Anayasa Mahkemesi'nin laiklik anlayışı bağlamında Türkiye'de devlet, birey, toplum ilişkileri

Laiklik genel olarak din ve devlet işlerinin birbirinden ayrılması olarak tanımlanmakta ve laikliğin Atatürk devrimlerinin en önemlisi olduğu söylenmektedir. 1937 yılında anayasaya girmiş olan laiklik kavramı farklı yorumlara göre Osmanlı'nın değişik dönemlerine kadar geri götürülebilmektedir. Anayasa Mahkemesi, Türkiye Cumhuriyeti'nin en yüksek mahkemesi olması itibarıyla devletin laiklik hakkındaki görüşlerini hukuk zemininde açıklayabilmektedir. Ancak Anayasa Mahkemesi'nin laiklik hakkında verdiği kararlarda bazı değişiklikler görülmektedir. Anayasa Mahkemesi bir zamanlar yalnızca devletin değil toplumun da laik olmasını gerekli gören kararlar verirken daha yakın tarihli kararlarında laikliğin devletin dinler karşısındaki tarafsız konumunu koruyan bir ilke olduğunu belirtmektedir. Bu çalışma Anayasa Mahkemesi'nin değişen laiklik yorumunun Türk siyasal hayatından bağımsız olarak anlaşılamayacağını zira Anayasa Mahkemesi kararlarının siyaseti yönlendirebildiğini, siyasetin de 2010 Anayasa Referandumunda olduğu gibi Anayasa Mahkemesi'nin yapısını değiştirecek kadar Anayasa Mahkemesi'ni etkileyebildiğini dolayısıyla doğru bir analizin Türk siyasal hayatının seyri ile Anayasa Mahkemesi kararlarının birlikte incelenmesi yoluyla yapılabileceği düşüncesini taşımaktadır. Çalışma, laiklik kavramının devlet, birey ve toplum ilişkileri nezdinde değişen algısında Türk siyasal hayatı ile Anayasa Mahkemesi'nin etkileşiminin hangi yönlerde olduğunu ve ne kadar derinlikte gerçekleştiğini incelemek amacındadır.