Anjiyografik olarak orta ciddiyetteki lezyonların değerlendirilmesinde fraksiyonel akım rezervi ve çoklu gözlemci ile yapılan ölçümlerin karşılaştırılması

Amaç: Koroner darlık ciddiyetinin, intrakoroner basınç ölçümü yoluyla hemodinamik önemini değerlendirmede 'Fraksiyonel Akım Rezervi' (FAR) önemli bir girişimsel tanı aracıdır. Ancak günlük pratikte FAR uygulanması çok yaygın olmayıp görsel değerlendirme sık kullanılmaktadır. Çalışmamızda KAG'de orta derecedeki darlıkların ciddiyetinin; FAR ile değerlendirilmesinin çoklu gözlemci ile yapılan görsel değerlendirme ile karşılaştırılması amaçlanmıştır. Yöntem: Bu çalışmada; hastanemize Ocak 2011 ve Ağustos 2014 yılları arasında başvuran hastalardan; koroner anjiyografisi yapılıp orta dereceli koroner arter lezyonu saptanan ve FAR yapılan tüm hastalar tarandı. Klinik olarak stabil ve unstabil koroner arter hastaları ve STEMİ ile başvurup primer perkütan girişim sonrası enfarktüs ile ilişkili olmayan lezyona FAR yapılan hastalar çalışmaya dahil edildi. Çalışmaya dahil edilen 359 hastanın anjiyografik görüntüleri, gözlemci olarak belirlenen üç girişimsel kardiyolog (G1, G2, G3) tarafından birbirlerinden bağımsız olarak yorumlandı. Gözlemcilere hastaların demografik bilgileri, risk faktörleri, klinik özellikleri, FAR sonuçları ve FAR işlemi sonrası verilen karar konusunda bilgi verilmedi. Lezyonlar gözlemciler tarafından 'ciddi', 'ciddi değil' ve 'karar verilemeyen' olarak sınıflandırıldı. Bulgular: Çalışmaya alınan 359 hastanın %73.6'sı erkek, ortalama yaşı 62.6±10.1 yıl idi. Diyagnostik KAG sonrası hastaların %43.6'sında tek, %32.5'inde iki, %23.9'unda üç damar hastalığı saptandı. Orta derecedeki darlıklara yapılan FAR'da %37.9'u hemodinamik olarak anlamlı iken, %62.1'i anlamlı değildi. Hastaların %22.2'sinde FAR yapılan lezyona PKG, %17.2'sinde ise KABC kararı verildi. Orta derecedeki darlıkların; G1 %40.3'ünü, G2 %39.9'unu, G3 ise %44.4'ünü ciddi olarak yorumlamıştır. Gözlemcilerin lezyon ciddiyeti konusunda verdikleri kararlar FAR sonuçları ile karşılaştırıldığında; her üç gözlemcinin de ciddi lezyon oranları hem birbirinden hem de FAR sonucundan istatistiksel anlamlı olarak farklı idi (sırasıyla, p<0.001, p<0.001). Gözlemcilerin lezyon ciddiyeti açısından FAR ile uyumu için yapılan Kappa analizinde; FAR sonuçları ile G 1,2 ve 3 için ayrı ayrı istatistiksel olarak anlamlı farklılık mevcuttur (p<0.001). Gözlemcilerin kararları ikişerli olarak eşleştirilerek yapılan Kappa uyum analizinde G1 ve G2 arasında iyi derecede, G2 ve G3 ile G1 ve G3 arasında orta derecede uyum olup, istatistiksel olarak anlamlı uyumsuzluk yine de devam etmiştir (p<0.001). Sonuç: Orta derecedeki koroner arter darlıklarının fonksiyonel önemini belirlemede, deneyimli girişimsel kardiyologlar tarafından yapılmış olsa dahi görsel değerlendirme; FAR işlemi ile benzer sonuçlar vermemektedir. Teknik imkanlar dahilinde orta dereceli koroner lezyonların ciddiyetinin değerlendirilmesinde; çoklu gözlemci ile değerlendirme yerine FAR ölçümü tercih edilmelidir. Anahtar Kelimeler: Fraksiyonel akım rezervi, görsel değerlendirme, orta ciddiyetteki lezyonlar