
170
Archived Theses
0
DOIs Assigned
0%
DOI Rate
Discipline
Diz osteoartritli bireylerde postür değerlendirilmesi ve postürün dengeyle ilişkisinin araştırılması
Diz OA'i dejeneratif kronik bir eklem hastalığı olup kişilerde eklem ve kas disfonksiyonu, postüral stabilitede bozulma ve propriosepsiyon bozukluğuna sebep olmaktadır. Bu çalışmada diz OA'li bireylerde postür bozukluğu, kuadriseps, hamstring kas gücü zayıflığı ve propriosepsiyon kaybının değerlendirilmesi, tespit edilen patolojik parametrelerin ağrı, yaşam kalitesi, fonksiyonel durum, denge ve düşme üzerine etkisinin incelenmesini amaçladık. Kellgren Lawrence evrelemesine göre diz OA sınıfı evre 3 ve 4 olan 45 birey OA grubu, diz semptomu olmayan 45 sağlıklı birey kontrol grubu olarak kabul edildi. Her iki grupta diz ekstansiyon kısıtlılığı, Vizüel Analog Skala, Zamanlı Kalk Yürü Testi, Tek Ayak Üzerinde Durma Testi, Fonksiyonel Uzanma Testi, CSMI Humac Norm Cybex izokinetik cihazı ile hastaların diz ekstansör ve fleksör kas kuvvetleri ve propriosepsiyon değerleri, Surgimap v2.3.2.1 programı ile bireylerin mevcut lateral skolyoz grafilerinde spinopelvik parametreler değerlendirildi. Çalışmamızın sonucunda iki grup arasında postür parametrelerinde farklılık saptanmamıştır. Dizde fleksör kontraktürü ile azalmış lomber lordozun ilişkisi gösterilmiştir. Lumbopelvik uyumun bozulması ile global sagittal dengenin bozulabileceği belirtilmiştir. Diz fleksiyon kontraktürünün, bireylerin yüksek düşme endişesi taşımalarının ve propriosepsiyon kaybının ve diz ağrısının düşme riski ile ilişkili olduğu gösterilmiştir. OA grubunda kontrol grubuna göre proprioseptif duyu defisiti gösterilmiştir. İleri evre diz OA'inin statik ve dinamik dengede bozukluk oluşturduğu fakat bu etkinin hastalık şiddeti ile korelasyon göstermediği saptanmıştır. İleri evre diz OA'inde kas kuvvet kaybı saptanmış olup postüral stabilite ve diz ağrısı ile ilişkisi saptanmıştır. Çalışmamızda evre 3'e göre yeterli evre 4 OA'li birey bulunmaması, mevcut verileri radyografik OA şiddeti ile ele almamız konusunda çalışmamızın kısıtlılığını oluşturmaktadır. Çalışmamız diz OA'inin bireylerde postural stabiliteyi bozduğunu, düşme riskini artırdığını göstermiştir. Bu bireylerde özellikle gluteus medius ve diz fleksör ve ekstansör kas grupları güçlendirilmeli, düşme riskiyle ilişkili diz ağrısına yönelik etkin tedavi verilmesi gerekmektedir. Anahtar Sözcükler: Denge, Kuvvet, Osteoartrit, Postür, Propriosepsiyon
Diz osteoartriti olan hastalarda nöropatik ağrı sıklığı
Amaç: Bu çalışmanın amaçları diz osteoartriti (OA) olan hastalarda nöropatik ağrı sıklığını değerlendirmek, diz OA'sına eşlik eden nöropatik ağrı durumunda nöropatik ağrının dize ait özürlülük ve yaşam kalitesi üzerine etkilerini değerlendirmek, dizdeki olası sinir hasarına bağlı hafif dokunma duyusunda bozulmayı Semmes Weinstein (SW) monofilaman testi ile objektif olarak değerlendirmektir. Gereç ve Yöntem: Çalışmaya diz OA'sı tanısı alan 113 hasta ve 126 sağlıklı kontrol alındı. Hasta ve kontrol grubunun yaş, cinsiyet, VKİ, eğitim durumu ve ağrı süreleri sorgulandı. Diz OA'sı olan hastalar, Dört Soru Nöropatik Ağrı Anketi (DN-4) ile nöropatik ağrı bileşen varlığına göre değerlendirilerek nöropatik ağrısı olan ve olmayan olarak 2 gruba ayrıldı. Kellgren- Lawrence radyolojik evrelemesi ile radyolojik osteoartrit şiddeti, NDS (Numerik Değerlendirme Skalası) ile ağrı şiddeti; WOMAC ölçeği ile dize ait özürlülük, SF-36 ölçeği ile hastaların yaşam kalitesi değerlendirildi. Diz OA'sı olan hastalar ile kontrol grubuna SW monofilaman testi yapılarak dizdeki olası hafif dokunma duyusunda bozulma varlığı değerlendirildi. Bulgular: Diz OA'sı olan hastaların %30,08'inde nöropatik ağrı tespit edilmiştir. Nöropatik ağrısı olan ve olmayan diz OA'lı hastalar arasında ortalama yaş, cinsiyet, ortalama VKİ ve eğitim düzeyi açısından istatiksel anlamlı bir fark saptanmadı (p>0,05). Nöropatik ağrısı olan diz OA hastalarında dinlenme ve hareket halindeki NDS puanları anlamlı olarak daha yüksek bulunmuştur (p<0,001). Nöropatik ağrısı olan grupta WOMAC ağrı, fiziksel fonksiyon, tutukluk ve toplam puanları anlamlı olarak daha yüksek bulunmuştur (p<0,05). Nöropatik ağrı olan diz OA'sı hastalarında nöropatik ağrı olmayan diz OA'sı hastalarına göre SF-36 ölçeğinin alt gruplarından toplam ağrı, fiziksel fonksiyonlar, fiziksel rol güçlüğü, emosyonel rol güçlüğü, sosyal fonksiyonellik skorlarında anlamlı olarak daha düşük bulunmuştur (p<0,05). Nöropatik ağrısı olanların ortalama ağrı süresi anlamlı olarak nöropatik ağrısı olmayanlara göre fazladır (<0,001). Nöropatik ağrı olan diz OA'lı hastalarda nöropatik ağrı olmayan diz OA'lı hastalara göre radyolojik diz OA evreleri daha ileri düzeyde bulunmuştur (p<0,05). Nöropatik ağrısı olan diz OA'lı hastaların monofilaman testi ortalamaları dizin tüm bölgelerinde nöropatik ağrısı olmayan diz OA'lı hasta ve kontrollerden yüksek bulunmuştur (p<0,001). Sonuç: Bu araştırma, diz OA'sı olan hastaların %30.08'inde nöropatik ağrı bileşeni saptamıştır. Nöropatik ağrıya sahip hastalarda, ağrı şiddetinin, dize ait özürlülüklerin daha fazla olduğu, fiziksel fonksiyonel durum ve yaşam kalitesinin daha düşük olduğu gözlemlenmiştir. Çalışmamızda tüm diz OA'lı hastaların ve ve nöropatik ağrı eşlik eden diz OA'lı hastaların kantitatif duyu testi aracı olan monofilaman testinin ortalama değerlerine göre dizlerdeki tüm kompartmalarda hafif dokunma duyusunun bozulduğunu göstermektedir. Anahtar kelimeler: Diz osteoartriti, Nöropatik ağrı, Yaşam kalitesi
Postmenopozal hastalarda osteoporozun tendon morfolojisine etkisinin ultrasonografik olarak değerlendirilmesi
Ergin Ergani, G.O., Postmenopozal Hastalarda Osteoporozun Tendon Morfolojisine Etkisinin Ultrasonografik Olarak Değerlendirilmesi, Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi, Fiziksel Tıp ve Rehabilitasyon Anabilim Dalı, Uzmanlık Tezi, Ankara, 2024. Bu çalışmanın amacı postmenopozal hastalarda osteoporoz tanısı ve dual x-ışını enerji absorpsiyometri (DXA) ile ölçülen kemik mineral yoğunluk (KMY) değerlerinin tendon morfolojisine etkisinin ultrasonografi (US) kullanılarak değerlendirilmesidir. Çalışmaya postmenopozal dönemdeki 128 kadın hasta dahil edildi. Bireylerin demografik/klinik verileri ve antropometrik ölçümleri kaydedildi. DXA ile ölçülen femur boyun, femur total, lomber vertebra (L1- L4) KMY değerleri kaydedildi. US ile dominant ekstremiteden supraspinatus (SSP) tendon kalınlığı, SSP kas kalınlığı, patellar tendon kalınlığı, aşil tendon kalınlığı ve kuadriseps kas kalınlığı ölçüldü. SSP tendonunda yırtık tespit edilmesi halinde yırtığın tipi ve lokalizasyonu kaydedildi. Fiziksel performans değerlendirmesi yürüme hızı ve 5 tekrarlı otur kalk testi ile, kas kuvveti değerlendirmesi de el kavrama kuvveti ölçümü ile yapıldı. Çalışmaya katılan hastaların yaş ortalaması 62,1±8,1 yıldı. Hastaların 53'ünde (%41,4) osteoporoz saptanırken, 75'inde (%58,6) osteoporoz bulunmamaktaydı. Osteoporozu olan hastaların SSP, patellar ve aşil tendon kalınlığı değerleri osteoporozu olmayanlara göre istatistiksel olarak anlamlı derecede düşük bulundu (tüm p<0,05). Osteoporozu olan 53 hastanın 10'unda (%18,8), osteoporozu olmayan 75 hastanın 12'sinde (%16) SSP tendon yırtığı saptandı. Diabetes mellitus (DM) tanısı olan hastaların SSP tendonları olmayanlara göre daha kalın görüldü (p=0,005). Tendon kalınlıklarını etkileyen faktörler için yapılan lineer regresyon analizlerinde, femur boyun KMY değerleri SSP (β=0,304), patellar (β=0,337) ve aşil (β=0,301) tendon kalınlıkları ile bağımsız bir şekilde ilişkili saptandı (tüm p<0,05). L1-L4 vertebra KMY değerlerinin ise SSP (β=0,179) ve aşil (β=0,219) tendon kalınlıkları ile bağımsız bir şekilde ilişkili olduğu görüldü (tüm p<0,05). Aynı zamanda DM varlığının SSP (β=0,239) ve patellar (β=0,180) tendon kalınlığı ile pozitif yönde, yaşın SSP tendon (β=-0,204) kalınlığı ile negatif yönde bağımsız ilişkili olduğu belirlendi (tüm p<0,05). Osteoporotik hastalarda tendon kalınlıklarında azalma ve yırtıkların gelişimi açısından dikkatli olunmalıdır. Bu hastalarının takibinde tendon patolojileri açısından semptom sorgulaması ve gerektiği durumlarda US incelemesi yapılması erken tanı ve tedavi açısından fayda sağlayabilir. Postmenopozal hastalarda KMY ve tendon morfolojisi arasındaki ilişkinin daha net değerlendirilebilmesi amacı ile daha büyük örneklem grubuna sahip ileri çalışmalara ihtiyaç duyulmaktadır.
Ailevi Akdeniz ateşinin erkeklerde seksüel fonksiyon üzerine etkisi
AMAÇ: Bu çalışmanın amacı AAA'nın erkek hastalarda; serum testosteron, seks hormonu bağlayıcı globulin (SHBG) seviyesi ve seksüel fonksiyon üzerine olan etkisini araştırmaktır. GEREÇ VE YÖNTEM: Çalışmaya hasta grubu olarak AAA tanısı almış 35 erkek hasta ve kontrol grubu olarak, hasta grubuna oldukça benzer özelliklere sahip 35 sağlıklı gönüllü erkek dahil edildi. Her iki gruptan kan örnekleri alınarak laboratuvarda total testosteron ve seks hormonu bağlayıcı globulin (SHBG) seviyelerine bakıldı. Seksüel fonksiyonlar her iki grupta da uluslararası erektil fonksiyon anketi (IIEF) ile değerlendirilerek veriler toplandı. Bakılan parametrelerin sonuçları incelenerek iki grup arasındaki ilişki değerlendirildi. BULGULAR: 35 AAA tanılı hasta ve 35 sağlıklı birey çalışmaya dahil edildi. Hasta grupta serum SHBG seviyesi ortalama 25,9686±13,95549 nmol/l saptanırken, kontrol grubunda ortalama 29,8943±12,16238 nmol/l olup her iki grup arasında istatistiksel olarak anlamı fark olmadığı görüldü (p:0,214). Hasta grupta serum total testosteron seviyesi ortalama 18,1540±7,32547 nmol/l saptanırken, kontrol grubunda ortalama 16,5697±6,999610 nmol/l olup her iki grup arasından istatistiksel olarak anlamlı fark olmadığı görüldü (p:0,358). Hasta grupta serbest testosteron seviyesi ortalama 0,3677±0,08116 ng/ml saptanırken, kontrol grubunda ortalama 0,3171±0,11159 ng/ml olup hasta grupta serbest testosteron seviyeleri daha yüksek bulunarak her iki grup arasında anlamlı istatistiksel fark olduğu görüldü (p:0,033). Hasta grupta erektil fonksiyon skorları kontrol grubuna göre daha düşük saptanarak her iki grup arasında anlamlı istatistiksel fark olduğu görüldü (p:0,001). Hasta grupta orgazmik işlev skorları kontrol grubuna göre düşük saptanarak her iki grup arasında anlamlı istatistiksel fark olduğu görüldü (p:0,007). Hasta grubunda cinsel memnuniyet skorları kontrol grubuna göre düşük saptanarak her iki grup arasında anlamlı istatistiksel fark olduğu görüldü (p:0,003). Hasta grubunda ED prevalansı %74,2 olarak saptanırken kontrol grubunda %31,4 olduğu görüldü. SONUÇ: Sonuç olarak yapılan bu çalışmanın, alan yazın taraması sonucunda AAA'ın erkek hastalarda seksüel fonksiyon üzerine olan etkisini araştıran ilk çalışma olduğu görülmektedir. Yapılan bu çalışmada elde edilen bütün bulgular değerlendirildiğinde; AAA hastalığında, erkeklerde seksüel disfonksiyon gelişme riskinin, kontrol grubuna göre yüksek olduğu ortaya çıkmaktadır. AAA hastalığı; erkeklerde, seksüel fonksiyon üzerine olumsuz bir etkiye sahiptir. Hastaların klinisyenler tarafından ilgili dallara yönlendirilmesi ile seksüel fonksiyonlarının artacağı ve hayat kalitelerinin yükseleceği düşünülmektedir.
