Ana ürün ve ikinci ürün yerfıstığı (Arachis hypogaea L.) tarımında farklı ekim sıklığının yaprak alan indeksine ve verime etkisinin belirlenmesi

Yerfıstığı (Arachis hypogea L.) Fabaceae familyasından ekonomik öneme sahip bir sıcak iklim ve yağ bitkisidir. Bu çalışmada, Türkiye'de yerfıstığında ana üretici illerden biri olan Osmaniye'de, ana ve ikinci ürün koşullarında, farklı pazar tipinden birer, toplam üç yerfıstığı çeşidinin sıra üzeri mesafe ayarlamalarına verim ve kalite açısından tepkisi araştırılmıştır. Yağlı Tohumlar Araştırma Enstitüsü Müdürlüğü (Osmaniye) araştırma ve deneme alanında, 2022 ve 2023 yıllarında, ana ürün ve ikinci ürün koşullarında yürütülen bu çalışmada NC-7 (yarı dik/yarı yatık formda, Virginia tipi), Florispan (dik formda, Spanish tipi), Georgia-Green (yatık formda, Runner tipi) yerfıstığı çeşitleri kullanılmıştır. Beş farklı sıra üzeri mesafede (5 cm, 10 cm, 15 cm, 20 cm ve 25 cm) yapılan ekimlerde sıra arası mesafe 70 cm olmuştur. Ana üründe farklı ekim sıklığında sıra üzeri mesafe arttıkça ana sap uzunluğu, yan dal uzunluğu, meyve verimi düşmüşür. Fakat bitki başına meyve sayısı, bitki başına meyve verimi, 1. kalite meyve oranı, 100 meyve ağırlığı ve 100 tohum ağırlığı değerleri artmıştır. İkinci üründe farklı ekim sıklığında %50 çiçeklenme gün sayısı, ginofor oluşum gün sayısı, ana sap uzunluğu, yan dal uzunluğu, bitki başına meyve sayısı, bitki başına meyve verimi, 1. kalite meyve oranı, II. kalite meyve oranı, iç oranı ve meyve verimi sıra üzeri mesafe arttıkça düşmüştür. Sonuç olarak NC-7 çeşidinin 5 cm, 10 cm ve 15 cm sıra üzeri uygulamalarında Osmaniye'de, ana ürün koşullarında 2022 ve 2023 yıllarında en yüksek meyve verimi (397.3 kg.da- ) elde edilmiştir. Farklı ekim sıklığında yaprak alan indeksi (YAI) değerleri iki yıllık ortalama değerlere göre ana ürün koşullarında 1.84-2.97 arasında olmuş, ikinci ürün koşullarında 1.98-2.40 arasında olmuş, ana üründe ikinci ürüne kıyasla daha geniş bir bantta değerler almıştır. Ana ve ikinci ürün koşullarında sıra üzeri mesafe arttıkça YAI ve meyve verimi düşüş göstermiştir. Ana ve ikinci ürün koşullarında tüm yağ asiti tipleri sıra üzeri mesafe arttıkça düşüş gösterdiğinden, yağ asitlerinin tamamı dar sıra üzerinde yüksek bulunmuştur.