Amiyotrofik lateral skleroz (ALS) hastalarının beslenme durumunun incelenmesi

ALS hastalığı genel popülasyon da 7/100.000 görülen önemli bir sosyal sağlık problemidir. Hastalığın tedavisi bulunmamaktadır. ALS'li hastalarda motor hücrelerin kaybı ile birlikte yutma güçlüğü ve yutma güçlüğüne bağlı beslenme bozukluğu gelişebilir. Beslenmenin yeterli düzeyde sağlanamaması ALS'li hastaların yaşam kalitesini etkileyen önemli bir problemdir. Bu araştırmanın amacı ALS hastalarında yetersiz beslenmeye bağlı olarak ortaya çıkan semptomların yan etkilerinden korunmaları için hastalık şiddeti ile beslenme durumu arasındaki ilişkinin belirlenmesidir. Çalışma 66 ALS hastasında, COVİD-19 pandemi döneminde online ve yüz yüze görüşmeler ile yapılmıştır. Araştırma sırasında antropometrik ölçümler, besin tüketim sıklığı formu, genel bilgileri içeren form, EAT-10 (Yutma tarama testi) ve ALSFRS (ALS hastalık şiddeti ölçeği) uygulanmıştır. Araştırmada, ALSFRSR sonucu ile EAT-10 sonucu arasında negatif yönde zayıf düzeyde, istatistiksel olarak önemli ilişkiler belirlenmiştir (p<0,05). ALS hastalarında hastalık şiddeti arttıkça, yutma fonksiyonlarının kötüleştiği tespit edilmiştir. ALSFRSR sonucu ile lif, D vitamini, orta zincirli yağ asitleri ve doymuş yağ asitleri alımları ile pozitif yönde istatistiksel olarak önemli ilişkiler tespit edilmiştir. Besinlerle alınan lif, D vitamini, orta zincirli yağ asitleri ve doymuş yağ asitleri alımının artması ile ALS hastalık şiddetinin azaldığı görülmektedir (p<0,05). ALSFRSR sonucu ile vücut ağırlığı arasında pozitif yönde çok zayıf düzeyde istatistiksel olarak önemli ilişkiler belirlenmiştir (p<0,05). Bu durumda vücut ağırlığı arttıkça hastalık şiddetinin azalabileceği görülmektedir. Ayrıca, ALSFRSR ile LDL kolestrol sonuçları arasında pozitif yönde zayıf düzeyde, B12 vitamini ile negatif yönde orta düzeyde; istatistiksel olarak önemli ilişkiler belirlenmiştir (p<0,05). Sonuç olarak LDL düzeylerinin artışının hastalık üzerinde koruyucu etkileri olabilir.