Ankilozan spondilit hastalarında nötrofil/lenfosit oranıplatelet/lenfosit oranı ve ortalama trombosit hacmi ile hastalık aktivitesi arasındaki ilişki
AMAÇ: Son yıllarda çeşitli romatizmal hastalıklar, maligniteler ve inflamasyonla seyreden hastalıkların aktivite ve prognoz tayininde tam kan sayımından elde edilen parametreler kullanılmaya başlanmıştır. Biz bu çalışmamızda AS hastalarında MPV, NLR ve PLR gibi değerlerin hastalık aktivitesiyle ilişkisini incelemeyi amaçladık. YÖNTEM: Çalışmaya 60 AS hastası ve 19 sağlıklı gönüllü alındı. Çalışmaya alınan tüm katılımcılardan hemogram örnekleri alınarak NLR, PLR ve MPV değerleri hesaplandı. AS hastalarında ESH ve CRP düzeyleri bakıldı. AS hastalarında hastalık aktivite skorlaması olarak Bath Ankilozan Spondilit Hastalık Aktivite İndeksi (BASDAI) kullanıldı. Elde edilen verilerle, AS hastalarıyla kontrol grubu MPV, NLR ve PLR değerleri açısından karşılaştırıldı; AS hastalarında BASDAI ile MPV, NLR, PLR, ESH ve CRP değerleri arasındaki korelasyon incelendi. BULGULAR: AS hastalarının ortalama yaşı 37.9±9.6, kontrol grubunun ortalama yaşı 40.3±9.4 olup her iki grupta hastaların yaşları istatistiksel anlamlı farklılık göstermemiştir (p=0.367). AS hasta grubunda 28 (%46.7) kadın ve 32 (%53.3) erkek bulunmakta, kontrol grubunda 9 (%47.4) kadın ve 10 (%52.6) erkek bulunmakta olup; her iki grup arasında cinsiyet dağılımı açısından istatistiksel anlamlı farklılık bulunmamıştır (p=0.957). AS hastalarında MPV değeri ortalaması 8.6±0.9, kontrol grubunda ise 8.9±1.0 olup, her iki grupta MPV değeri açısından istatistiksel anlamlı farklılık bulunmamıştır (p=0.176). AS hastalarında NLR değeri ortalaması 1.7±0.9, kontrol grubunda ise 1.6±0.7 olup, her iki grupta NLR değeri açısından istatistiksel anlamlı farklılık bulunmamıştır (p=0.886). AS hastalarında PLR değeri ortalaması 111.4±66.3, kontrol grubunda ise 108.1±30.3 olup, her iki grupta PLR değeri açısından istatistiksel anlamlı farklılık bulunmamıştır (p=0.289). BASDAI skoru ile ESH, CRP, MPV, NLR, PLR değeri arasında istatistiksel anlamlı (p ˃ 0.05) korelasyon gözlenmemiştir. SONUÇ: AS hastalarıyla kontrol grubu arasında MPV, NLR ve PLR değerleri açısından istatistiksel anlamlı farklılık bulunmamıştır. AS hastalarında BASDAI skorları ile MPV, NLR, PLR, ESH ve CRP değerleri arasında istatistiksel anlamlı bir korelasyon gözlenmemiştir.
Gut hastalarında ürat düşürücü tedavinin kemik mineral yoğunluğu üzerindeki etkisi
Giriş ve Amaç: Gut hastalığı, hiperürisemi sonucunda oluşan monosodyum ürat (MSU) kristallerinin eklem ve çevre dokularda birikmesiyle karakterize, akut inflamatuar ataklarla seyreden ve özellikle orta ileri yaş erkekler ile postmenopozal kadınlarda yaygın olarak gözlenen kronik bir metabolik hastalıktır. Hiperürisemi, gut hastalığının temel patofizyolojik bileşeni olup, serum ürik asit (SUA) düzeylerindeki artış, hastalığın hem gelişiminde hem de şiddetinin belirlenmesinde önemli rol oynamaktadır. Literatürde SUA düzeyleri ile kemik mineral yoğunluğu (KMY) arasındaki ilişkiyi inceleyen çalışmalarda çelişkili bulgulara rastlanmaktadır. Bazı araştırmalar, SUA'nın kemik rezorpsiyonunu inhibe ettiği ve osteoblast aktivitesini desteklediği yönündeki bulgularla KMY'yi artırabileceğini ve osteoporoz riskini azaltabileceğini öne sürerken; diğer çalışmalar ise yüksek SUA düzeylerinin inflamatuar süreçleri ve oksidatif stresi tetikleyerek kemik dokusunda olumsuz etkilere neden olabileceğini bildirmektedir. Ürat düşürücü tedaviler (UDT), gut hastalığında SUA düzeyini azaltmak amacıyla sıklıkla kullanılmakta olup, bu tedavilerin KMY üzerindeki etkisini doğrudan inceleyen araştırmalar ise sınırlıdır. Bu çalışmanın amacı, gut hastalarında kullanılan UDT'nin ürik asit düzeylerini düşürmesinin KMY üzerindeki etkisini değerlendirmektir. Materyal ve Metod: Bu araştırma prospektif bir çalışma olup Yüzüncü Yıl Üniversitesi, Tıp Fakültesi, Fiziksel Tıp ve Rehabilitasyon Anabilim Dalı, Romatoloji Polikliniğinde Mayıs 2024 - Mayıs 2025 tarihlerinde yaşları 30-85 arasında olan ve 2015 ACR/EULAR kriterlerine göre gut tanısı almış 60 hasta dahil edilmiştir. Hastalar, UDT alan (n=30) ve almayan (n=30) olmak üzere iki gruba ayrılmıştır. Her iki grup için tedavi başlangıcında ve 12.ay sonunda serum ürik asit düzeyleri ve kemik mineral yoğunluğu (L1 L4 lomber vertebra ve femur boyun T-skorları) ölçülmüştür. İstatistiksel analizlerde normal dağılıma uygunluk testleri, bağımsız ve eşleştirilmiş örneklem t-testi, Mann-Whitney U testi, Wilcoxon testi ve korelasyon analizleri uygulanmış, analizler SPSS 28.0 programı ile yapılmıştır. Bulgular: Her iki grup arasında başlangıçta yaş ve boy gibi bazı demografik farklılıklar olmakla birlikte, cinsiyet dağılımı, vücut kitle indeksi ve başlangıç KMY değerleri açısından anlamlı fark izlenmemiştir. UDT grubunda, tedavi sonrasında serum ürik asit düzeylerinde anlamlı bir azalma gözlenmişken (p<0.05), gut kontrol grubunda hafif bir artış izlenmiştir. Ancak tedavi öncesi ve sonrası dönemler karşılaştırıldığında, her iki grubun da L1-4 ve femur T-skorlarında istatistiksel olarak anlamlı bir değişiklik izlenmemiştir (p>0.05). Ayrıca tedavi öncesi ve sonrası serum ürik asit düzeyleri ile KMY arasında anlamlı bir korelasyon bulunmamıştır (p>0.05). Bu sonuçlar, ürik asit düzeylerindeki değişimin kemik mineral yoğunluğu üzerinde doğrudan bir etkisinin olmadığını göstermektedir. Sonuç: Bu çalışma, gut hastalarında uygulanan ürat düşürücü tedavinin serum ürik asit düzeylerini anlamlı biçimde düşürdüğünü; ancak kısa vadede kemik mineral yoğunluğu üzerinde belirgin bir etkisinin bulunmadığını ortaya koymuştur. Literatürde, ürik asidin kemik metabolizması üzerindeki etkilerine ilişkin bulgular çelişkilidir. Bazı çalışmalar, ürik asidin antioksidan özellikleri aracılığıyla kemik kaybını engelleyebileceğini ileri sürerken; diğerleri, yüksek serum ürik asit (SUA) düzeylerinin inflamasyon ve oksidatif stres yoluyla kemik yıkımını artırabileceğini bildirmektedir. Çalışmamızda, UDT ile anlamlı düzeyde ürik asit düşüşü elde edilmesine rağmen KMY üzerinde anlamlı bir değişiklik olmaması, bu ilişkinin doğrudan ve kısa vadeli olmadığını düşündürmektedir. UDT'nin kemik sağlığı üzerindeki etkilerinin daha kapsamlı bir şekilde değerlendirilebilmesi için, daha geniş örneklem gruplarına sahip, uzun süreli takip verileri içeren ve çok değişkenli analizleri kapsayan ileri düzey çalışmalara ihtiyaç vardır. Özellikle D vitamini düzeyi, parathormon seviyesi, inflamatuar belirteçler ve fiziksel aktivite gibi kemik metabolizmasını etkileyen faktörlerin de dikkate alınacağı kapsamlı çalışmalar, klinik karar süreçlerine katkı sağlayacaktır. Anahtar Kelimeler: Gut hastalığı, Ürat düşürücü tedavi, Serum ürik asit, Kemik mineral yoğunluğu, Osteoporoz
Ankilozan spondilit hastalarında temporomandibuler düzensizliklerin sıklığının belirlenmesi ve kranioservikal postür ve hastalık aktivitesi ile ilişkisinin değerlendirilmesi
Giriş: Temporomandibuler düzensizlikler (TMD), toplumun yaklaşık %5-12'sini etkileyen önemli bir halk sağlığı sorunudur. Ankilozan spondilit (AS) hastalarında en sık görülen servikal deformite servikal kifozdur. Kranioservikal postürün objektif yansımaları olan açı ve mesafelerin TMD ile ilişkisini değerlendiren çalışmalar çelişkili sonuçlara sahiptir, AS hastalarında ise bu durumu değerlendiren çalışma yoktur. Bu çalışmada AS hastalarında TMD sıklığının saptanması, kranioservikal postür ve AS hastalık aktivitesi ile ilişkisinin değerlendirilmesi amaçlanmıştır. Gereç ve Yöntem: Hacettepe Üniversitesi Fiziksel Tıp ve Rehabilitasyon Anabilim Dalı ve Romatoloji Bilim Dalı polikliniklerine 20.09.2018 - 20.04.2019 tarihleri arasında ardışık olarak başvuran 18-50 yaş arası, toplam 98 AS hastası çalışmaya dahil edildi. Hastaların demografik özellikleri ve AS ile ilişkili klinik bilgileri kaydedildi. TMD tanısı 'Diagnostic Criteria for Temporomandibular Disorders (DC/TMD)' kriterlerine göre konuldu. Spinal mobilite Bath Ankilozan Spondilit Fonksiyonel İndeksi (BASMI), hastalık aktivitesi Bath Ankilozan Spondilit Hastalık Aktivite İndeksi (BASDAI), Ankilozan Spondilit Hastalık Aktivite Skoru (ASDAS), boyun disabilitesi boyun disabilite indeksi ile değerlendirildi. Lateral servikal grafiler kullanılarak kranioservikal açı, servikal kavislenme açısı, suboksipital mesafe (mm), atlas-aksis mesafesi (mm), anterior translasyon (mm) mesafesi ölçüldü. Bulgular: Çalışmaya yaş ortalaması 37,48,2 olan toplam 98 (%58,2'i kadın) hasta dahil edildi. Elli sekiz (%59,2) hastaya TMD tanısı konuldu. Temporomandibuler düzensizlik olan ve olmayanlarda demografik özellikler birbirine benzerdi. TMD tanısı alan grupta sigara kullanımı ve bruksizm anlamlı olarak daha sık saptandı. Spinal mobilite ve kranioservikal postür ölçümleri her iki grupta birbirine benzerdi. TMD tanısı alan grupta ASDAS ve boyun disabilite indeksi değerleri belirgin olarak daha yüksekti. Çok değişkenli analiz sonucunda aktif sigara kullanımı (RR:6,82; GA:1,69-27,4; p=0,007) ve boyunda disabilite olması (RR:7,32; GA:2,31-23,1; p=0,001) AS hastalarında TMD gelişimi için bağımsız risk faktörleri olarak saptandı. Sonuç: Ankilozan spondilit hastalarında TMD ile kranioservikal postür ölçümleri arasında herhangi bir ilişki saptanmamıştır. Her ne kadar TMD olanlarda, bruksizm sıklığı ve hastalık aktivitesi daha yüksek olsa da, AS hastalarında TMD gelişimini predikte edecek bağımsız faktörler aktif sigara kullanımı ve boyun disabilitesinin varlığı olarak belirlenmiştir. Bu ilişkilerin altında yatan mekanizmaları ortaya koyacak prospektif, geniş çaplı çalışmalara ihtiyaç duyulmaktadır.
Fleksör tendon kesisi olan hastalarda erken aktif mobilizasyon ve modifiye duran protokollerinin etkinliğinin retrospektif olarak incelenmesi
Giriş: Tendon onarımları sonrası hangi rehabilitasyon protokolünün daha iyi sonuç verdiği konusunda görüş birliği yoktur. Ayrıca tendonların erken ve geç evrelerdeki durumunun ultrasonografi (USG) ile değerlendirildiği bir çalışma bulunmamaktadır. Bu çalışmanın amacı Belfast ve Modifiye Duran protokollerinin tendon kayma miktarı, tendon çapı (CSA=cross sectional area) ile parmak fonksiyonel sonuçları arasındaki ilişkiyi USG ile karşılaştırarak, protokollerin birbirine göre üstünlüğünü saptamak ve ayrıca USG ile değerlendirilen tendonların iyileşme ile ilgili sonuçları hakkında erken evrede öngörüde bulunmaktır. Gereç ve Yöntem: Hacettepe Üniversitesi Fiziksel Tıp ve Rehabilitasyon Anabilim Dalı polikliğine rehabilitasyon amacıyla başvurmuş 34 hastanın 19'u (21 parmak) Belfast protokolü çerçevesinde, geri kalan 15 hasta (20 parmak) Modifiye Duran protokolü çerçevesinde tedavi edilmiştir. Daha önceden USG ile değerlendirilip sistemimizde bulunan verilerden operasyon sonrası 3-5. haftalar ve 12. haftalardaki tendon kayma miktarı ve CSA ölçümleri araştırmada kullanılmıştır. Ayrıca hastaların kaydedilmiş 12. hafta parmak eklem hareket açıklıkları ve parmak ucunun fleksiyonla distal palmar çizgiye olan mesafesi alınarak bu verilerle hastaların Buck Gramcko skorları hesaplanmıştır. USG verileri ile fonksiyonel sonuçlar arasındaki ilişki araştırılmıştır. Bulgular: Hastaların 3'ü (%8.8) kadın, 31'i (%91.2) erkekti. Yaş ortalaması 30.53±13.53 yıl olarak bulundu. Belfast ve Modifiye Duran protokolleri Buck Gramcko skoruna göre karşılaştırıldığında iki protokol arasında anlamlı fark saptanmadı (p>0,05). Hastaların CSA'sı ile tendon kayması arasında anlamlı ilişki saptanmadı. Tendon ilk kayması ile 12. hafta Buck Gramcko skoru arasında anlamlı korelasyon saptanmadı (p>0,05). Sonuç: Çalışmamızda, el parmak fleksör tendonlarının tamiri sonrası uygulanan fizik tedavi süreci USG ile değerlendirilmiştir. Yaptığımız literatür taramasında bugüne kadar tendon tamiri sonrası uygulanan rehabilitasyon programlarının etkinliğini USG ile değerlendiren başka çalışma ile karşılaşılmamıştır. Çalışmamızda iki protokol arasında anlamlı fark çıkmamasına rağmen, örneklem sayısı arttıkça erken aktif mobilizasyon sürecinin pasif mobilizasyona göre tendon kayması ve fonksiyonel sonuçlarda daha üstün olacağı öngörülmekle birlikte, rehabilitasyon sürecinde tendonların morfolojisinin ve kaymasının fonksiyonel sonuçlara etkisini öngörmek için USG ile değerlendirmesinin yapıldığı daha fazla çalışmaya ihtiyaç vardır. Anahtar Kelimeler: fleksör tendon, Buck Gramcko skoru, ultrason, rehabilitasyon
Yaşlı bireylerde fiziksel performansa dayalı düşme riski ve emosyonel durumun düşme korkusuna katkısı
Amaç: Çalışmamızın amacı, huzurevinde kalan yaşlı bireylerde düşme korkusu ile fiziksel performansa dayalı düşme riski ve emosyonel durum arasındaki ilişkiyi belirlemek, hangisinin düşme korkusunda daha etkili olduğunu araştırmaktır. Yöntem: Çalışma Aydın Huzurevi Yaşlı Bakım ve Rehabilitasyon Merkezi'nde kalan 63 yaşlı birey üzerinde yapıldı. Çalışmaya 65 yaş ve üzerinde olan, akut sağlık problemi olmayan, yatağa veya tekerlekli sandalyeye bağlı olmayan, yönergeleri takip edebilen gönüllü 51 erkek ve 12 kadın olmak üzere toplam 63 kişi dahil edildi. Bireylerin demografik özellikleri, kullandığı ilaçlar ve düşme öyküsü kaydedildi. Düşme korkusu Uluslararası Düşme Etkinliği Skalası (FES-I) ile, fiziksel performansa dayalı düşme riski Berg Denge Ölçeği (BDÖ) ile, emosyonel durum Hamilton Anksiyete Değerlendirme Ölçeği (HAM-A) ile değerlendirildi. Bulgular: Düşme korkusu, fiziksel performansa dayalı düşme riski ve anksiyete kadınlarda erkeklere göre anlamlı olarak daha fazla bulundu (p<0.05). Düşme hikayesi olanlarda olmayanlara göre düşme korkusu ve düşme riski anlamlı olarak daha fazlaydı (p<0.05). Anksiyete de düşme korkusu olanlarda daha fazla olmakla birlikte istatistiksel olarak anlamlı bulunmadı (p>0.05). Düşme riskiyle yaş arasında pozitif korelasyon (r=0,324), Vücut Kitle İndeksi (VKİ) ile arasında negatif korelasyon (r=-0,276) saptandı (p<0.05). Emosyonel durumla yaş arasında pozitif korelasyon (r=0,266) bulundu (p<0.05). Fakat emosyonel durumla VKİ arasında anlamlı bir ilişki bulunamadı (p>0.05). Fiziksel performansa dayalı düşme riski ile emosyonel durum arasında anlamlı bir ilişki saptanmadı (p>0.05). Düşme korkusu ile yaş arasında pozitif korelasyon (r=0,259) bulundu (p<0.05). Fakat düşme korkusu ile VKİ arasında istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki bulunamadı (p>0.05). Düşme korkusu ile fiziksel performansa dayalı düşme riski ve anksiyete arasında pozitif ve orta derecede korelasyon (r=0,589) bulundu (p<0.05). Fiziksel performansa dayalı düşme riski ve anksiyetenin, düşme korkusunda etkili olduğu ve bu etkinin eşit seviyede olduğu tespit edildi (p<0.05). Sonuç: Yaşlı bireylerde fiziksel performansa dayalı düşme riski ve anksiyetenin düşme korkusuyla ilişkili olduğu ve her ikisinin de düşme korkusuna katkısı bakımından eşit seviyede etkili olduğu belirlendi. Anahtar Kelimeler: Yaşlı; Düşme Korkusu; Düşme Riski; Emosyonel Stres
Konservatif tedavi edilen distal radius kırıklı hastalarda el ödemi üzerine interferansiyel akımın etkinliği
İFA'nın ödemi azaltıcı etkisi konusunda eldeki veriler oldukça azdır. Klasik kaynaklarda düşük frekanslarda verildiğinde (10Hz) kas stimulasyonu ile ritmik bir pompa etkisi görebildiği, ayrıca otonom sinirlerin etkilenmesiyle kan damarlarında permeabilite değişiklikleri olabildiği, dolayısıyla ödemin azaltılabildiği bildirilmektedir. Bu çift kör randomize kontrollü çalışmanın amacı distal radius kırığı sonrası elde gelişmiş olan ödem üzerine 30 dakikalık interferansiyel akım (İFA) uygulamasının etkili olup olmadığının araştırılmasıdır. Ek olarak İFA'nın ağrı ve el sıkma gücünde de etkinliği değerlendirilmiştir.
