Ankara-ilyakut toros sediri (cedrus libani a. rich.) orijin denemelerinde bazı orijinlerin dona dayanıklılıklarının belirlenmesi

Toros sediri (Cedrus libani A. Rich.) farklı stres koşullarına adaptasyon yeteneği yüksek bir tür olup gerek doğal yayılış alanı içinde gerekse doğal yayılış alanı dışında bozuk ve verimsiz orman alanlarının yeniden ağaçlandırılmasında yaygın olarak kullanılmaktadır. Özellikle türün doğal yayılış alanı dışında veya yüksek alanlardaki ağaçlandırmalarının başarısı için dona dayanıklı orijinlerin seçimi büyük önem taşımaktadır. Bu çalışmada Ankara-İlyakut orijin deneme sahasından örneklenen bazı orijinler dona dayanıklılık testlerinde kullanılmıştır. Dona dayanıklılık testleri için 2018 yılı şubat ayında beş orijine ait bir yaşındaki sürgün örnekleri alınmıştır. Çalışma Tesadüf Parselleri Deneme Deseninde 10 tekerrürle yürütülmüştür. Kontrol grubu (+40C) düşük sıcaklığa maruz bırakılmamıştır. Sürgünler -15, -20, -22.5, -25 ve -30 0C'de yapay dondurma testlerine tabi tutulmuştur. Dondurma testleri sonrasında sürgünlerde meydana gelen zarar klorofil floresans ve görsel değerlendirme yöntemleri kullanılarak tespit edilmiştir. Her iki yönteme göre de Toros sedirinde don zararı orijinlere göre değişmekle birlikte -20 ve -22.5 0C'de başlamış, -25 0C de ise tüm orijinlerde ölümcül don zararı meydana gelmiştir. Bozdağ, Konya ve Elmalı orijinlerinin Damlaçalı ve K. Maraş orijinlerine kıyasla dona daha dayanıklı oldukları belirlenmiştir. Toros sedirinde dona dayanıklılık bakımından bir tür içi varyasyon olduğu tespit edilmiştir. Ancak bu varyasyon genişliğinin diğer ağaç türlerine kıyasla dar olduğu belirlenmiştir. Bu dar varyasyonun nedeni örneklenen orijinlerin yükseltilerinin benzer olması ve Toros sedirinin dar bir alanda doğal yayılış göstermesi olabilir.