Ankilozan spondilit tanılı hastalarda obezite ve metabolik sendrom varlığının hastalık aktivitesi ve radyografik spinal hasar ile ilişkisi

Ankilozan Spondilit (AS)esas olarak sakroiliak eklemler ve omurgayı etkileyen patolojik yeni kemik ve sindesmofit oluşumu ile karakterize kronik inflamatuar bir hastalıktır. Bu çalışmada; AS'li hastalarda total ve santral obezite ve metabolik sendrom varlığı ile inflamasyon, hastalık aktivitesi, spinal mobilite, fonksiyonel durum ve radyografik spinal hasar arasındaki ilişkinin araştırılması amaçlanmıştır. Akdeniz Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi Fiziksel Tıp ve Rehabilitasyon Romatoloji polikliniğinde takipli, 18 yaş üzeri, 1984 Modifiye New york kriterlerine göre AS tanısı almış 100 hasta dahil edildi. Çalışmaya dahil edilen hastaların demografik verileri kaydedildi, klinik öyküleri alındı. Total obezite (beden kitle indeksi [BKİ]) ve santral obeziteyi (Bel çevresi [BÇ], bel çevresi /boy oranı [BBO], bel çevresi /kalça oranı [BKO]) değerlendirmek için antropometrik ölçümler yapıldı. Hastalar BKİ, BÇ, BBO ve BKO'na göre değerlendirilerek obezite varlığına göre gruplandırıldı. Metabolik sendrom varlığı, Modifiye Amerikan Ulusal Kolesterol Eğitim Programı-Üçüncü Erişkin Tedavi Paneli (NCEP-ATP III) Kılavuzu Metabolik Sendrom Tanı Kriterlerine göre tanımlandı ve hastalar metabolik sendrom varlığına göre gruplandırıldı. Daha sonra gruplar; hastalık aktivitesi (AS Hastalık Aktivite Skoru [ASDAS], Bath AS Hastalık Aktivite İndeksi [BASDAI]), fiziksel fonksiyon (Bath AS Fonksiyonel İndeksi [BASFI] ), spinal mobilite (Bath AS Metroloji İndeksi [ BASMI]) ve radyografik spinal hasar (Modifiye Stoke AS Spine Skoru [m-SASSS]) yönünden değerlendirildi. Hastalık aktivitesini gösteren parametreler değerlendirildiğinde; ASDAS-CRP sadece BKİ'ye göre obez olan grupta yüksek (p=0,035); ASDAS-ESH, BKİ ve BÇ'ye göre obez olan grupta yüksek (sırası ile p=0,023; p=0,032) bulundu. Spinal mobilite ve fiziksel fonksiyon durumunu gösteren BASMI ve BASFI, obez AS'li hastalarda istatiksel olarak anlamlı yüksek saptandı. (p=0,001). Radyografik spinal hasar derecesinin değerlendirildiği m-SASSS, tüm indeksler için yapılan değerlendirmede obez hastalarda istatistiksel olarak anlamlı yüksek bulundu. Sonuçlar birlikte değerlendirildiğinde santral obeziteyi gösteren parametreler BKİ'ye göre daha yüksek korelasyon değerlerine sahipti. BBO; BASMI, BASFI [ r(p) değerleri sırası ile; 0,434 (<0,001); 0,419 (<0,001)] ve m-SASSS [r (p); 0,533 (<0,001)] ile en yüksek korelasyon gösteren santral obezite indeksi olarak bulundu. Ayrıca artmış kardiyovasküler hastalık riski ile birliktelik gösteren metabolik sendrom varlığı, AS hastalarında yüksek BASFI, BASMI ve m-SASSS değerleriyle ilişkili olarak saptandı. Çalışmamızda yüksek BKİ'ne sahip AS'li hastalar, daha yüksek CRP ve hastalık aktivite skorlarına (ASDAS) sahipti. Obezite ve metabolik sendrom, kötü fiziksel fonksiyon, azalmış spinal mobilite ve yüksek radyografik spinal hasar derecesi ile ilişkiliydi. Sonuçlara göre özellikle santral obezite ve metabolik sendrom varlığı, AS'li hastalarda fonksiyonel durum, spinal mobilite ve radyografik spinal hasarı öngörmede değerli bir etken olarak görünmektedir. Klinisyenler ve hastalar , AS'de obezite ve metabolik sendromun negatif sonuçlarının farkında olmalıdır ve tedavi planında göz önünde bulundurmalıdırlar.