Anadolu Türk kültüründe mumyalama

Mumyalama, insanın ölüme duyduğu tepkinin sonucu olarak ortaya çıkmış bir uygulamadır. Ölenler ve geride kalanlar için mumyalama, geçici bir teselli ve bu acıya alışma sürecinin en hafif atlatılması için başvurulan bir avunma şeklinin ifadesidir.Bu gelenek, hemen hemen her coğrafyada benzer şekillerde ve benzer malzemelerle yapılmıştır. Mısır'da daha yoğun olarak yapıldığı görülmektedir. Burada yapılan mumyalama, MÖ. 5000 yıllarından beri uzun bir gelişme dönemi yaşamış ve mükemmel düzeye ulaşmıştır. Bugün varlığını koruyan mumyalar bunu en bariz delilidir.Mısır dışında da mumyalama uygulanmıştır ama Mısır'ın ulaştığı düzeye ulaşabilen millet olmamıştır. Hem yaygın, hem mükemmel tekniklerin kullanımı, hem bilime olan katkısı, hem de popülerliğini her dönemde devam ettirmesi açısından Mısır, bütün milletlerin önünde olmuştur.Türkler, Orta Asya'da yaptıkları bu işlemi, Anadolu iskânından sonra da devam ettirmişlerdir. Türklerin İslâmiyet'i kabulünden sonra yaygınlığını kaybeden bu gelenek, Osmanlı Döneminde başlangıçta sadece uzak diyarlarda hayatını yitiren padişahın defnedileceği yere taşınıncaya kadar korunması veya padişahın ölümüyle aniden ortaya çıkması muhtemel siyasi kargaşanın önüne geçmek için padişahın cesedinin korunması için uygulanmıştır. Kanuni Sultan Süleyman'dan itibaren ise tamamen ortadan kalkmıştır.Günümüzde sıcak havalarda cesedin uzak bir yere transferi için geçen zamanda cesedin bozulması önlemek ve adli vakalarda teşhis amaçlı olarak hem bozulmayı önlemek hem de doku tespitini sağlamak için tahnit uygulaması devam etmektedir.Son dönemlerde popülerliği artmış olan plastinasyon, yayılma eğilimi gösteren bir uygulamadır ve modern mumyalama olarak, mumyalama geleneğinin devamını sağlayacak nitelikler taşımaktadır.Mumyalama günümüzde tahnit ve plastinasyon ile beraber, insanın yok olmaktan kaçış ve ölümsüzlük arayışının tezahürü olan bir gelenek olma özelliğini devam ettirmektedir.