Anasınıfı ve ilkokul öğrencilerinin kararlarının Piaget'in ahlak gelişim kuramına göre incelenmesi (Sakarya ili örneği)

Bireylerin toplumda doğru ve yanlışı ayırt edebilmesi, kabul edilen kararlar alabilmesi, özgür düşünebilmesi ve karşılaşılan durumlarda en doğru yolu seçebilmesi ahlak olarak tanımlanır. Bu araştırmada anasınıfı (5 yaş), ilkokul 1,2,3 ve 4. sınıf öğrencilerinin ahlaki kararlarının belirlenen değişkenlere (yaş, cinsiyet, kardeş sayısı) göre farklılıklarının tespit edilmesi amaçlanmıştır. Araştırmaya Sakarya ili Hendek ilçesinde bulunan öğrenciler katılım sağlamıştır. Belirlenen bu amaca uygun olarak Piaget'in ahlak gelişim kuramında yer alan "niyet" (kasıtlı / kasıtsız) ve "hasar türü" (kişisel yaralanma / mal hasarı) ikilemlerini içeren altı adet öykü çifti hazırlanmıştır. Araştırmacı tarafından hazırlanan öyküler uzman görüşüne sunulmuş ve düzeltmeler uygulanmıştır. Her bir öykü çifti çocuklara okunmuştur. Öykülerde bir olay yer almakta ve öğrenciler ikilemler yaşamaktadır. Öykü sonunda çocuklardan öyküde yer alan hatalı çocuğu bulmaları istenmiştir. Çocuklardan gelen cevaplar yaş, cinsiyet, kardeş sayısı olarak sınıflandırılmıştır. Elde edilen veriler Khi Kare testi kullanılarak analiz edilmiştir. Araştırmada 109 kız, 91 erkek olmak üzere 200 kişilik örneklem grubu ile çalışılmıştır. Örneklemde her yaş grubundan 40 öğrenci yer almaktadır. Örneklem, seçkisiz olmayan örneklem yöntemlerinden uygun örnekleme yoluyla seçilmiştir. Araştırma sonucunda kasıtlı yapılan eylemlerde alınan kararların yaş ve cinsiyet değişkeniyle arasındaki farkın anlamlı olduğu belirlenirken kasıtlı veya kaza niyeti ile gerçekleşen eylemlerde alınan kararların yaş ve cinsiyet ile anlamlı farkının bulunmadığı belirlenmiştir. Kardeş sayısı değişkenine göre elde edilen tüm sonuçlarda alınan kararlar ile arasında anlamlı fark bulunmamıştır. Elde edilen verilere bakıldığında oluşturulan öykülerin, öğrencilerin ahlaki kararlarını belirlemede etkili olduğu yorumu yapılmıştır.