Engelli hakları aktivistlerinin perspektifinden Türkiye'deki rehabilitasyon politikalarının analizi

Engelli bireyler için olan rehabilitasyon hizmetlerine erişim, Engelli Hakları Sözleşmesi (EHS)'nde bir insan hakkı olarak nitelendirilmektedir. EHS'nin onaylanması ve 2005'te Engelliler Hakkında Kanun'un yürürlüğe girmesiyle birlikte Türkiye'de engelli bireylere yönelik hizmetler ve sosyal yardımlarda kayda değer bir artış olmuştur. Bu tez, engelli hakları aktivistlerinin güncel rehabilitasyon politikaları hakkındaki görüşlerini, Türkiye'de rehabilitasyon politikalarının tarihsel değişmi bağlamında incelemektedir. Tez iki farklı veriye dayanmaktadır; belgeler ve derinlemesine mülakatlar. Öncelikle, bu tezde incelenen belgeler rehabilitasyon hakkındaki tartışmaların medyada nasıl yer aldığı, ilgili mevzuat, politika belgeleri ve rehabilitasyon hizmetleri hakkında ulaşılabilir verilerden oluşmaktadır. İkinci olarak, engelli hakları aktivistleri ile Ocak ve Mart 2019 ayları arasında İstanbul, İzmir ve Bursa'da, altı STK temsilcisiyle sekiz mülakat gerçekleştirilmiştir. Belge analizi ile birlikte mülakatların analizi, Türkiye'deki rehabilitasyon hizmetlerinin insan hakları yaklaşımı ile arasında dört önemli fark olduğunu göstermektedir: 1) Türkiye'de rehabilitasyon hizmetlerini medikal model hâlâ domine etmektedir, 2) güncel rehabilitasyon hizmetleri yetersiz kapasite sebebiyle ihtiyacı karşılayamamaktadır, 3) sosyal güvenlik sisteminin kapsamı yetersizdir, 4) bireysel farklılıkları göz önünde bulundurmaması sebebiyle rehabilitasyon hizmetlerinin etkisi yetersiz kalmaktadır.