Ana liman seçim kriterleri ve Türkiye'de ana liman seçimine yönelik bir uygulama

Ana limanlar kendi hinterland alanına özgü yükleri de elleçleyen, konum, tesisler, yan servisler ve çevre konularında bulunduğu bölgedeki diğer limanlara üstünlük gösteren büyük çaplı yükleme/boşaltma merkezleridir. Dünya üzerinde küreselleşme ile bölgeler ve kıtalar arası artan ticari rekabet ana limanların rekabetini gündeme getirmiş ve ana limanların seçim kriterleri hakkında bir çok çalışma yürütülmüştür. Çalışmada öncelikle literatür taraması ile ana liman seçim kriterleri ve genel karakteristikleri bulunmuştur. Seçim kriterlerinin Türkiye'de bir ana liman değerlendirilmesinde kullanılabilmesi teyidi ve Türkiye'de ana liman olma potansiyeli gösteren limanların bilgileri açık uçlu anket sorularıyla akademisyenler ve özel sektörden alınmıştır. Bu bilgiler ışığında beş potansiyel ana liman ve yedi ana liman seçim kriteri bulunmuştur. Kriterler hem taşıma işleri komisyoncuları, hem de düzenli hat deniz yolu taşımacılığı yapan şirket acenteleri bakış açısından ve en son genel bir bakış açısıyla değerlendirilmiştir. Genel sonuçlara göre ana liman seçim kriterleri içerisinde en önemlileri sırasıyla; pazara yakınlık ve hinterland, liman konumu, liman ücretleri, liman intermodal ağı, liman altyapısı, elleçleme ekipmanlarının verimliliği ve liman kapasitesi olurken; değerlendirilen limanlar arasında ana liman olmaya en uygun limanlar sırasıyla Ambarlı Limanı, Kocaeli Limanı, Mersin Limanı, Aliağa Limanı ve Asyaport Limanı olmuştur. Anahtar Kelimeler: Ana Liman, Ana Liman Seçimi, Konteyner Taşımacılığı