Anadolu kentlerinde öğrenci odaklı soylulaşma: Konya İli Bosna Hersek Mahallesi'nde öğrencileştirme sürecinin analizi

Literatüre Darren Smith'in 2002 yılında kazandırdığı öğrencileştirme (studentification) kavramı, üniversite öğrencilerinin dönemsel olarak göç ettikleri üniversite kentlerinde meydana gelen belirgin sosyal, kültürel, ekonomik ve fiziksel dönüşümleri tasvir etmek için kullanılmaktadır. Tez, öğrencileştirme süreçlerinin mahalleleri ve mahalle içerisindeki farklı gruplar arasındaki ilişkilerin yapısını nasıl dönüştürdüğünü ve mahalleler üzerindeki olumlu ve olumsuz etkilerini açığa çıkarmayı amaçlamaktadır. Tezin alan çalışması için Türkiye'de en fazla üniversite öğrencisine sahip ikinci üniversite olan Selçuk Üniversitesinin hemen yanı başında konumlanan Bosna Hersek Mahallesi (Konya) seçilmiştir. Araştırma öğrencileştirmeyi, sürecin gerçekleştiği yerde yaşayan ya da buraları kullanan farklı grupların (öğrenci sakinler, yerel sakinler, akademisyenler ve emlakçılar) bakış açısıyla ele almaktadır. Tez ağırlıklı olarak nitel araştırma yöntemleri (derinlemesine mülakat, katılımcı gözlem) kullanılarak hazırlanmış, aynı zamanda nicel verilerden (TÜİK, YÖK ve ÖSYM verileri) de yararlanılmıştır. Bosna Hersek Mahallesi'nde, öğrencileştirme sonrası ortaya çıkan mahalle örüntüsü, birçok soylulaşmış alanla benzer özellikler taşımaktadır: gayrimenkul değerleri yükselmiş, mahallenin konut ve ticari yapısı sonradan gelenlerin ihtiyaçları merkeze alınarak yeniden şekillenmiş, mahalle tek bir sosyal grubun (öğrenciler) egemenliği altına girmiş ve ilk sakinler fiziksel olarak (doğrudan) olmasa da, sosyo-kültürel olarak (dolaylı) yerinden edilmiştir. Bosna Hersek, öğrenciler ve öğrenci olmayanlar arasındaki ayrışmanın ve öğrencilerin sayısal ve kültürel egemenliğinin kolayca okunabildiği bir 'öğrenci gettosuna' dönüşmüştür.