Savunma sanayi çevirilerinde terminoloji incelenmesi

Yeni dünya düzeninde artan güvenlik ihtiyaçları nedeniyle savunma sanayii küresel süreçte ülkelerin ekonomik ve siyasal güçlerini belirlemede en önemli etkenlerden birisi olmuştur. Bu nedenle, savunma sanayiinde teknolojik üstünlük için değişime, yeniliğe ve modernizasyona sürekli olarak ihtiyaç duyulmaktadır ve bu gelişim ve değişimin sürekliliğinin sağlanmasında çevirinin rolü elzemdir. Savunma sanayiinin küresel tehditlerle mücadelede önemli rol oynadığı gerçeği ve dünyadaki yeni gelişmelere ayak uydurmak, savunma sanayii paydaşları tarafından teknoloji üretimi ve yönetiminde kullanılan ortak bir dil için önemli olan yeni kavram ve terminolojinin oluşmasına yol açan muazzam çeviri çalışmalarını da beraberinde getiren teknoloji transferini zorunlu kılmaktadır. Bu durum terminoloji yönetimi alanına yeni bir boyut kazandırmıştır ve savunma sektöründeki terminoloji yönetimine ilişkin sorunlar akademik bakış açısıyla ele alınmalıdır. Söz konusu tez, çok yüksek oranda ödünçleme yöntemi kullanımının ve standart olmayan terminoloji varlığının gözlemlendiği savunma sanayii terim çevirilerinde kullanılan yöntemleri analiz edererek doğru ve standartlaşmış bir terminoloji ihtiyacına ilişkin farkındalık yaratmayı amaçlamaktadır. Bu amaçla öncelikle kaynak ve hedef metinlerin genel karşılaştırması, çeviri metinlerin ne ölçüde uygun olduğunu ve amacına hizmet ettiğini anlamak amacıyla Skopos Kuramı çerçevesinde gerçekleştirilmiştir. Ardından hedef dildeki karşılıkların uygunluklarını mercek altına almayı sağlayan sözdizimsel ve sözlüksel düzeyde analizler gerçekleştirilmiştir. Bu amaçla tezde, Savunma sanayii terim çevirilerinde uygulanan çeviri yöntemlerinin gösterilmesi amacıyla Savunma Sanayii Başkanlığı'nın ürün katalogları detaylıca incelenmiştir. Tespit edilen tüm savunma sanayii terimleri İngilizce karşılıklarıyla kaydedilmiştir. Vinay & Darbelnet çeviri yöntemlerine göre belirlenen terim dizisi incelenmiş, sıklıkla kullanılan yöntemler belirlenmiş ve uygunlukları tartışılmıştır. Son olarak, savunma sanayii sektöründe terimlerin standart bir şekilde kullanılması için geniş kapsamlı bir savunma sanayii sözlüğü ihtiyacını vurgulayan ve bu sektörde gelecekteki çeviri ve terminoloji çalışmalarına ışık tutan yardımcı bir materyal sağlamak amacıyla bir terimler sözlüğü sunulmuştur. Anahtar Sözcükler: Savunma Sanayii Metinleri Çevirisi, Skopos Teori, Vinay ve Darbelnet Çeviri Yöntemleri, Terminoloji