Ankilozan spondilitte osteoporoz ve kırık sıklığı ile HLA-B27 ve klinik aktivite arasındaki ilişki

Amaç: Kemik kaybı Ankilozan spondilit(AS) de dahil enflamatuar artritlerin iyi bilinen bir özelliğidir. Ancak AS'de sindesmofitler nedeniyle kemik mineral kaybı posteroanterior(PA) dual-energy x-ray absorbsiyometri(DEXA) ölçümünde maskelenebilmektedir. Bu çalışma ankilozan spondilitli hastalarda kemik kaybını en iyi yansıtan ölçüm yöntemini araştırmak ve osteoporoz ve fraktür sıklığı ile HLA-B27 pozitifliği, klinik ve laboratuar aktivite arasındaki ilişkiyi değerlendirmek amacıyla yapıldı.Gereç ve yöntem: Çalışmamıza 86 AS hastası ve 50 kontrol hastası alındı. Hasta ve kontrol gruplarında PA vertebra, lateral vertebra ve kalça DEXA ölçümleri yapıldı. Hasta dosyalarından HLA-B27 durumu kaydedildi. AS hastaları hastalık evresi, şiddeti, osteoporoz durumu, sindesmofit ve kırık varlığına göre gruplara ayrılıp kemik kaybı durumuna göre alt grup analizleri yapıldı. Hastalık aktivitesi için Bath ankilozan spondilit hastalık aktivite indeksi (BASDAİ), Mobilizasyon kısıtlılığı için Bath ankilozan spondilit metrolojik indeks (BASMİ), fonksiyonel durum için Bath ankilozan spondilit fonksiyonel indeksi (BASFİ), radyolojik durum için Bath ankilozan spondilit radyolojik indeks (BASRİ) skorları kullanıldı.Bulgular: Çalışmaya alınan hastaların 69'u(%80.2) kontrol grubunun ise 35'i(%70.0) erkekti. PA vertebra KMY değerleri bakımından iki grup arasında fark saptanmazken kalça KMY değerleri ile lateral vertebra KMY değerleri hasta grubunda anlamlı olarak düşüktü. Geç dönem hastalarda erken dönem hastalara göre istatistiksel olarak anlamlı olmasa da femur ve lateral vertebra DEXA değelerine göre kemik kaybı daha fazlaydı. PA vertebra değerleri ise erken dönemde daha fazla kemik kaybı gösterdi. AS hastalarında osteoporoz ile ilişkili faktörler; düşük VKİ, yüksek BASMİ ve BASFİ skoru ve yüksek ESH olarak bulundu. Hastaların %28'inde kompresyon kırığı mevcuttu. Kırık varlığı ile ilişkili faktörler; sindesmofit varlığı, femur ve lateral vertebra değerlerine göre osteoporoz varlığı, yaş, tanısal gecikme süresi, yüksek BASMİ ve BASRİ total skorlarıydı. HLA-B27 pozitif olan hastalarda negatif olanlara göre vertebra, femur ve herhangi bir bölge osteoporoz ve düşük kemik kitlesi oranları daha yüksekti, ancak istatistiksel olarak anlamlı düzeyde değildi.Sonuç: AS hastalarında kontrollere göre kemik kaybı artmıştır. PA vertebra KMY ölçümleri ile erken dönem hastalarda kemik kaybı gösterilebilirken, geç dönem hastalarda sindesmofitler nedeniyle kemik kaybı maskelenmektedir. Lateral projeksiyonda yapılan KMY ölçümü AS'nin progresyonu ile paralel olarak artan kemik kaybını ve kırık riskini PA vertebra ve femur ölçümlerine göre daha iyi yansıtmaktadır. Kemik kaybı ve kırık riski HLA-B27 durumuna göre değişmemektedir.