Hemiplejik omuz ağrısında trombositten zengin plazmanın etkinliği
Amaç: Hemiplejik omuz ağrılı hastalarda trombositten zengin plazmanın ağrı ve fonksiyon üzerine etkisini araştırmaktır. Bu amaçla çift kör randomize, prospektif planlanan çalışmamızda hemiplejik omuz ağrılı hastalarda trombositten zengin plazmanın etkisi serum fizyolojik ile karşılaştırıldı. Gereç ve yöntem: Kliniğimiz polikliniklerine başvuran ilk inmeye bağlı hemipleji gelişmiş, 2 haftadan fazla plejik taraftaki omuzda ağrısı olan, 18-80 yaş aralığında, inmenin üstünden en az 3 ay geçmiş 55 hasta tarandı. Bu hastalardan 6' sı çalışmanın dâhil edilme kriterlerini karşılamadığı, 6 hasta da çalışmaya katılmayı reddettiği için çalışma dışı bırakıldı, toplam 43 hasta çalışma için randomize edildi. Tedavi grubuna TZP, 2. gruba plasebo olmak üzere tüm hastalara 1' er hafta arayla 3 kez enjeksiyon uygulandı. Tedavi grubundaki hastalara etkilenmiş omuz intraartiküler alanına; kendi venöz kanlarının santrifüji ile elde edilen trombosit zengin plazma, 2. gruptaki hastalara ise aynı miktar serum fizyolojik enjekte edildi. Tüm tedavi grupları yapılan enjeksiyona ek olarak nörolojik rehabilitasyon programlarına devam etti. Çalışma, hem hastaların hem de enjeksiyonu ve değerlendirmeyi yapan araştırmacıların hastaların hangi gruba dahil olduğunu bilmeksizin, kör olarak gerçekleştirildi. Üç aylık takip sonunda 40 hasta çalışmayı tamamladı. Primer ölçüm parametresi olarak hareketle olan VAS-ağrı skoru, sekonder ölçüm parametreleri olarak spontan VAS ağrı skoru, omuz pasif EHA(eklem hareket açıklıkları), FBÖ(fonksiyonel bağımsızlık ölçeği) ve kullanılan parasetamol miktarı kullanıldı. Tüm hastalar tedavi öncesi, son enjeksiyondan 1 hafta sonra, 1. ayda ve 3. ayda değerlendirildi. Bulgular: Çalışmamızda spontan ve hareketle olan VAS değerlerinde, omuz pasif EHA'da 1. ay ve 3.ay vizitlerinde her iki grupta da anlamlı iyileşme gözlendi (p<0.05). Ancak gruplar arası istatistiksel olarak anlamlı fark saptanmadı. Benzer şekilde FBÖ değerlerinde de tüm hastalarda iyileşme gözlenirken(p<0.05), gruplar arası fark yoktu. Kullanılan parasetamol miktarı arasında iki grup arası fark bulunmadı. iii Tartışma: Trombositten zengin plazma; tam kanın santrifüjü ile elde edilen ve tam kandan daha yüksek trombosit konsantrasyonu içeren hücresel plazma komponentidir. Biyoaktif protein ve büyüme faktöründen zengin trombositler dokuya bırakılıraak yaşlı ve rejenerasyonu iyi olmayan dokularda anjiyonegenezin, epitelizasyonun, hücre farklılaşmasının ve ekstraselüler matriks formasyonunun stimulasyonuyla doku iyileşmesine yardımcı olunması amaçlanır. Tüm bu yararlı etkilerinden dolayı HOA tedavisinde etkili olacağı hipotezine dayanarak yapılan bu çalışmada her iki grubun da zaman içinde iyileşme gösterdiği, ancak gruplar arası fark olmadığı görülmüştür. TZP enjeksiyonlarının plaseboya göre üstünlük göstermemesi iğnenin uyarıcı etkisi, TZP' nin hazırlanma biçimi, hazırlık aşamasında özellikle aktivatör kullanılmamış olması, hastaların aspirin alıyor olmaları ve HOA' nın heterojen yapısı ve olguların kronik olmaları ile açıklanabilir. Ayrıca tüm hastalara iyi bir eğitim sağlanması ile düzenli egzersiz programının başlanması bütün hastaların iyileşmesi üzerine etkili faktörler arasında sayılabilir. Bununla birlikte kesin bir yargıya varmak için HOA' nın akut-kronik, subluksasyonun eşlik edip etmediği alt gruplara ayrılabildiği daha çok hasta üzerinde yapılan, aktivatör kullanılarak hazırlanan TZP grubunun da yer aldığı çalışmalara ihtiyaç vardır. Anahtar kelimeler: Ağrı, hemipleji, inme, omuz, trombositten zengin plazma
Hemiplejik hastalarda standart rehabilitasyona eklenen iş uğraşı tedavisinin günlük yaşam aktiviteleri, yaşam kalitesi ve psikolojik semptomlar üzerine etkinliği
Bu tek kör randomize, prospektif çalışmanın amacı hemiplejik hastalarda standart rehabilitasyona eklenen iş uğraşı tedavisinin günlük yaşam aktiviteleri, yaşam kalitesi ve psikolojik semptomlar üzerine etkinliğinin araştırılmasıdır. Gereç ve Yöntem: Çalışmaya hastalık süresi 6-24 ay arasında olan hemipleji tanılı 35 hasta dahil edildi. Hastalar iş uğraşı+standart rehabilitasyon (n:17) ve sadece standart rehabilitasyon (n:18) grubu olmak üzere randomize edildi. 1. gruptaki hastalara, 8 hafta boyunca haftanın 5 günü, günlük 45 dk süreyle standart rehabilitasyon tedavisi ve buna ek olarak haftanın 3 günü 45 dk süreyle iş uğraşı tedavisi verildi. 2. gruptaki hastalara ise; sadece standart rehabilitasyon tedavisi verildi. Hastalar tedavi öncesi ve 8. hafta sonunda; kendine bakım becerilerinin performansının değerlendirilmesi (KBBPD), fonksiyonel bağımsızlık ölçeği (FBÖ), Nottingham genişletilmiş günlük yaşam aktiviteleri indeksi (NGGYA), SF-36, purdue peg board testi, el ve parmak kas güçleri ve hastane anksiyete ve depresyon ölçeği (HAD) ile değerlendirildi. Bulgular: Çalışmamızda her iki grupta da KBBPD, el ve parmak kas güçleri, NGGYA , purdue peg testi, FBÖ motor skorlarında grup içi anlamlı gelişim gözlendi(p<0.05). FBÖ kognitif, HAD skorlarında ise anlamlı gelişim görülmedi (p>0.05). Gruplar arası karşılaştırmada ise KBBPD testi enstrümantal günlük yaşam aktiviteleri-fiziksel alt ölçeği, FBÖ motor ve purdue peg board testi skorlarında iş uğraşı grubunda anlamlı daha çok iyileşme saptandı (p<0.05). Ancak KBBPD hareketlilik, özbakım ve enstrümantal günlük yaşam aktiviteleri-kognitif alt ölçekleri, SF-36, HAD, el ve parmak kas güçleri skorlarında anlamlı fark saptanmadı (p>0.05). Sonuç: Standart rehabilitasyon uygulamalarına eklenen iş uğraşı tedavilerinin bazı günlük yaşam aktiviteleri, el fonksiyonları ve bağımsızlık üzerine faydalarının olduğu saptadık.
