Lenke tip 5, risser evre 4-5 adölesan idiopatik skolyoz hastalarında breys tedavisinin etkinliği ve pelvik parametreler üzerine etkileri

Amaç: Skolyoz omurganın en sık görülen deformitesidir. Olguların çoğu idiopatiktir ve bu en sık görülen skolyoz formunu oluşturur. İdiopatik vakalar en sık adölesan yaş grubunda (10-18 yaş) gözlenir. İskelet matüritesi devam ettiği sürece eğriliğin büyüme potansiyeli mevcuttur. Risser 4 spinal büyümenin sonu, Risser 5 ise iskelet matüritesi olarak kabul edilmektedir. Son yıllarda popüler bir inceleme konusu olan sagital plan parametreleri ve spino-pelvik parametreler, adölesan yaş grubunda değişiklik göstermektedir ve AIS hasta popülasyonunda hastalıkla ilişkisi ve hastalığın seyrine etkisi net olarak anlaşılamamıştır. Bu nedenle özellikle adölesan yaş grubunda iskelet büyümesinin geç fazlarında karşımıza çıkan Lenke tip 5 adölesan idiopatik skolyoz vakalarında breys tedavisinin etkinliği ve bu tedavinin pelvik parametreler üzerindeki etkisini araştırmayı amaçladık. Hastalar ve Yöntem: 2020-2023 yılları arasında Ondokuz Mayıs Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi Ortopedi ve Travmatoloji polikliniğine başvuran Lenke tip 5 adölesan idiopatik skolyoz hastaları tarandı. Bu tarama sonucu başvuran 184 hastadan yeterli takip süresi olan ve dahil edilme koşulunu sağlayan 63 hasta ile çalışma oluşturuldu. Hastaların başvuru sırasında ve kontrollerinde çekilmiş olan skolyoz grafileri üzerinde koronal, sagital ve pelvik parametrelerin ölçümleri yapılarak kayıt altına alındı. Ölçümler arasındaki farklar hesaplanarak not edildi. Korse kullanan hastalar Grup 1, sadece izlem ile takip edilen hastalar Grup 2 olarak sınıflandırıldı. Bulgular: Yöntemde belirtilen 63 hastanın 44'ü kız (%70) 19'u erkektir (%30). Hastaların ortalama yaşı 14'tür (en küçük 11, en büyük 17). Hastaların ortalama takip süreleri 6 ay olup (en düşük 5 en fazla 26) ilk ölçümler sırasında 34 hasta Risser evre 4 (%55), 29 hasta Risser evre 5 (%45) olarak bulunmuştur. Grup 1'de torakal ve torakolomber eğrilik istatistiksel olarak anlamlı bir azalma saptandı (p<0.05). Aynı zamanda Grup 1'de omuz dengesinin sol tarafa kaydığı bulunmuştur. Bu ölçümlerle birlikte pelvik parametrelerdeki değişim incelenmiş ve Grup 1'de sakral slop'ta -7.0 derece (en düşük -10.0, en fazla -2.0) medyan değerli bir azalma olurken, Grup 2'de +1 derece medyan değeri olan (en düşük -7.0 en fazla +4.0) bir değişim görülmüştür. Sakral sloptaki bu değişim sonucunda pelvik tilt Grup 1'de +1.0 derece (en düşük-5.0, en fazla 8.0), Grup 2'de 0 derece (en düşük -6.0, en fazla 5.0) medyan değerleri ile değişim göstermiştir. Pelvik insidans ise Grup 1'de -6.0 derece (en düşük -14.0, en fazla +5.0), Grup 2'de 1.0 derece (en düşük -6.0, en fazla 10.0) medyan değerleri ile değişim göstermiştir. Grup 1'deki hastalarda sakral slop ve pelvik insidans azalmaları istatistiksel olarak anlamlı bulunmuştur. (p<0.05) Sonuç: Risser 4 omurga büyümesinin, Risser 5 iskelet büyümesinin sona erdiğinin göstergesi olarak kabul edilse de bu dönemdeki Lenke tip 5 AİS hastalarında uygun vakalarda korse kullanımının ana eğriliği azalttığı ve bu eğriliği azaltırken pelvik parametreleri de etkilediği görülmüştür.