Andrey Tarkovski’nin Ayna Filminin Ontolojik Yöntemle Okuması

ÖZ: Bu tez çalışması ile sinema sanatında, şiirsel dilin yaratıcısı kabul edilen Andrey Tarkovski’nin 1975 yılında gösterime giren, Ayna (Zerkalo) filmi incelenmektedir. Ayna filminde kendi hayatına dair rüyalarını, hayallerini ve anılarını izleyici ile buluşturan Tarkovski, çocukluğunu, yetişkinliğini, ailesiyle olan ilişkilerini, içinde bulunduğu dönemi sorgulayıp; hissettiklerini, düşüncelerini doğayla, mekanla, nesnelerle anlatmaktadır. Araştırmada; Tarkovski’nin anılarında, düşsel imgelerin peşinde dolaşılarak, filminde yarattığı kadrajların ve kadrajlarının içinde bulunan her öğenin, mekanların ve nesnelerin, parça parça ele alınıp okuması yapılmaktadır. Ele alınan bu parçaların hafızasının ise, Tarkovski’nin deneyimlerinde nasıl vücut bulduğunu görebilmek, bu parçaların okumasını yapabilmek ve bütündeki anlama ulaşabilmek adına; Walter Benjamin’in Alegori’si ile Gaston Bachelard’in eseri olan ‘Mekanın Poetikası’ (1996) araştırmanın kuramı olarak ele alınmaktadır. Yöntem olarak ise, bir sanat eserinin estetik ve sanatsal açıdan aktarımını ortaya çıkarmak için kullanılan, Nikolai Hartmann ve Roman Ingarden’ın tabakalar teorileri baz alınarak, İsmail Tunalı tarafından geliştirilen, ontolojik tahlil metodu kullanılmaktadır. Anahtar Kelimeler: Andrey Tarkovski, Walter Benjamin, Gaston Bachelard, Ayna, Alegori, Poetika, Mekanın Poetikası, Mekan ve Nesne, Hafıza, Sanat Ontolojisi, Ontolojik Tahlil Metodu