Omuzun adeziv kapsülitinde trombositten zengin plazmanın etkinliği
Amaç: Adeziv kapsülit tanılı hastalarda trombositten zengin plazmanın ağrı ve fonksiyon üzerine etkisini araştırmaktır. Bu amaçla çift kör randomize, prospektif planlanan çalışmamızda adeziv kapsülit tanılı hastalarda trombositten zengin plazmanın etkisi serum fizyolojik ile karşılaştırıldı. Gereç ve yöntem: Ege Üniversitesi Fizik Tedavi ve Rehabilitasyon kliniğine başvuran 89 adeziv kapsülit tanılı hasta değerlendirildi. 18-70 yaş aralığında, 3-9 aydır, omuzda ağrısı (VAS ile ≥40 mm şiddetinde), aktif ve pasif EHA'da karşı taraf ile karşılaştırıldığında, etkilenen tarafta en az 2 hareket düzleminde, en az % 25 kayıpla hareket kısıtlılığı olan 40 adeziv kapsülit tanılı hasta çalışmaya dahil edildi. Hastalar yaş ve cinse göre önceden belirlenen randomizasyon şemasına uygun olarak 2 gruba ayrıldı. 1. grup, kendi venöz kanlarının santrifüji ile elde edilen trombosit zengin plazma uygulanan grup, 2. grup serum fizyolojik uygulanan plasebo grubudur. Tüm tedavi gruplarında enjeksiyonlar toplamda 3 kez, 2' şer hafta ara ile omuza intrartiküler alana, posterior enjeksiyon tekniği kullanılarak ve körlüğü sağlamak için aynı madde ile kaplanarak uygulandı. Tüm tedavi gruplarına enjeksiyona ek olarak, ilk 4 hafta boyunca, haftada 3 gün fizyoterapist eşliğinde, daha sonra ev egzersiz programı şeklinde olmak üzere egzersiz tedavisi verildi. Hastanın hastaneye gelmediği günlerde de egzersizlerin günde 3 kez 10'ar tekrar şeklinde evde devam edilmesi önerildi. Tüm hastalar tedavi öncesi, 1. ay ve 3. ayda ağrı ve hareket kısıtlılığını değerlendirmek için primer ölçüm parametresi olarak Omuz Ağrı ve Dizabilite iİndeksi [Shoulder Pain and Disability Index (SPADI)] ile; sekonder ölçüm parametreleri olarak VAS (Visuel Analog Skala)- spontan ağrı, VAS- sağlık durumu, VAS- tedavi memnuniyeti, goniyometre ile omuz eklem hareket açıklığı ölçülmesi, kullanılan parasetamol dozu, komlikasyon ve yan etki olup olmadığı ile değerlendirildi. Bulgular: Çalışmamızda; SPADI ile ağrı ve dizabilite değerlendirmesinde 1. ve 3. ayda her iki grupta da anlamlı iyileşme olmakla birlikte (p<0.05), TZP grubunda anlamlı daha fazla iyileşme saptandı (p<0.05). Her iki grupta da SPADI ağrı ve dizabilite alt skorlarında 1. ve 3.ay arasındaki değerlendirmelerde anlamlı iyileşme görüldü (p<0.05). SPADI totalde plasebo grubunda 1. ve 3.ay değerleri arasında fark saptanmadı . Ayrıca VAS ile spontan ağrı ve hastalığın yaşam kalitesine etkisini değerlendirmemizde de; TZP grubunda plasebo grubuna göre daha fazla iyileşme saptandı (p<0.05). EHA ölçümlerinde de 1.ve 3.ayda her iki grupta artış varken, 1.ayda aktif ER dışında diğer EHA'larda TZP grubunda daha fazla artış saptandı (p<0.05). Benzer şekilde, 1. ve 3.aydaki VAS-tedavi memnuniyeti de TZP grubunda daha iyi saptandı (p<0.05). Kullanılan parasetamol miktarında iki grup arası fark bulunmadı. Tartışma: TZP, tam kanın santrifüj edilmesi ile elde edilen ve tam kandan daha yüksek konsantrasyonda trombosit içeren otolog plazma kısmıdır. Hiperfizyolojik oranda büyüme faktörü içermesi çeşitli kas iskelet sistemi hastalıklarının tedavisinde kullanımını sağlamıştır. Kollajen sentezini arttırması, anjiogenezisi stimüle etmesi, hücre migrasyonunu, diferansiyasyonunu, proliferasyonunu arttırması, ekstrasellüler matriks oluşumunu arttırması ile tendon ve ligaman yaralanması tedavisinde etkili olduğu gösterilmiştir. Tüm bu yararlı etkilerinden dolayı AK tedavisinde etkili olacağı hipotezine dayanarak yapılan bu çalışmada her iki grubun da zaman içinde iyileşme gösterdiği saptanmıştır. Bununla birlikte gruplar karşılaştırıldığında hem ağrı parametreleri hem özürlülük ve memnuniyet değerlendirme parametrelerinde TZP grubunda istatiksel olarak çok daha fazla iyileşme bulunması egzersize ek olarak uygulanan TZP tedavisinin ek fayda sağladığı şeklinde yorumlanabilir. Çalışmamızda her 2 grupta da TÖ'ye göre anlamlı derecede iyileşme bulunması hastalara uygulanan bu egzersiz programına bağlanabilir. Bir başka olası neden de serum fizyolojiğin plasebo, distansiyon ve iğnenin uyarıcı etkisidir. Kesin karara varmada daha çok hasta üzerinde daha uzun süre takip edilerek yapılan, tek başına egzersiz tedavisi alan veya KS enjeksiyonu uygulanan gruplarla TZP'nin etkinliğinin karşılaştırıldığı çalışmalara ihtiyaç vardır. Anahtar kelimeler: Adeziv kapsülit, omuz, trombositten zengin plazma
Spondiloartropatili hastalarda nöropatik ağrı; klinik aktivite, yaşam kalitesi, depresyon ve anksiyete ile ilişkisi
Spondiloartritler (SpA) ortak birçok genetik ve klinik özellikleri içeren bir hastalık grubudur. Biz bu çalışmada inflamatuar ağrıya ek olarak nöropatik ağrı komponentinin varlığını inceledik. Ayrıca SpA hastalarında nöropatik ağrı sıklığı ve SpA'lı hastalarla sağlıklı kontrolleri kıyaslayarak hastalık aktivitesi, fonksiyonel durum, yaşam kalitesi, depresyon ve anksiyete ile nöropatik ağrı komponentinin arasındaki ilişkiyi araştırdık. Çalışmamıza 64'ü SpA ve 64'ü kontrol grubuna olmak üzere toplamda 128 olgu dahil edildi ve demografik verileri kaydedildi. Hasta grubuna Pain Detect Ağrı Anketi (PainDetect), Bath Ankilozan Spondilit Hastalık Aktivite İndeksi (BASDAİ), Bath Ankilozan Spondilit Fonksiyonel İndeks (BASFİ), Bath Ankilozan Spondilit Metroloji İndeks (BASMİ), Kısa Form-36 (SF-36), Sağlık Değerlendirme Anketi (HAQ), Vizuel Analog Skala (VAS) hareket, VAS istirahat, VAS yorgunluk, Beck Depresyon Ölçeği (BDÖ) ve Beck Anksiyete Ölçeği (BAÖ) uygulandı. Kontrol grubunda ise sadece PainDetect, BDÖ ve BAÖ uygulandı. Hasta ve kontrol grubu arasında yaş, cinsiyet, medeni durum, boy, ağırlık, vücut kitle indeksi (VKİ), sigara ve alkol açısından anlamlı fark saptanmadı. İki grup arasında nöropatik ağrı sıklığı, PainDetect ve BDÖ skorları benzer saptandı. Hasta grubunda kontrol grubuna kıyasla BAÖ skoru daha yüksek saptandı. Hasta grubunda nöropatik ağrı olanlarda daha yüksek VAS hareket, VAS istirahat, VAS yorgunluk, HAQ, BDÖ, BAÖ, BASDAİ ve BASFİ skorları saptandı. Bununla birlikte hasta grubunda nöropatik ağrı olanlarda daha düşük SF-36 mental ve fiziksel komponent skorları saptandı. Sonuç olarak SpA tanılı hastalarda nöropatik ağrı sıklığı SpA tanısı olmayan kontrol grubuyla istatistiksel olarak benzer olarak saptandı. Bununla birlikte nöropatik ağrı komponenti olan hastalarda daha fazla ağrı, yorgunluk, yüksek hastalık aktivitesi, düşük fonksiyonellik, düşük yaşam kalitesi, daha yüksek depresyon ve anksiyete düzeyleri saptadık. Anahtar kelimeler: Anksiyete, Depresyon, Hastalık aktivitesi, Nöropatik ağrı, Spondiloartropati
İnmeli hastalarda fonksiyonel durum ile depresyon, anksiyete ve kişilik özellikleri arasındaki ilişkinin değerlendirilmesi
Amaç: Bu çalışmada inme sonrası fonksiyonel durumun depresyon, anksiyete ve D tipi kişilik ile ilişkisinin değerlendirilmesi amaçlandı. Gereç ve Yöntem: Çalışmaya Necmettin Erbakan Üniversitesi Tıp Fakültesi Fiziksel Tıp ve Rehabilitasyon polikliniğine Mayıs 2022-Mayıs 2023 tarihleri arası müracaat eden inme tanısı ile gelen hastalar dahil edildi. İnme tanısı almış hastaların fonksiyonel durumları; depresyon, anksiyete ve kişilik özellikleri ile değerlendirildi. Bilgilendirilmiş onam formu alındı. Hastalara Barthel Günlük Yaşam Aktiviteleri (GYA) İndeksi, Fonksiyonel Bağımsızlık Ölçeği (FBÖ), Hastane Anksiyete ve Depresyon Ölçeği (HADS), Beck Depresyon Ölçeği, D Tipi Kişilik Ölçeği (D14) uygulanarak veriler kaydedildi. Demografik bilgiler (cinsiyet, yaş, eğitim düzeyi, çalışma durumu, medeni hal), lezyon lokalizasyonu, inme üzerinden geçen zaman, dominant ekstremite, komorbidite varlığı hasta değerlendirme formuna kaydedildi. Bulgular: Hastaların inme öncesine göre inme sonrası psikiyatrik ilaç kullanımı istatistiksel olarak anlamlı saptandı. Beck Depresyon Ölçeği ve HADS skorları ile FBÖ ve Barthel GYA İndeksi skorları inme üzerinden geçen süreyle korele olmadığı sonucuna varıldı. Kadınların Beck Depresyon Ölçeği, HADS-Anksiyete ve HADS-Depresyon skorları erkeklere göre istatistiksel olarak anlamlı yüksek saptandı. Kadınlarda D tipi kişilik özellikleri erkeklere göre istatistiksel olarak fazla görüldü (p=0,005). Beck Depresyon Ölçeği, HADS skorları, D tipi kişilik varlığı, FBÖ ve Barthel GYA İndeksi skorları ile lezyon lokalizasyonu arasında anlamlı bir bulgu saptanmadı. Çalışan hastalarda FBÖ ve Barthel GYA İndeksi skorları ev hanımı ve emeklilere göre istatistiksel olarak anlamlı derecede yüksek saptandı (p=0,025) HADS-Depresyon skoru da diğer gruplara göre anlamlı derecede düşük bulundu (p=0,013). Beck Depresyon Ölçeği, HADS-Anksiyete, HADS-Depresyon ve D tipi kişilik özellikleri ile fonksiyonel durum ölçekleri olan FBÖ ve Barthel GYA İndeksi skorları arasında negatif yönde korelasyon saptandı. Sonuç: Çalışmamız sonucunda inmeli hastalarda fonksiyonel durum ve iyileşme sürecinde depresyon ve anksiyetenin etkisi olduğu ortaya kondu. D tipi kişilik özellikleri taşıyan inmeli hastaların fonksiyonel durumlarının daha kötü olduğu sonucuna varıldı. Anahtar Sözcükler: İnme, Depresyon, Anksiyete, Kişilik, Fonksiyonel durum
COVİD-19 sonrası kardiyopulmoner uygunluk düzeyinin normal değerlerle karşılaştırılması ve fiziksel kapasiteyi etkileyen faktörlerin araştırılması
Amaç: SARS-CoV-2 2019 yılı sonlarında saptanan yeni bir koronavirüs türüdür, neden olduğu hastalık COVID-19 olarak adlandırılmıştır. COVID-19 başta akciğerler olmak üzere birçok organı ve sistemi etkilemesi nedeniyle COVID-19'un uzun dönem etkilerinin aydınlatılması önem taşımaktadır. Bu çalışma ile COVID-19 geçiren bireylerin egzersiz kapasitesinde değişiklik olup olmadığının ortaya konması ve bunun yaş, cinsiyet, fiziksel aktivite düzeyi, hastalık şiddeti ve komorbiditelerle ilişkisinin aydınlatılması amaçlanmıştır. Çalışmanın ikincil amacı egzersiz kapasitesindeki değişikliklerin nedenlerini belirlemek ve rehabilitasyon programlarının hedeflerini tanımlamaktır. Gereç ve Yöntem: Katılımcıların demografik bilgileri ile semptomları, eşlik eden tıbbi durumları, hastalık şiddetleri kaydedilmiştir. Katılımcılara 6 dakika yürüme testi, solunum fonksiyon testleri ve kardiyopulmoner egzersiz testi uygulanmış, fiziksel kapasite maksimum oksijen tüketimiyle (VO2maks) değerlendirilmiştir. Katılımcılar ayrıca Uluslararası Fiziksel Aktivite Anketi (IPAQ) ile değerlendirilmişlerdir. Bulgular: Çalışmaya hafif, orta, ağır, kritik hastalık şiddetlerinden sırasıyla 53, 44, 26, 9 katılımcı katılmıştır. Yorgunluk, miyalji ve baş ağrısı en sık bildirilen semptomlardır. Obezite, hipertansiyon ve sigara kullanımı en sık eşlik eden tıbbi durumlardır. IPAQ ile yapılan değerlendirmelerde bireylerin fiziksel aktivite düzeylerinin COVID-19 sonrasında azaldığı saptanmıştır. Hastalık şiddeti farklı gruplar arasında VO2maks düzeyleri açısından anlamlı fark saptanmamıştır. Bireyler COVID-19 öncesi sahip oldukları fiziksel aktivite düzeylerine göre gruplandıklarında VO2maks düzeyleri arasında anlamlı fark saptanmamıştır. Sadece hastalık şiddeti hafif olan bireylerde erkeklerin kadınlara göre VO2maks düzeyleri anlamlı olarak düşük saptanmıştır. Obezite, hipertansiyon, sigara kullanımı, diyabet ve aterosklerotik kalp hastalığı olan ve olmayan gruplarda ve farklı yaş gruplarındaki bireyler arasında beklenen VO2maks düzeyleri arasında anlamlı fark gözlenmemiştir. Egzersiz kapasitesi düşük olan grupta vital kapasite (VC), zorlu vital kapasite (FVC), birinci saniyedeki zorlu ekspirasyon hacmi (FEV1) ve maksimal istemli ventilasyon (MVV) daha düşük saptanmıştır. Düşük kapasiteye sahip grupta egzersiz testi sırasında anaerobik eşiğe daha erken ulaşılmıştır. COVID-19 geçiren bireylerde 6 dakika yürüme testi yürüme mesafesi ve VO2maks düzeyleri arasında güçlü korelasyon saptanmıştır. Sonuç: COVID-19 geçiren bireylerin egzersiz kapasitesinde azalma nedeninin öncelikli olarak azalmış fiziksel aktivite düzeyi ve solunum kısıtlılıkları olduğu sonucuna varılmıştır. Hastalık seyri üzerinde negatif etkisi olan ileri yaş, düşük fiziksel aktivite düzeyi ve komorbiditelerin öngörülen egzersiz kapasitesi üzerinde etkili olmadığı gösterilmiştir. COVID-19 geçiren bireylere yönelik rehabilitasyon programlarının fonksiyonel akciğer kapasiteleri, solunum kas gücü ve dayanıklılığı geliştirmeye öncelik verilecek şekilde tasarlanması gerektiği sonucuna varılmıştır. Anahtar Kelimeler: 6-dakika yürüme testi, COVID-19, egzersiz toleransı, kardiyopulmoner egzersiz testi, solunum fonksiyon testleri
Radikal prostatektomi sonrası üriner inkontinansı olan hastalarda manyetik stimülasyonun etkinliği: Prospektif randomize SHAM kontrollü klinik çalışma
