Anaokulu velilerinin dijital ebeveynlik farkındalık durumları: Adıyaman ili örneği

Bu araştırmanın amacı, Covid-19 pandemi sürecinde 3-6 yaş grubu çocukların bilişim teknolojileri kullanımındaki artış, yaşadıkları sorunlarla baş etmede ebeveynlerin nasıl bir yol izlediği, bilişim teknolojileri kullanımı konusunda ne kadar bilinçli olduğu ve çocuğunun günlük yaşamında bilişim teknolojilerine yer verirken nasıl bir strateji izlediğini incelemektir. Araştırma 2021-2022 eğitim ve öğretim yılı Bahar döneminde Adıyaman ili merkez ilçesine bağlı üç semtteki toplam dokuz resmi anaokulda yapılmıştır. Araştırma karma araştırma yöntemi ile tasarlanmış olup iki kısımdan oluşmaktadır. Birinci kısım ilişkisel tarama, ikinci kısım deneme modelinde olup kontrol gruplu yarı-deneysel desendedir. Birinci kısımda Adıyaman ili merkez ilçesindeki 9 anaokulda öğrenim gören öğrencilerin velilerine matbu form şeklinde verilen ölçek ile velilerin bilişim teknolojileri kullanımının hangi düzeyde olduğu ve mevcut dijital ebeveynlik farkındalık düzeyleri belirlenmiştir. Veriler frekans, yüzde gibi betimsel istatistik ve Spearman's rho katsayısı, Kruskal Vallis H, ANOVA gibi çıkarımsal istatistik yöntemleriyle çözümlenmiştir. İkinci kısımda ise en çok katılım sağlayan bir okulda sınıflar her bir yaş grubu için kontrol ve deney grubu olarak rastgele ikiye ayrılmış olup, kontrol grubunun deney grubundan, deney grubunun da kontrol grubundan haberdar olmaması sağlanmıştır. Sonra anasınıfı öğretmenlerinden veliler ile düzenli olarak hangi kanaldan iletişim sağlıyor ise o kanaldan kontrol ve deney gruplarına çalışmaya katılım çağrısı ve ön-testin çevrimiçi şekilde ulaştırılması istenmiştir. Ardından eğitim (Dijital Ebeveynlik kavramı, Google Family Link ve YouTube Kids olmak üzere 3 adet video) aşamasına geçilmiştir. Öğretmenlerden araştırmacı tarafından hazırlanan üç adet videonun erişim linkinin sadece deney grubuyla paylaşılması ve onların izlenmesi istenmiştir. Bu eğitimden bir hafta sonra veliler üzerinde eğitimin etkisini belirlemek amacıyla öğretmenlerden deney ve kontrol grubuna son-test paylaşımının sağlanması, yani dijital ebeveynlik farkındalık ölçeğinin tekrar doldurulması istenmiştir. Ölçek verileri bağımsız gruplar Mann Whitney U yöntemi ile incelenmiştir. Araştırma sonuçlarına göre ebeveynlerin dijital ebeveynlik farkındalık düzeylerinin yüksek olduğu söylenebilir. Ebeveynlerin cinsiyeti, eğitim durumu, gelir durumu, çocuk sayısı, bilgisayar kullanım geçmişi ile alt boyutlar arasında bazı anlamlı ilişkiler tespit edilmiştir. İkinci kısımda verilen eğitim farkındalık düzeyinde anlamlı bir artış sağlamağı ancak velilerin bu konularda bilinçlenmesine katkı sunduğu görülmüştür.