydana gelen iş kazalarında kök nedenlerin işçilerin deneyimleri, vardiyadaki çalışma saati ve çalışan görevi olduğu ortaya konulmuştur. Bunun yanında, vardiya saati, kaza sebebi, aylık üretim ve aylık yevmiye değişkenlerinin de etkili oldukları tespit edilmiştir. Bu tespitler ışığında işletmeye yönelik öneriler sıralanmıştır.