Amaç: Radikal prostatektomi (RP) sonrası üriner inkontinansı (Üİ) olan hastalarda manyetik stimülasyon (MStim) etkinliğini değerlendirmek Metod: Çalışmanın gücü, %85 olacak şekilde (Beta=20 ve alfa=0,05) örneklem büyüklüğü hesaplamasına göre, her bir grup için en az 18 vaka olmasına, ancak olası çekilmeler (hasta sayısının yaklaşık %10'u) dikkate alınarak çalışmaya toplam 40 erkek (her grupta 20 vaka) hastanın alınmasına karar verildi. Dışlama ve dahil edilme kriterlerini karşılayan RP sonrası Üİ'li 40 erkek hasta, rastgele sayılar tablosu kullanılarak 2 gruba ayrıldı. Birinci gruba aktif MStim (n:20), ikinci gruba sham MStim (n:20); koltuk tipi MStim cihazı (Novamag NT60) ile haftada 2 gün, günde 20 dakika, 8 hafta süresince toplam 16 seans uygulandı. Sham tedavi manyetik koltuğun bobini üzerine manyetik akımın hastaya nüfuz etmesini önleyen ince bir saptırıcı kurşun levha yerleştirilerek uygulandı. Hastalar, tedavi öncesi ve tedavi sonunda inkontinans şiddeti (24 saatlik ped testi), 3 günlük işeme günlüğü (işeme sıklığı, inkontinans sayısı, noktüri ve ped sayısı), yaşam kalitesi (IIQ-7), anksiyete ve depresyon düzeyi (HAD), seksüel fonksiyon düzeyi (IIEF), tedavi başarısı (kontinans oranı), kür ve iyileşme oranı ve tedaviden memnuniyet düzeyi (Likert skala) ile değerlendirildi. Bulgular: Her iki grupta da tedavi sonunda tedavi öncesine göre; inkontinans şiddeti, işeme sıklığı, inkontinans sayısı, noktüri, ped sayısı değerlendirmelerinde istatistiksel olarak anlamlı iyileşme olduğu gözlendi (p<0,05). Ayrıca aktif MStim grubunda tedavi sonunda tedavi öncesine göre; yaşam kalitesi, anksiyete düzeyi, seksüel fonksiyon düzeyi toplam skor ve orgazmik işlev skoru değerlendirmelerinde istatistiksel olarak anlamlı iyileşme olduğu gözlendi (p<0,05). Tedavi sonunda; inkontinans şiddeti, inkontinans sayısı, noktüri, yaşam kalitesi, anksiyete düzeyi, seksüel fonksiyon düzeyi toplam skor ve orgazmik işlev skoru açısından, aktif MStim grubunda sham MStim grubuna göre istatistiksel olarak anlamlı düzeyde iyileşme sağlandı (p<0,05). Aktif MStim grubunda sham MStim grubuna göre tedavi başarısı, kür ve iyileşme oranları ve tedavi memnuniyetinin istatistiksel olarak daha yüksek olduğu görüldü (p<0,05). İşeme sıklığı, ped sayısı, depresyon düzeyi ve seksüel fonksiyonun diğer alt grup skorları açısından ise iki grup arasında istatistiksel olarak fark saptanmadı (p>0,05). Sonuç: RP sonrası Üİ'li hastalarda aktif MStim tedavisi, inkontinans ile ilişkili klinik parametreler ve yaşam kalitesi, anksiyete, seksüel fonksiyon açısından sham MStim tedavisinden üstündür. Anahtar Kelimeler: Radikal prostatektomi, üriner inkontinans, manyetik stimülasyon
Sağlıklı ve diz osteoartritli bireylerde treadmill ve tartan pistte yürüme sonrası femoral kıkırdak kalınlığının değerlendirilmesi
Bu çalışmanın amacı, sağlıklı bireylerde ve diz osteoartiritli (OA) hastalarda treadmill ve tartan zeminde yürüme sonrası akut femoral kıkırdak kalınlığı değişimini ölçmek ve sağlıklı bireyler ile diz OA'lı hastalar arasında kıkırdak kalınlığı değişimi açısından fark olup olmadığını karşılaştırmaktır. Pamukkale Üniversitesi Fiziksel Tıp ve Rehabilitasyon Polikliniği'ne başvuran, Amerikan Romatoloji Derneği (ACR) kriterlerine göre diz OA tanısı konulan ve Kellgren Lawrence evreleme kriterlerine göre evre 1-2 olan 40 yaş üstü 30 hasta ile yaş ve cinsiyet olarak eşleştirilmiş 30 sağlıklı birey çalışmaya alındı. Çalışmaya alınan hastaların sosyodemografik özellikleri ve ayrıntılı öyküsü sorgulanarak kaydedildi. Tüm hastaların fizik muayeneleri ayrıntılı olarak yapıldıktan sonra kilosu ve boyu ölçülerek, vücut kitle indeksleri (VKİ) hesaplandı. Katılımcıların fiziksel aktivite seviyeleri Dünya Sağlık Örgütü'nün Küresel Fiziksel Aktivite Anketi (GPAQ) temel alınarak belirlendi. Sağlıklı bireylerin ve diz OA'lı hastaların hepsinin tüm yükleme koşullarını (treadmill ve tartan zeminde 30 dk yürüme) tamamladığı tekrarlanan ölçümler tasarımı kullanıldı. Bunun için sağlıklı bireylere ve diz OA hastalarına önce treadmill, bir hafta ara sonrası tartan zemin yürüyüşü yaptırıldı. Yürüme öncesi ve hemen sonrası femoral kıkırdak kalınlığı portable ultrasonografi (USG) (Clarius L7 HD Linear Scanner) ile ölçüldü. Yükleme sonrası tüm USG prosedürleri, katılımcıların dominant bacak dizlerinden, yükleme koşulunun ardından 5 dk içinde elde edildi. Çalışma sonucunda, sağlıklı bireylerde hem treadmill hem de tartan pistte yürüme sonrası yürüme öncesine göre medial femoral kondil, interkondiler ve lateral femoral kondil kıkırdak kalınlığı istatistiksel olarak anlamlı derecede azalmış (p<0,001); treadmill yürüyüşü sonrası olan bu azalma tartan pist yürüyüşü sonrasına göre istatistiksel olarak daha fazla saptanmıştır (p<0,001). Diz OA'lı hastalarda hem treadmill hem de tartan pistte yürüme sonrası yürüme öncesine göre medial femoral kondil, interkondiler ve lateral femoral kondil kıkırdak kalınlığı istatistiksel olarak anlamlı derecede azalmıştır XI (p<0,001). Diz OA'lı hastalarda treadmill yürüyüşü sonrası sadece medial femoral kondil kıkırdak kalınlığındaki azalma, tartan pist yürüyüşü sonrası oluşan azalmaya göre istatistiksel olarak daha fazla saptanmıştır (p<0,05). Hem treadmill hem de tartan pist yürüyüşü sonrası sağlıklı bireylerde diz OA'lı hastalara göre medial femoral kondil, interkondiler ve lateral femoral kondil kıkırdak kalınlığında istatistiksel olarak daha fazla azalma saptanmıştır (p<0,001). Sonuç olarak, hem sağlıklı bireylerde hem de diz OA'lı hastalarda treadmill veya tartan pistte yürüme sonrası femoral kıkırdak kalınlığı azalmış olup, yürüme sonrası tartan pistte oluşan azalma treadmillde yürüyüş sonrasına göre sağlıklı bireylerde tüm kompartmanlarda; diz OA'lı hastalarda ise yalnızca medial femoral kondil kıkırdak kalınlığında daha az olmuştur. Tartan pistte yürüyüş treadmill yürüyüşüne göre diz ekleminde daha az kıkırdak kalınlık değişimine neden olmuştur. Bu sonuçların klinik anlamlılığının yorumlanabilmesi için, mekanik yüklenmenin getirdiği femoral kıkırdak kalınlığı azalmasındaki fizyolojik adaptasyon sınırı ile patolojik deformasyon sınırını belirleyecek ileri çalışmalara ihtiyaç vardır
Tüm vücut vibrasyonu tedavisinin polinöropatisi olan ve olmayan tip 2 diyabetik hastalar üzerindeki etkileri
Diabetes mellitus (DM), insülin hormonunun salınımındaki veya etkisindeki yetersizlik nedeniyle karbonhidrat, protein ve yağ metabolizmasında bozulmalara yol açan kronik bir metabolizma hastalığıdır. Tip 2 diabetes mellitus (T2DM) tedavisinin temel unsurları; medikal tedavi, diyet ve egzersizden oluşur. Egzersiz, sadece glisemik kontrolü sağlamakla kalmaz, aynı zamanda fiziksel dayanıklılığı artırma, yaşam kalitesini yükseltme ve metabolik komplikasyonları azaltma gibi önemli katkılar sunar. Bu çalışmanın amacı, polinöropatisi olan ve olmayan T2DM hastalarında ağırlık eklenerek yapılan titreşimli vücut vibrasyonu (TVV) egzersizlerinin; polinöropatisi olmayan T2DM hastalarında ise yerde ağırlıklarla yapılan egzersizlerin antropometrik, esneklik, vücut kompozisyonu analizi, viseral ve abdominal yağ ölçümleri ve ultrason ile kas kalınlığı ölçümleri, fonksiyonel parametreler, yaşam kalitesi, nöropatik ağrı ve Fibroblast Büyüme Faktörü 21 (FGF-21), İnterlökin-10 (IL-10), osteokalsin, adiponektin, İnterlökin-6 (IL-6), Beyin Kaynaklı Nörotrofik Faktör (BDNF), C-reaktif protein (CRP), Myostatin gibi inflamatuar moleküller üzerindeki etkilerini araştırmaktır. Diyabetik polinöropatisi (DPN) olan 22 hasta DPN (+) TVV'e dahil edilirken, nöropatisi olmayan 46 hasta, DPN (-) TVV ve DPN (-) YERDE gruplarına rastgele olarak dağıtıldı. DPN (+) TVV ve DPN (-) TVV'deki hastalar, 12 hafta boyunca haftada 3 gün TVV egzersiz tedavisi almış; egzersizlerin süresi, set sayısı, frekansı, amplitüdü ve ağırlık kullanımı kademeli olarak artırıldı. DPN (-) YERDE grubundaki hastalar ise aynı egzersizleri benzer süre, set ve ağırlıkları kullanılarak mat üzerinde uyguladı. 12 haftalık egzersiz programı uygulanan hastalarda programın başında ve sonunda elde edilen veriler delta yöntemine göre değerlendirildiğinde antropometrik ölçümlerde; vücut kompozisyon analizi sonuçlarında; DPN(-) TVV ve DPN(-) YERDE grupları arasında fark çıkan ön kol fleksörleri hariç diğer ultrasonografik kas kalınlıklarında; DPN (+) TVV ve DPN (-) YERDE grupları arasında fark çıkan 6 Dakika Yürüme Testi (6DYT) hariç diğer fonksiyonel ölçümlerde; nöropatik ağrı skorlarında; DPN (+) TVV ve DPN (-) YERDE grupları arasında fark çıkan mental sağlık skoru hariç diğer Kısa Form-36 (SF-36) yaşam kalitesi skorlarında ve FGF-21, IL-10 osteokalsin, adiponektin, IL-6, BDNF, CRP, Mystatin ile ölçülen inflamatuar moleküllerin düzeylerinde gruplar arası istatistiksel anlamlı fark bulunmadı. Ancak her grubun kendi içinde egzersiz öncesine (EÖ) göre yapılan değerlendirmelerde ağırlık eklenerek yapılan TVV'nin DPN'si olan ve olmayan T2DM'li hastalarda ve yerde yapılan ağırlıklı egzersizlerin DPN'si olmayan T2DM'li hastalarda alt ekstremite kas gücünü artırmada, yağlanmayı azaltmada, fiziksel dayanıklılığı geliştirmede ve denge performansını iyileştirmede, yaşam kalitesini atırmada ve nöropatik ağrıyı azaltmada etkili olabileceğini ancak FGF-21 hariç inflamatuar moleküllerden IL-10, osteokalsin, adiponektin, IL-6, BDNF, CRP ve Myostatin düzeylerinde üzerinde etkili olmadığını göstermektedir. Sonuç olarak, ağırlık eklenerek yapılan TVV'nin DPN'si olan ve olmayan T2DM'li hastalarda ve yerde yapılan ağırlıklı egzersizlerin DPN'si olmayan T2DM'li hastalarda etkinlikleri birbirine benzer bulunmuştur. Elde edilen bulgular, özellikle egzersiz yapma kapasitesi sınırlı T2DM hastaları için yerde ağırlıklarla çalışmanın veya ağırlık eklenerek yapılan TVV egzersizlerinin etkili ve güvenilir yöntemler olarak kullanılabileceğini göstermektedir.
Meme kanseri ilişkili lenfödemde komplet dekonjestif tedaviye eklenen BOSU topu denge egzersizlerinin statik ve dinamik denge üzerine etkisi
Çalışmamızın amacı, meme kanseri ilişkili lenfödemde (MKİL) komplet dekonjestif tedaviye (KDT) eklenen eklenen BOSU topu ile yapılan denge egzersizlerinin statik ve dinamik denge üzerine etkisini araştırmaktır. Pamukkale Üniversitesi Hastanesinde, Uluslararası Lenfoloji Derneği'nin 2020 tanı kriterlerine göre tek taraflı MKİL tanılı 38 hasta çalışmaya dahil edildi. Hastalar 2 gruba randomize edildi. Her iki grup üç hafta boyunca haftada beş gün toplam 15 seans tedavi aldı. Birinci gruba manuel lenf drenaj (MLD), çok tabakalı bandajlama, cilt/tırnak bakımı, egzersiz tedavilerinden oluşan KDT programı ve BOSU topu üzerinde yapılan denge egzersizleri uygulanmıştır. İkinci gruba sadece KDT programı uygulanmıştır. Hastaların demografik ve klinik verileri kaydedilmiştir. Tedavi öncesi ve 3 haftalık tedavi sonunda; hastaların kol çevre ve volüm ölçümleri, TecnoBody Prokin 252 sistemi ile statik ve dinamik dengeleri, düşme etkinlik ölçeği (DEÖ), Tampa kinezyofobi ölçeği (TKÖ), Fullerton gelişmiş denge ölçeği (FGDÖ), zamanlı kalk ve yürü testi (ZKYT), ULL-27 yaşam kalitesi anketi, hastane anksiyete ve depresyon ölçeği (HADÖ) skorları kaydedilmiştir. Çalışmaya yaş ortalaması 56,21 ± 7,30 yıl olan 38 hasta dahil edilmiştir. Gruplar arasında sosyodemografik ve klinik özellikleri açısından istatistiksel olarak anlamlı fark saptanmadı. Her iki grupta üst ekstremite çevre ve volüm ölçümleri, düşme etkinlik ölçeği, Fullerton gelişmiş denge ölçeği, yaşam kalitesi anketi global ve tüm alt parametreleri, hastane anksiyete ve depresyon ölçeğinin anksiyete değerlerinde iyileşme bulundu. Ayrıca, müdahale grubunda gözler açık öne-arkaya standart sapma ve ortalama ileri-geri hız değerlerinde, gözler kapalı sağa-sola standart sapma ve kullanılan alan değerlerinde, stabilite göstergesi ve ortalama takip hatası değerlerinde, Tampa kinezyofobi ölçeği, hastane anksiyete ve depresyon ölçeğinin depresyon değerlerinde gelişmeler bulundu. Gözler açık öne-arkaya standart sapma ve ortalama ileri-geri hız değerlerinde, stabilite göstergesinde, Tampa kinezyofobi ölçeği, Fullerton gelişmiş denge ölçeği değerlerinde müdahale grubunda aktif kontrol grubuna göre daha fazla iyileşme gözlendi. Sonuç olarak çalışmamızda, KDT'ye eklenen BOSU topu denge egzersizlerinin statik ve dinamik dengeyi arttırdığı ve kinezyofobide iyileşme sağladığı görüldü. Anahtar kelimeler: Meme kanseri ilişkili lenfödem, denge, BOSU topu, komplet dekonjestif tedavi.
Fibromiyalji sendromlu kadın hastalarda hipermobilite ve yaşam kalitesi
Giriş ve Amaç: Fibromiyalji Sendromu(FMS), nedeni tam bilinmeyen, kronik yaygın ağrı, yorgunluk, uyku bozuklukları, kognitif disfonksiyon gibi birçok semptomla karakterize kompleks bir hastalıktır. Hipermobilite, eklemlerin artmış hareket açıklığı ile karakterizedir ve kronik ağrı etyolojisinde önemli rol oynar. Bu çalışma ile fibromiyalji sendromlu hastalarda ve sağlıklı kontrollerde hipermobilite sıklığını belirlemek, hipermobilitenin fibromiyaljili hastalarda yaşam kalitesine etkisini araştırmak amaçlanmıştır. Materyal ve Metot: Çalışma grubumuzu Ankara Atatürk Eğitim ve Araştırma Hastanesi Fiziksel Tıp ve Rehabilitasyon polikliniğine başvuran, 18-60 yaş aralığında fibromiyalji tanısı alan 50 gönüllü kadın hasta ve 50 sağlıklı kadın kontrol oluşturdu. Fibromiyalji tanısı American Collage of Rheumatology (ACR) 1990 ve 2010 sınıflama kriterlerine göre konuldu. Hastalar hipermobilite için Beighton skoru; yaşam kalitesi için Fibromiyalji Etki Anketi (FEA) ile değerlendirildi. Bulgular: İki grup arasında yaş ve BMI (Body Mass Index) skorları arasında anlamlı fark yoktu. Hastaların %16'sında FMS'ye eşlik eden hipermobilite bulundu. Fibromiyalji grubunun FEA skorları kontrol grubuna göre anlamlı yüksek bulundu. Fibromiyalji ve kontrol gruplarında hipermobilite oranları arasında anlamlı fark yoktu. FEA skoru hassas nokta sayısı, semptom şiddeti skalası ve VAS (Vizüel Analog Skala) istirahat ile pozitif koreleydi. Tüm grupta Beighton skoru yaş ile negatif koreleydi. Fibromiyalji hastalarında hipermobilite olan ve olmayan hastaların yaşam kalitesi skorları arasında anlamlı fark yoktu. Sonuç: Fibromiyaljili hastalar ile sağlıklı kontroller arasında hipermobilite oranları benzerdi. Hipermobilite ile fibromiyalji arasında bir ilişki saptanmamış olup, fibromiyalji hastalarında hipermobilitenin yaşam kalitesine anlamlı bir etkisi bulunamamıştır.
