Ammâr b. Yâsir'in azgın bir topluluk tarafından öldürüleceğine dair rivayetin hadis tekniği açısından tahlili

Hz. Peygamber (sav.)'e nispet edilen hadisler içerisinde fiten ve melâhim türü haberlerin önemli sayılabilecek bir yekûn tuttuğu malumdur. Rasulullah (sav.) çeşitli vesilelerle ashabını bu fitnelerden sakındırmış ve onlara bazı tavsiyelerde bulunmuştur. Bu haberlerden biri de Hz. Peygamber (sav.)'in Ammâr b. Yâsir'e hitaben söylediği "seni azgın bir topluluk öldürecek" hadisidir. Sahîhayn başta olmak üzere pek çok hadis kitabında yer alan bu rivayet, Mekke döneminde Ammâr b. Yâsir'e işkence yapıldığı zaman, Mescid-i Nebevî'nin inşası ve Hendek Savaşında hendek kazımı esnası gibi farklı bağlamlarda zikredilmektedir. Bahsi geçen rivayetin Mekke döneminde söylendiğini ifade eden rivayet muhadramdan olan Amr b. Meymûn kanalıyla gelip sahabi ravisi zikredilmediği için zayıftır. Söz konusu rivayetin Hendek Savaşında hendek kazımı esnasında söylendiğini ifade eden rivayetlerde kerpiç taşımasından bahsedilmesi hendek kazımı ile Mescid-i Nebevî'nin inşası olaylarının karıştırılmış olma ihtimalini güçlendirmektedir. Bu rivayetin Mescid-i Nebevî'nin inşası esnasında söylendiğini ifade eden rivayetler ise daha tutarlı görünmektedir. Hicri ilk üç asırda tasnif edilen hadis kitapları içerisinde söz konusu rivayetin altmış beş tariki tespit edilmiştir. Bu tariklerin kırk yedisinin isnâdı sahîh, on yedisinin ise zayıftır. Ayrıca bu rivayetler Ammâr b. Yâsir başta olmak üzere on üç farklı sahabi tarafından nakledilmiştir. Sonuç olarak söz konusu rivayet isnâd açısından sahîhtir. Bir rivayetin mütevâtir sayılabilmesi için her tabakada on iki ve aşağısı ravi sayısını kabul edenlere göre rivayetin mütevâtir olduğu söylenebilir. Tevâtürdeki ravi sayısını on ikiden fazla olarak belirleyenlere göre de rivayetin meşhûr olduğunu söyleyebiliriz. Anahtar Kelimeler: Ammâr b. Yâsir, Azgın Topluluk, Sıffin Savaşı, Mescid-i Nebevî