Ankara vilayetinde eğitim (1876-1909)

Bu çalışmada, II. Abdülhamid Dönemi'nde, Ankara Vilayetindeki eğitim öğretim faaliyetleri, Tanzimat Dönemi sonrası, sivil eğitim kurumlarının yaygınlaşması ve bunun neticesindeki gelişmelerin, Ankara Vilayetine yansıması konu edinilmiştir. Ankara Vilayetinin sınırları içindeki medrese, sıbyan mektebi, iptidai mektebi, rüşdiye mektebi, idadi mektebi, gayrimüslim mektepleri gibi eğitim kurumları, Maârif Salnameleri, Ankara Vilayet Salnameleri ve Devlet Salnameleri'nden yararlanılarak tespit edilmiştir. Ayrıca, Devlet Arşivleri Katalogları ve Türkiye Büyük Millet Meclisi Kütüphanesi'nden de yararlanılmıştır. Ankara Vilayetindeki mektep, muallim ve talebe sayıları, istatiksel olarak belirli bir düzen içerisinde sunulmuştur. Mekteplerdeki muallimlerin isimleri, okuttukları dersler gibi bilgiler aktarılarak, Ankara ve Osmanlı Eğitim Tarihi'ne katkıda bulunmak amaçlanmıştır. Giriş bölümü dışında, üç bölümden oluşan araştırmada, ilk bölümde; Ankara Vilayeti'nin idari birimleri tanıtılarak, sancak ve kaza isimleri olarak verilmiştir. İkinci bölümde, Osmanlı Eğitim Tarihi, klasik dönem ve Tanzimat Dönemi olarak aktarılmış, dönemin okul türleri, ders müfredatları hakkında bilgi verilmiştir. Tezin son bölümünde ise Ankara Vilayeti'ndeki bütün eğitim kurumları, her sancak için ayrı başlıklar altında aktarılmaya çalışılmıştır. Sonuç bölümünde ise, Tanzimat Dönemi'nde başlayan eğitim alanındaki yeniliklerin, Ankara Vilayeti'ne yansımaları değerlendirilmeye çalışılmıştır.