Diz osteoartritinin alt ekstremite eklem dizilimine etkisi
Diz Osteoartritinin Alt Ekstremite Eklem Dizilimi ile İlişkisi Amaç: Bu çalışmanın amacı primer diz osteoartriti olan hastalarda kalça ve ayak postürünün klinik ve radyolojik değişkenlerle ilişkisini değerlendirmek Metod: Çalışmamıza primer medial tibiofemoral diz osteoartriti tanısı almış hastalar dahil edildi. Hastaların demografik verileri alındı. Anteroposterior 2 yönlü diz radyografileri çekildi, Kellgren- Lawrence evreleme sistemine göre değerlendirildi. Direkt grafi üzerinde; medial eklem aralığı, lateral eklem aralığı, kondiler açı, anatomik aks açısı, tibial plato açısı ve kondiler plato açısı ölçümleri dijital ortamda değerlendirildi. Kalça ölçümleri için goniometre kullanılarak; pelvik tilt açısı, diz ekstansiyon açısı, femorotibial açı ve Q açısı değerlendirildi. Ayak postürünü değerlendirmek için, ayak postür indeksi kullanıldı. Hastaların ağrı ve fonksiyonel durumları değerlendirilmesi için Western Ontario and Mc Master University Osteoarthritis Index (WOMAC) anketi ile değerlendirildi. Bulgular: Çalışmaya yaş ortalaması 54.1±10.0 olan 150 hasta (76 Kadın, 74 Erkek) alındı. Ayak postür gruplarının dağılımları olan supinasyon, nötral ve pronasyon yüzdeleri sırasıyla; %14.0, %48.3 ve %37.7 olarak dağılım gösterdi. Western Ontario and Mc Master University Osteoarthritis Index total skoru supinasyon grubunda daha yüksek bulundu (p=0.001) ve medial eklem aralığının düşük değerlerde olduğu (p=0.000), tibial plato ve kondiler plato açısının daha yüksek değerlerde olduğu tespit edildi(sırasıyla p değerleri; p=0.010 ve p=0.000). Çalışmada kalça muayene bulguları WOMAC değerleri ile ilişkilendirildiğinde; pelvik tilt açısının WOMAC ağrı, fiziksel fonksiyon skoru ve total skor ile negatif ilişkili olduğu, femorotibial açının ise WOMAC ağrı skoru ve total skor ile pozitif ilişkili olduğu bulunmuştur. KL evreleme sistemine göre değerlendirildiğinde; KL evresi ilerledikçe pelvik tilt ve femorotibial açı değerlerinin azaldığı, Q açısı ile diz ekstansiyon açısının değerinin arttığı gösterildi. Anteroposterior çekilen diz grafileri üzerinde yapılan ölçümler ile kalça muayenesi ölçümleri ilişkilendirildiğinde; MEA ile pelvik tilt ve Q açısı arasında pozitif yönde, orta derecede anlamlı ilişki bulundu. Sonuç: Medial tibiofemoral diz osteoartritli hastaların, ayak ve kalça postürü klinik ve radyolojik değişkenlerle ilişkili bulunmuştur. Diz osteoartritli hastalar değerlendirilirken, ayak ve kalça postürü göz önünde bulundurulmalıdır.
Diz osteoartritli hastalarda farklı fizik tedavi modalitelerinin yaşam kalitesi ve fiziksel fonksiyon üzerine olan etkinliği
Bu çalışma, İnönü Üniversitesi Turgut Özal Tıp Merkezi Fiziksel Tıp ve Rehabilitasyon polikliniğine başvuran 60 diz osteoartritli hastada yapıldı. Amacımız; diz OA tedavisinde egzersiz programının ağrı, fonksiyonel kapasite ve yaşam kalitesi üzerine etkisini saptamayı ve karşılaştırmayı araştırmaktı. Hastalar rastgele 4 eşit gruba ayrıldı.Tedavi protokolleri;Grup I: HP (hot pack) + TENS + USGrup II: HP + TENS + Pulse KDDGrup III: HP + TENS + US + Bisiklet egzersiziGrup IV: HP + TENS + Pulse KDD + Bisiklet egzersiziTüm grupların fizik tedavi programı; haftada 5 kez ve 15 seans olarak uygulandı. Bisiklet egzersizi haftada 3 kez ve 9 seans olarak uygulandı. Tedavi öncesi ve sonrasında hastalar 50 adım yürüme süreleri, eklem hareket açıklığı, diz ve uyluk çevresi ölçümleri, VAS, WOMAC, Lequesne, SIP gibi diz OA indeksleri ve SF-36 yaşam kalitesi parametrelerine göre değerlendirildi.Tüm gruplarda WOMAC, Lequesne, SIP indekslerinde ve SF-36 yaşam kalitesi ölçütünde anlamlı düzelmeler elde edildi; gruplar arasında farklılık tespit edilmedi.VAS değerlendirmesinde, tüm gruplarda anlamlı düzelmeler elde edilirken; gruplar kendi aralarında karşılaştırıldığında, 1. grupta diğer gruplara göre istatistiksel olarak anlamlı bulundu.50 adım yürüme süresinde, tüm gruplarda anlamlı düzelmeler elde edilirken; gruplar kendi aralarında karşılaştırıldığında, 4. grupta diğer gruplara göre istatistiksel olarak anlamlı bulundu. Uyluk çevresi ölçümlerinde, 2. grup ve 4. grupta tedavi sonrası istatistiksel olarak anlamlı fark bulunurken; gruplar arası karşılaştırmada anlamlı fark tespit edilmedi.Sonuç olarak bizim bulgularımız; fizik tedavi modaliteleri ve düzenli uygulanan egzersiz programlarının diz OA tedavisinde güvenle kullanılabileceğini, tedavi sonrası etkinlik değerlendirmesinde birbirlerine göre anlamlı bir üstünlükleri olmadığını göstermiştir. Yürüme hızındaki artış açısından sadece 4. grupta, VAS değerlendirmesi açısından sadece 1. grupta anlamlılığa ulaşmakla birlikte tüm gruplarda kazançlar elde edilmiş olup, daha geniş hasta serilerinde anlamlılık saptamanın daha güvenilir veriler sunacağını düşünmekteyiz. Bu bulgular çalışmanın kısa dönem sonuçları olup, iyilik halinin sürekliliği için daha uzun takip süreli çalışmalara ihtiyaç vardır.
Ankilozan spondilitli hastalarda etanercept tedavisinin etkinliği ve güvenilirliği
Amaç: Ankilozan Spondilit (AS)'li hastalarda etanercept tedavisinin etkinligini vegüvenilirligini arastırmak.Gereç ve Yöntem: Modifiye New York kriterlerine göre kesin AS tanısı almıs veen az 3 ay süreyle sulfasalazin ve NSAII tedavisi uygulanmıs olmasına ragmenhastalık aktivite indeksi BASDAI>4 puan saptanan 21 hastada, etanercepttedavisi uygulandıktan 6 ay sonra klinik ve laboratuvar parametrelerdegerlendirildi. Degerlendirmede klinik parametreler olarak BASDAI, BASFI,BASMI, HAQ-S, ASQoL, ASAS yanıt kriterleri (ASAS20, ASAS40, ASAS5/6,ASAS parsiyel remisyon) incelendi.Bulgular: Tedavinin 6. ay degerlendirmesinde BASDAI, BASMI, BASFI, HAQ-Sve ASQoL sonuçları istatistiksel olarak anlamlı düzelme göstermis, gögüsekspansiyonunda anlamlı düzelme saptanmamıstır. Tedavinin 6. ayında 21(%100) hastada ASAS20, 19 (%90.5) hastada ASAS40, 17 (%81) hastadaASAS 5/6 ve 14 (%66.7) hastada ASAS parsiyel remisyon yanıtları elde edildi.Sonuç: Bulgularımız, etanercept tedavisinin AS'li hastalarda çok etkili olduguve güvenle kullanılabilecegini göstermektedir. Bu bulgular çalısmanın kısadönem sonuçları olup, daha genis hasta serilerine ve uzun takip süreliçalısmalara ihtiyaç vardır.
Diyabetik ve prediyabetik hastalarda ultrasonografi ile median, sural ve posterior tibial sinir kesit alanının değerlendirilmesi
Bu çalışmanın amacı; aşikâr nöropati başlamadan önce prediyabetik hastalarda ultrasonografi ile median, sural ve tibialis posterior sinir kesit alanı değerlendirmelerini diyabet ve kontrol gruplarıyla kıyaslayarak yapmaktır. Vaka-kontrollü kesitsel klinik çalışma olarak tasarlanan bu çalışmaya prediyabet grubu 30 hasta, diyabet grubu 30 hasta ve kontrol grubuna sağlıklı 30 kişi dahil edildi. Katılımcıların demografik verileri, hastalık süresi, beden kitle indeksi (BKİ), açlık plazma glukozu (APG), HbA1c düzeyi kaydedilerek Self-Leeds Nöropatik Belirti ve Bulgu Değerlendirmesi (S-LANSS) ölçeği ile değerlendirildi. Tüm katılımcıların non-dominant ekstremitelerinden ultrasonografi ile median, sural ve posterior tibial sinir kesit alanı (SKA) ölçüldü. Grup içi ve gruplar arası veriler karşılaştırıldı. Prediyabet ve diyabet gruplarında, kontrol grubuna kıyasla median (kontrol-prediyabet: p<0,001, kontrol-diyabet: p<0,001), sural (kontrol-prediyabet: p<0,001, kontrol-diyabet: p<0,001) ve posterior tibial SKA'ları (kontrol-prediyabet: p<0,001, kontrol-diyabet: p=0,002) istatistiksel olarak anlamlı düzeyde büyük saptandı. Prediyabet ve diyabet grupları arasında, median ve posterior tibial SKA açısından anlamlı fark yoktu, ancak sural SKA diyabet grubunda prediyabet grubuna göre istatistiksel olarak anlamlı düzeyde büyük idi (p=0,009). Ayrıca diyabet grubunda sural SKA ile hastalık süresi arasında da pozitif korelasyon saptandı. Sonuç olarak; daha aşikâr nöropati başlamadan önce prediyabet evresinde, sinirlerde oluşan morfolojik değişiklikler ultrasonografi ile saptanabilmektedir. Ultrasonografi, diyabetik ve prediyabetik hastalarda sinir morfolojisindeki değişiklikleri tespit etmek için etkili ve kolay kullanılabilir bir araçtır.
Primer osteoporoz tanılı hastalarda sarkopeni ile FRAX skoru ilişkisinin değerlendirilmesi
Bu çalışmanın amacı, primer osteoporoz tanılı kadın hastalarda sarkopeni ve dinapeni varlığı ile Kırık Risk Değerlendirme Aracı (FRAX) skoru ilişkisini değerlendirmektir. Vaka kontrollü kesitsel çalışmaya 45-75 yaş arası primer osteoporoz tanısı olan kadın hastalar dahil edildi. Uluslararası Fiziksel Tıp ve Rehabilitasyon Derneği Sarkopeni Grubu (IsarcoPRM) tanı algoritması kullanılarak sarkopeni, dinapeni ve kontrol grubu oluşturuldu. Katılımcıların demografik verileri kaydedildi, kas fonksiyonlarını değerlendirmek amacıyla el kavrama kuvveti, sandalyede otur kalk testi, 6 metre yürüme testi, sandalyeden kalkabilme becerisi değerlendirildi. Vücut kitle indeksine göre ayarlanmış ultrasonografik ön uyluk kas kalınlığı (STAR) ölçüldü. Majör osteoporotik ve kalça kırığı riskine yönelik FRAX skorları Türkiye'ye uyarlanmış FRAX aracı kullanılarak hesaplandı ve kemik mineral yoğunluğu (KMY) parametreleri mevcut çift enerjili X-ray absorbsiyometri (DEXA) verileri ile elde edildi. FRAX majör ve kalça kırığı riskleri sarkopeni ve dinapeni gruplarında anlamlı derecede yüksekti (sırasıyla p=0,005 ve p=0,003). Sarkopeni ve dinapeni grubunda el kavrama gücü daha düşüktü (p=0,001) ve yürüme hızı daha yavaştı (p=0,004). Sarkopeni grubunda sandalyede otur kalk testinin süresi diğer gruplara göre daha uzundu (p<0,001) ve STAR değeri en düşüktü (p<0,001). KMY değerleri dinapeni grubunda daha düşük femur boyun T skoru dışında, gruplar arasında büyük ölçüde benzerdi (p<0,010). Receiver operating curve (ROC) analizi, FRAX eşik değerlerinin (majör kırık ≥ 6.8, kalça kırığı ≥2.0) sarkopeni ve dinapeniyi kontrol grubundan daha iyi bir duyarlılık ve özgüllükle ayırt ettiğini gösterdi. Sonuç olarak, primer osteoporozlu kadınlarda sarkopeni ve dinapeni gruplarında FRAX'a göre majör ve kalça kırığı riskleri daha yüksek; kas fonksiyonu özellikle sarkopeni grubunda belirgin şekilde bozuk bulunmuştur. FRAX skorunun osteoporoz tanılı hastalarda kırık riskini belirlemede kullanılmasının yanı sıra sarkopeninin belirlenmesine de katkı sağlayabileceği görülmektedir.
Akut inme hastalarında omuz subluksasyonunun önlenmesinde kinesio-taping etkinliğinin elektrik stimülasyonu ile karşılaştırılması
Amaç: Akut inme hastalarında, Kinesio Taping® uygulamasının glenohumeral subluksasyonu engellemedeki etkisini elektrik stimülasyon uygulamasıyla karşılaştırmaktır. Gereç ve Yöntem: Akut inmeye bağlı hemipleji gelişmiş olan 44 hasta rastgele yöntemle bantlama (n=22) ve stimülasyon (n=22) gruplarına ayrıldı. Gruplara 3 haftalık tedavi sürecinde Bobath erken dönem egzersizleriyle birlikte bantlama grubunda omuza 3 günde bir Kinesio bantlama, stimülasyon grubunda ise M. Supraspinatus ve M. Deltoideus'un arka parçasına NMES uygulandı. Hastaların tedavi öncesi ve sonrası her iki omuz karşılaştırmalı grafileri oturur pozisyonda çekildi. Omuz subluksasyonu, vertikal mesafe ölçümü ve total asimetrinin hesaplandığı yöntemlerle değerlendirildi. Ağrı değerlendirmesi VAS ile, kas tonusu değerlendirmesi MAS ile, GYA değerlendirmesi Bİ ile ve üst ekstremite motor değerlendirmesi ise Brunnstrom evrelemesiyle yapıldı. Bulgular: Tedavi öncesi gruplar arası demografik, radyolojik ve klinik değerlendirme parametrelerinde anlamlı fark yoktu (p>0,05). Tedavi sonrası gruplar arası radyolojik değerlendirmede stimülasyon grubunun total asimetri değerlerinde bantlama grubuna göre anlamlı azalma tespit edilirken (p<0,05) vertikal mesafe ölçümlerinde fark bulunmadı (p>0,05). Grup içi değerlendirmede ise stimülasyon grubunda anlamlı fark bulunurken (p<0,05) bantlama grubunda anlamlı fark bulunmadı (p>0,05). GYA değerlendirmesinde stimülasyon grubunda Bİ'de bantlama grubuna göre anlamlı iyileşme tespit edildi (p<0,05). VAS'ta tedavi öncesine göre grup içi ve gruplar arası değerlendirmede anlamlı fark bulunmadı (p>0,05). MAS'ta ise grup içi değerlendirmede tedavi öncesine göre bantlama grubunda anlamlı artış olurken (p<0,05), stimülasyon grubunda anlamlı fark oluşmadı. Gruplar arası değerlendirmede de tedavi sonrası anlamlı fark bulunamadı (p>0,05). Sonuç: Akut inme hastalarında GHS'nin önlenmesi amacıyla tedavide Bobath yaklaşımı ve omuz koruma stratejilerine ek olarak NMES'in yer almasının GHS'yi önlemede etkili bir yöntem olduğu kanısına varıldı. Kinesio bant uygulamasının ise tek başına GHS'yi engellemede yeterli olmadığı ancak uygulanan diğer tedavi yöntemlerine yardımcı olarak kullanılabileceği kanısına varıldı.
Sarkopenik diz osteosteartritli hastaların ultrasonografi ile tanımlanması, fonksiyonellik, dizabilite ve hayat kalitesi açısından değerlendirilmesi ve sarkopenik bulguların ENMG (elektronöromiyografi ) ile incelenmesi
Amaç: Sarkopenik diz osteosteartirli hastaların ultrasonografi ile tanımlayarak fonksiyonellik, dizabilite ve hayat kalitesi açısından değerlendirilmek, sarkopenik bulguları ENMG (Elektronöromiyografi) ile incelemek ve bu parametrelerin ciddi sarkopenik ile sarkopenik hastalar üzerindeki etkilerini karşılaştırmak, ayrıca sarkopeninin diz osteoortritinin erken ve ileri evrelerindeki etkilerinini değerlendirmektir. Gereç ve Yöntem: Klinik ve radyolojik olarak diz osteoartriti tanısı ve Sonografik Uyluk Ayar Oranı (STAR) algoritmasına göre sarkopeni tanısı olan 83 kadın hasta çalışmaya alındı. Hastalar STAR algoritmasında göre sarkopenik (n:50) ve ciddi sarkopenik (n:33) olarak 2 gruba ayrıldı. Tüm sarkopenik hastalar Amerikan Romatoloji Birliği (The American College of Rheumatology: ACR) 2016 kriterlerine göre diz osteoartriti tanısı aldı ve Kellgren-Lawrence (K-L) evrelemesine göre her bir diz evre 1-2-3-4 olarak gruplandırıldı. Hastaların kas gücü değerlendirilmesinde el kavrama gücü (EKG), antropetmerik ölçüm olarak üst-orta kol çevresi ve baldır çevresi ölçümleri kaydedildi, ultrasonografilk olarak rektus femoris, vastus intermedius kas kalınlığı, rektus femoris kesitsel alan ölçümü, vastus lateralis pennasyon açısı ,vastus lateralis kas kalınlığı ,vastus lateralis fasikül uzunluğu ,biceps brachii kas kalınlığı, kas kesit alanı ve biceps brachii çevresi yağ kalınlığı değerlendirildi. Fiziksel performansın değerlendirilmesinde 6 metre yürüme hızı testi, zamanlı kalk ve yürü testi ve sandalyede otur-kalk testi kullanıldı. Sağ median ve femoral sinirden elde edilen sinir ileti hızları, latans süreleri, BKAP (Birleşik Kas Aksiyon Potansiyelleri), biceps brachii ve vastus lateralisten elde edilen MÜP (Motor Ünite Potansiyeli) değerleri kayıt altına alındı. Vizüel Analog Skala (VAS) ve Western Ontario ve McMaster Üniversiteleri Osteoartrit İndeksi (The Western Ontario and McMaster Universities Arthritis Index -WOMAC), Lequesne Osteoartrit Şiddet İndeksi, Nottingham Sağlık Profili (Nottingham Healt Profile-NHP), Dünya Sağlık Örgütü Engellilik Değerlendirme Programı- 12 maddelik versiyon (World Health Organization Disability Assessment Schedule –WHODAS 2.0 – 12 item version) ve Katz Günlük Yaşam Aktiviteleri İndeksi uygulandı. Her katılımcıdan, rutin kan tetkikleri, D vitamini, B12 vitamini ve Romatoid Faktör (RF) çalışıldı. Bulgular: Ciddi sarkopeni olan grubun yaşı, vücut kitle indeksi ve eğitim düzeyi sarkopeni olan gruptan anlamlı şekilde yüksekti. (Sırasıyla p<0,001, p=0,021. p=0,033). Sarkopeni grubunda olanların steroid olmayan ilaç kullanım oranı, osteoporoz görülme oranı, destek tedavisi alma oranı, antirezorbtif kullanım oranı ciddi sarkopeni grubundan anlamlı şekilde düşüktür (Sırasıyla p<0,001, p=0,001 , p=0,01, p=0,008 ). Sarkopenisi olan grubun Nottingham-AĞRI, NHP1-FİZİKSEL, NHP2, WOMAC, WHODAS2 toplam puan ve Lequesne indeksi alt boyut ve toplam puanları ciddi sarkopeni grubunun puanından anlamlı şekilde düşük bulunmuştur. (Sırasıyla p<0,001, p<0,001, p<0,001, p<0,001, p<0,001, p<0,001). Sarkopenisi olan grubun işinde zorlanma yüzdesi, 6 metre yürüme hızı, zamanlı kalk yürü testi, sandalyede otur kalk testi, işlerini tamamen yapamadığı süre ve işlerini azalttığı süre, osteoartrit tanı süresi, VAS, VAS-hareket, şikayetlerin süresi ve SARC-F tarama testi puanı ciddi sarkopenisi olan gruptan anlamlı şekilde düşüktür (Tüm Parametrelerde p<0,001). Sarkopenisi olan grubun femoral sinir BKAP süresi ciddi sarkopeni grubundan anlamlı şekilde düşük, median sinir BKAP büyüklüğü anlamlı şekilde yüksek bulunmuştur (Sırasıyla p=0,047,p=0,016). Sarkopenisi olan grubun vastus lateralis fasikül uzunluğu biceps alanı ciddi sarkopeni olan gruptan anlamlı şekilde yüksek bulunmuştur (p=0,004, p=0,027) .Sarkopenisi olan grubun Katz GYA indeksi değeri ciddi sarkopeni olan gruptan anlamlı şekilde yüksek bulunmuştur (p<0,001) ciddi sarkopenik grubun her 2 diz için de Kellgren-Lawrence evresi sarkopenik grubun K-L evresineden anlamlı şekilde ileridir (p<0,001). Sarkopenisi olan hastaların hemoglobin değeri ciddi sarkopeni grubunun değerinden anlamlı şekilde yüksek bulunmuştur (p=0,002). Gonartroz evresi arasında yaş açısından anlamlı farklılık görülmüş olup ve evre 4 daha yaşlıdır (p=0,003). Evreler arasında eğitim durumu açısından anlamlı farklılık görülmüş olup ileri evrelerde eğitim düzeyi düşmüştür (p=0,019). Gonartroz evresi arasında steroid olmayan ilaç kullanma açısından anlamlı farklılık görülmüş olup ileri evrelerde kullanım oranı artmıştır (p=0,025). Gonartroz evresi arasında Nottingham-Ağrı, NHP1-FİZİKSEL, WOMAC ve WHODAS2 toplam puan ve Lequesne alt boyut ve toplam puanları açısından anlamlı farklılık görülmüş olup bu farklılık evre 4 ile diğer iki evre arasındaki farktan kaynaklanmış ve evre 4 olanların puanı daha yüksektir (Sırasıyla P=0,003, p=0,001, p<0,001, p=0,003, p<0,001). Gonartroz evresi arasında işinde zorlanma yüzdesi, gonartroz tanı süresi, SARC-F tarama testi puanı, zamanlı kalk yürü testi, sandalyede otur kalk testi, VAS-hareket, şikayetlerin süresi ve işlerini tamamen yapamadığı süre açısından anlamlı farklılık görülmüş olup evre 4 olanların değeri daha yüksektir (Sırasıyla p=0,002, p<0,001,p=0,002, p=0,001, p=0,005, p=0,003, p=0,001, p=0,009). Gonartroz evresi arasında femoral sinir BKAP süresi açısından anlamlı farklılık görülmüş evre 4 süresi daha yüksektir (p=0,005). Yapılan ultivariate lojistik regresyon analizine göre NHP2, WHODAS2, gonartroz tanı süresi ve SARC-F tarama testi puanı yüksekliği ve median sinir BKAP büyüklüğünün düşüklüğü ciddi sarkopeniyi arttıran risk faktörleri olarak belirlenmiştir. Sonuç: Sarkopeniyi belirleme de prediktif değeri olan yöntemler arasında ultrasonografinin pratik, ucuz ve kolay ulaşılabilir olması özellikleriyle öne çıktığını gözlemledik. Ciddi sarkopenik osteoartrit hastalarının daha yaşlı, daha zayıf, daha güçsüz, fiziksel aktivite düzeylerinin daha kısıtlı ve günlük yaşam aktivitelerinde daha çok zorlandığını saptadık. İleri evre sarkopenik ve ciddi sarkopenik gonartroz hastalarının daha çok fonksiyonel kısıtlılık, ağrı ve düşük yaşam kalitesi olduğunu belirledik. Elektronöromiyografik bulguların sarkopeni ile ilişkisini inceledik. İğne Elektronöromiyografi ile yaptığımız incelemelerimizin ileri çalışmalara ışık tutacağınızı düşünüyoruz. Anahtar kelimeler: Sarkopeni, Ciddi Sarkopeni, Osteoartrit, Ultrasonografi, Elektronöromiyografi, Fonksiyonellik, Dizabilite, Yaşam Kalitesi, Kellgren Lawrence Evrelemesi
Lomber disk hernili hastalarda endotelin-1 düzeyi ile pfirrmann gradelemesi arasındaki ilişkinin araştırılması
Bu çalışmanın amacı, serum Endotelin-1 (ET-1) düzeyi ile "intervertebral disk dejenerasyonu, lomber disk hernisi, faset eklem dejenerasyonu, vertebra end plate dejenerasyonu " patolojilerinin radyolojik ve klinik görünümleri arasındaki ilişkiyi araştırmaktır. Çalışmaya 18-50 yaş arası 50 hasta ve 50 sağlıklı gönüllü kontrol alındı. Hasta ve kontrol grubunun Serum Endotelin-1 düzeyleri ölçüldü. Hastaların ağrı düzeyi Vizüel Analog Skalası (VAS) ile, fonksiyonelliği Oswetry Disabilite İndeksi (ODI) ve Short Form-36 (Sf-36) ile değerlendirildi. Hastaların Lomber MRG'larında disk dejeneresyon düzeyleri (Pfirrmann), disk herniasyon düzeyleri (Macnab), faset eklem dejenerasyon düzeyleri ve end plate dejenerasyon düzeyleri (Modic) incelendi. ET-1 düzeyi hasta grubunda kontrollerden istatistiksel olarak anlamlı yüksek bulundu (p<0.05). ET-1 düzeyi ile intervertebral disk dejenerasyon derecesi, end plate dejenerasyon derecesi, faset eklem dejenerasyon derecesi arasında pozitif korelasyon izlendi. Lomber disk hernisi gradelemesi ile ET-1 düzeyi arasında ise korelasyon izlenmedi. Bu veri bize ET-1'in herniasyon sürecinden çok dejenerasyon süreciyle ilişkili olduğunu gösterdi. Radyolojik olarak da disk, faset ve end plate dejenerasyon dereceleri birbirleriyle korele bulunurken herni gradelemesiyle korele olmadıkları görüldü. Nörolojik defisiti olan ve olmayan hastalar arasında ET-1 düzeyleri arasında anlamlı fark gözlenmedi. Ayrıca VAS skoru, ODİ ve SF36 alt parametreleriyle ET-1 arasında da korelasyon izlenmedi. Bu bulgular bize serum ET-1düzeyinin klinik bulgular ve fonksiyonellikle ilişkili olmadığını düşündürdü. Çalışmamızdaki veriler ışığında ET-1'in bel ağrısı oluşturan mekanizmalarla yakından ilişkili olduğu söylenebilir. Verilerimiz disk dejenerasyon etyopatogenizinin aydınlanmasına katkıda bulunabilir. Çalışmamızda klinik bulgular ve fonksiyonellikle ET-1 arasında korelasyon izlenmemiş olması klinik parametrelerin değerlendirilmesinde ET-1'in bir belirteç olarak kullanılamayacağını gösterebilir. Anahtar Kelimeler: LDH, Endotelin-1, Pfirrmann, Macnab, Modic
Diz effüzyonunun denge parametreleri üzerine etkisinin incelenmesi
Amaç: Bu çalışmada diz effüzyonu gelişmiş kişilerde effüzyon esnasında ve effüzyon geriledikten sonra denge parametrelerini ölçerek sağlıklı kontroller ile karşılaştırmayı amaçladık. Yöntem: Bu çalışmaya 18-65 yaş arası, diz effüzyonu olan 45 hasta ve bu hastalarla yaş, cinsiyet uyumlu 46 sağlıklı gönüllü alındı. Her iki grubun sosyodemografik verileri alınıp boy ve kilosu ölçüldü, vücut kitle indeksi (VKİ) hesaplandı ve effüzyona neden olan hastalıkları kaydedildi. Hasta grubundaki tüm katılımcıların istirahat ve hareket VAS değerleri, osteoartritli hastalarda WOMAC ağrı, tutukluk ve fonksiyon skoru hesaplandı. Her iki grubun ekstansiyon ve fleksiyon yönündeki eklem hareket açıklıkları ve bilateral kuadriceps kas gücü ölçümleri alındı. Effüzyonu olan hastalarda ZAYT, Berg denge skalası; sağlıklı gruba ise sadece Berg denge skalası uygulandı. Her iki grubun DRDC ve basınç platformu cihazıile denge parametreleri hesaplandı. Her iki diz arasındaki çap farkının gerilediği ve patellar şokun alınmadığı 30 hastanın ikinci kez tüm ölçümleri tekrarlandı. Bulgular: Çalışmaya alınan 45 hastanın 34'ü (%75,6) kadın, 11'i (%24,4) erkek idi. Hastaların 24 (%53,3)'nün effüzyon nedeni dejeneratif kökenli iken 21(%46,7)'inde romatolojik kökenliydi. Yaş ve cinsiyet uyumlu 46 kişilik sağlıklı kontrol grubunun 34 (%73,9)'ü kadın 12 (%26,1) 'si erkek idi. Her iki grup arasında yaş, kilo, boy, VKİ bakımındananlamlı farklılık yoktu. Hasta ve sağlıklı grup karşılaştırmasında hasta grupta Berg denge skorundaanlamlıdüşüklük, ADİ' de anlamlıyükseklik ve basınç platformu cihazında AP yönde salınım mesafesi farkındaanlamlıyükseklik bulundu. Hasta grupta effüzyon geriledikten sonra Sİ, Fourier dönüşümün F5-6 aralığı, düşme riski skorunda anlamlı artış gösterildi. Dejeneratif effüzyonda somatosensöryel sistemde daha fazla bozulma meydana geldiği ve daha bozuk postural performans sergilendiği gösterildi. Sonuç: Diz effüzyonu denge parametrelerinde bozulmalara yol açmakta ancak artmış somatosensöryel uyarılar başta olmak üzere çeşitli kompansatuar mekanizmalar sayesinde statik olarak değerlendirilen postural performansta aşikar bozulmalara neden olmamaktadır. Ancak fonksiyonel parametrelerde effüzyon varlığında izlenilen bozulma ileride yapılacak çalışmalarda dinamik denge ölçüm yöntemlerine daha çok yer verilmesi gerektiğini göstermektedir. Anahtar kelimeler: Diz effüzyonu, Denge, Propriosepsiyon
El fleksör tendon yaralanmalı hastalarda sanal gerçeklik tabanlı görev spesifik egzersizlerin fonksiyonel düzey ve hastalıkla ilişkili yaşam kalitesi üzerine etkisinin değerlendirilmesi
Giriş ve Amaç: El yaralanmaları içinde elin fleksör tendon yaralanmaları önemli bir yere sahip olup ciddi dizabilite ile sonuçlanabilmektedir. El rehabilitasyonunda özellikle son dekatta konvansiyonel tedavilerin yanı sıra sanal gerçeklik uygulamalarının kullanımı, klinik ortamda geniş anlamda kabul görmeye başlamıştır. Post travmatik el tendon yaralanmalarında rehabilitasyon profesyonellerini en çok zorlayan durum, elin kavrama becerilerini gerektiren aktivitelerinin geri kazanımıdır. Bu nedenle uygulanacak rehabilitasyon programları içerisinde görev spesifik egzersizler özel bir yere sahip olmaktadır. Çalışmamız; travmatik el yaralanmasına bağlı fleksör tendon hasarı nedeniyle cerrahi olarak onarım yapılan hastalarda, konvansiyonel rehabilitasyon programına ek olarak uygulanan sanal gerçeklik tabanlı görev spesifik egzersizlerin, hastanın fonksiyonel seviye ve hastalıkla ilişkili yaşam kalitesi üzerine etkilerini incelemeyi amaçlamaktadır. Hastalar ve Yöntem: Randomize kontrollü prospektif bir çalışma olarak planlanan çalışmamız kapsamına 01/06/2021-31/01/2022 tarihleri arasında Ankara Şehir Hastanesi – Fizik Tedavi ve Rehabilitasyon (FTR) Hastanesi, Travmatik El Rehabilitasyon Polikliniği'ne opere el fleksör tendon yaralanması ile başvuran ve çalışma kriterlerini karşılayan 52 hasta dahil edildi. Grup 1 (çalışma grubu), erken pasif mobilizasyon programına ek olarak sanal gerçeklik tabanlı görev spesifik egzersiz programına alınan hastalardan Grup 2 (kontrol grubu), erken pasif mobilizasyon programı uygulanan hastalardan oluşturulmuştur. Hastalarımız çalışma başlangıcında (postop 6. hafta- T1) dört haftalık sanal gerçeklik programı sonrası ve çalışma bitiminde (postop 10. hafta- T2) değerlendirildi. Çalışmaya dahil edilen hastalarda eklem hareket açıklığı gonyometre ile, elin ince kavrama güçleri ise pinçmetre ile ölçüldü. El becerisi ve koordinasyonun fonksiyonel düzeyi Nine-Hole Peg Test (NHPT) ile, günlük yaşam aktivitelerinde el becerisiyle ile ilgili aktivite kısıtlılıkları Duruöz el indeksi (DEİ) ve Quick DASH (Quick Disability of Arm, Shoulder and Hand) (Hızlı Kol, Omuz ve El Sorunları Anketi) ile, yaşam kalitesi ise Kısa Form 36 (SF-36) ile değerlendirildi. Bulgular: Hem çalışma hem kontrol grubunda yapılan gonyometrik ölçümlerde, ince kavrama gücü ölçümünde, DEİ, Quick DASH skorları ve NHPT tamamlama sürelerinde tedavi öncesi döneme göre tedavi sonrasında istatistiksel olarak anlamlı düzelmeler görüldü (p<0,05). Ancak bu parametrelerde tedavi öncesine göre tedavi sonrasındaki değişimler gruplar arasında karşılaştırıldığında sonuçlar benzerdi (p>0,05). SF-36 skorları incelendiğinde; ruhsal sağlık ve genel sağlık alt grupları haricindeki diğer alt gruplarda her iki grupta da tedavi öncesi ve tedavi bitiminde istatistiksel olarak anlamlı iyileşme saptandı (p<0,05). SF-36 alt gruplarının değişim miktarları incelediğinde; tüm alt gruplarda tedavi sonrası dönemde tedavi öncesine kıyasla gruplar arasında anlamlı bir farklılık bulunmamaktaydı (p>0,05). Tedavi öncesinde total pasif hareket (TPH) ve total aktif hareket (TAH) sınıflamaları incelendiğinde hastaların büyük çoğunluğu orta sınıfta yer almaktaydı. Tedavi sonrasında ise her iki gruptaki hastaların çoğunun iyi sınıfta yer aldığı gözlendi. Sınıflama dağılımları gruplar arasında karşılaştırıldığındaysa hem tedavi öncesi hem de tedavi bitiminde istatiksel açıdan anlamlı bir farklılık yoktu (p>0,05). Sonuç: Çalışmamızda, konvansiyonel rehabilitasyon programına ek olarak uygulanan sanal gerçeklik tabanlı görev spesifik egzersizlerin, opere travmatik fleksör tendon yaralanmalı hastaların fonksiyonel seviye ve hastalıkla ilişkili yaşam kalitesi üzerinde, konvansiyonel yöntemlere kıyasla herhangi bir üstünlüğü bulunamamıştır. Öte yandan her iki grupta da tedavi başlangıcına kıyasla, fonksiyonel seviye ve yaşam kalitesinde anlamlı iyileşmenin olması, uygulanan konvansiyonel rehabilitasyon programının etkinliğini bir kez daha kanıtlar niteliktedir. Literatürde el fleksör tendon rehabilitasyonunda sanal gerçeklik tabanlı egzersiz uygulamalarının etkilerini inceleyen az sayıda çalışma olması sebebiyle üzerinde uzlaşmaya varılmış herhangi bir tedavi protokolü bulunmamaktadır. Çalışmamız bu alanda yer alan kısıtlı sayıdaki çalışmalara ek olarak, literatüre veri sağlamada ve yeni araştırmalara öncülük etmede katkı sunabilir. Fleksör tendon yaralanmaları rehabilitasyonunda, sanal gerçeklik uygulamalarının etkinliğinin değerlendirilmesi, uygun dizayn ve standart protokollerin belirlenebilmesi için, daha geniş örneklem gruplarıyla, daha fazla seans sayısı ve süresini ve tedavi sonrası takip değerlendirmelerini içeren çalışmalar ihtiyaç vardır. Anahtar Kelimeler: fleksör tendon rehabilitasyonu, sanal gerçeklik, görev spesifik egzersiz
Aksiyel spondiloartritli hastalarda postür, denge ve yürüme analizi ve ilişkili faktörler
Giriş ve Amaç: Aksiyel Spondiloartrit (AkSpA), başlıca sakroiliak eklem ve omurga olmak üzere periferik eklem ve eklem dışı tutulumlar ile seyredebilen, omurga füzyonuna neden olarak spinal mobilitede kısıtlılığa yol açabilen kronik, ağrılı ve inflamatuar bir hastalıktır. Hastalığın ilerleyen süreçlerinde oksiputtan sakruma kadar sertleşmiş ve hareketleri kısıtlanmış olan omurga, postüral değişikliklere ve günlük yaşam aktivitelerinde sınırlanmaya neden olabilir. Denge ve yürüme, günlük yaşamın en sık kullanılan aktiviteleridir. Çalışmamızda AkSpA hastalarında postür, denge ve yürümeyi nicel veriler ile kapsamlı bir şekilde analiz etmeyi ve bunlar ile ilişkili faktörleri incelemeyi amaçladık. Gereç ve Yöntem: Çalışmamıza ASAS Spondiloartrit kriterlerini karşılayan 18-65 yaş arası bilinen denge ve yürüme bozukluğu olmayan 51 hasta (40,94 10,48 yaş) ile yaş ve cinsiyet açısından benzer 51 sağlıklı kontrol (37,15 9,66 yaş) olmak üzere toplam 102 katılımcı dahil edildi. Tüm katılımcıların sosyodemografik bilgileri sorgulandı. AkSpA hastalarında; hastalık aktiviteleri Bath Ankilozan Spondilit Hastalık Akitivite İndeksi (BASDAI) ve Ankilozan Spondilit Hastalık Aktivite Skoru (ASDAS-CRP), fonksiyonel kapasiteleri Bath Ankilozan Spondilit Fonksiyonel İndeksi (BASFI), spinal mobilite ve esnekliklerini için Bath Ankilozan Spondilit Metroloji indeksi (BASMI), entezis noktalarının duyarlılığının belirlenmesinde Maastricht Ankilozan Spondilit Entezit Skoru (MASES), aktivite seviyelerini ölçmek için Uluslararası Fiziksel Aktivite Anketi kısa formu (İPAQ) ve yaşam kalitesini değerlendirmek için Ankilozan Spondilit Yaşam Kalitesi Ölçeği (ASQoL) ve Kısa Form-36 (SF-36) kullanıldı. AkSpA hastaları ve sağlıklı kontrol grubunun postür analizi için DIERS formetric 3D / 4D (Diers International GmbH, Schlangenbad, Almanya) Video-Raster-Stereografi (VRS) cihazı kullanıldı. Denge analizi için postural denge ve kararlılık sınırı (LOS) ölçümünde HUR BTG4 denge platformu (HUR-labs Oy, Kokkola,Finland) kullanıldı. Fonksiyonel denge değerlendirmesi Berg denge ölçeği (BDÖ), fonksiyonel uzanma testi (FUT), zamanlı kalk ve yürü testi (ZKYT) ile yapıldı. Katılımcıların yürüme analizi Zebris FDM type 3 (Zebris Medical GmbH, Germany) yürüyüş platformu ile yapıldı. Bulgular: AkSpA ve kontrol grubu arasında yaş, cinsiyet, vücut kitle indeksleri açısından istatistiksel fark yoktu. Her iki grupta da son bir yıl içerisinde düşme tespit edilmedi, AkSpA hasta grubu ve kontrol grubunun İPAQ tüm alt parametreleri benzer idi. Postür parametrelerinden Sagital dengesizlik ve Servikal derinlik mesafesinde AkSpA grubunda sağlıklı popülasyona göre bozulma izlendi. İncelenen diğer postür parametrelerinde (Coronal dengesizlik VP-DM, Pelvic Oblisite, Pelvic Torsiyon, lomber derinlik mesafesi, Kifotik açı ICT-ITL ve Lordotik açı ITL-ILS) anlamlı fark bulunmadı. Kuvvet platformu ile elde edilen Postürografi parametrelerinden, gözler kapalı kararlı platformdaki yanal salınım dışındaki diğer parametrelerde anlamlı bir fark bulunmadı. LOS öne, arkaya, sağa ve sola AkSpA hastalarında sağlıklı kontrol grubuna göre anlamlı derecede düşük bulundu. Fonksiyonel denge parametreleri AkSpA hasta v grubunda kontrol grubuna göre BDÖ ve FUT AkSpA grubunda düşük; ZKYT ise AkSpA hasta grubunda kontrol grubuna göre daha uzun bulundu. Yürüme analizinde, AkSpA grubunda kontrol grubuna göre ayak açıları ve adım genişliği artmış; bilateral adım uzunlukları ve çift adım uzunluğu azalmış bulundu. AkSpA grubunda sol basma fazı, sol salınım fazı, çift basma fazı ve yürüme hızı azalmış bulundu. AkSpA, non-radyografik AkSpA ve radyografik AkSpA olarak analiz edildiğine klinik değerlendirme ölçekleri, postür, denge ve yürüme parametreleri benzer bulundu. Sonuç: Bu çalışma bildiğimiz kadarıyla AkSpA hastalarında postür, denge ve yürümeyi nicel veriler ile kapsamlı bir şekilde değerlendiren ilk çalışmadır. Nicel analizlerde AkSpA grubunda postür parametrelerinden sagital dengesizlik ve servikal derinlik mesafesinin arttığı izlendi. Kuvvet platformu ile elde edilen postürografik denge parametrelerinde göz kapalı yanal salınım dışındaki parametrelerin sağlıklı kontroller ile benzer olduğu görüldü. AkSpA hastalarının klinik fonksiyonel denge testleri ve kararlılık sınırı testinde daha kötü performans sergiledikleri görüldü. Yürüme analizinde ise AkSpA hastalarında adım uzunluğu ve yürüme hızının azaldığı, adım genişliği ve ayak açısının arttığı saptandı. Denge değerlendirme parametrelerinin yaş, boy, VKİ, BASMİ ve MASES skorları ile ilişkili olduğu görüldü. Yürüme analizinde ise çift adım uzunluğunun boy, BASDAİ, BASFİ ve BASMİ skorları ile korele olması dikkat çekti. Non-radyografik AkSpA hastalarının radyografik AkSpA hastaları ile benzer hastalık yükü taşıması yanı sıra postür, denge ve yürüme parametrelerinin de benzer şekilde etkilendiği izlendi. Anahtar Kelimeler: Aksiyel spondiloartrit, Ankilozan spondilit, Postür, Postüral denge, Denge, Yürüme
Postmenopozal meme kanserli olgularda aromataz inhibitörlerinin kemik mineral yoğunluğu üzerine etkilerinin retrospektif olarak incelenmesi
Bu çalışmada amacımız, adjuvan tedavide kullanılan aromataz inhibitörleri'nin (Aİ) postmenopozal meme kanserli hastalarda kemik üzerine etkilerini değerlendirmektir. Çalışmaya, dahil edilme ve dışlama kriterlerini karşılayan Aİ kullanan 100 çalışma hastası ve kemoterapi (KT) alan 26 kontrol meme kanserli hasta alınarak retrospektif değerlendirildi. Çalışma grubundaki 100 hasta için; hormonoterapi başlandığı zaman ve kontrol grubundaki 26 hastanın ise KT öncesi bakılan kemik mineral yoğunluğu (KMY), serum kalsiyum , 25(OH)vit D , parathormon (PTH) değerleri ve 1. yılın sonundaki değerleri incelendi. Aİ grubundaki 100 hastanın başlangıç KMY ölçümlerinde 44'ünün normal, 56'sının osteopenik olduğu saptandı. 1. yıl sonunda yapılan değerlendirmede başlangıçta KMY'si normal olan 44 hastanın 17'sinde osteopeni, 1'inde osteoporoz (OP); başlangıçta osteopenik olan 56 hastanın ise 6'sında OP geliştiği belirlendi. Tedavi öncesi ve sonrasında KMY değerlendirmesinde istatistiksel olarak anlamlı farklılık bulundu (p<0,001). Aİ grubunda, tedavi sonrasında lomber total, femur boyun ve femur total T skoru ölçümünde azalma saptandı (p<0,001). Kontrol grubunda; tedavi öncesi ve sonrasında KMY değerlendirmesi açısından istatistiksel olarak anlamlı farklılık bulunmadı (p=1,000). Letrazol ve anastrazol grupları arasında tedavi öncesi ve sonrası bakılan KMY ölçümleri karşılaştırıldığında da anlamlı farklılık saptanmadı. Adjuvan KT ve Aİ tedavisinin kemik üzerine olan etkilerini karşılaştırmak amacıyla yapılan değerlendirmede; Aİ alan grupta femur total ve lomber total T skorundaki düşüş, KT alan gruba göre daha fazladır (sırasıyla p=0,002, p=0,013). Sonuç olarak Aİ'lerin, KMY üzerine olumsuz etkilerini çalışmamız desteklemektedir. Çalışmamızda farklı Aİ'lerin KMY üzerine etkilerinin benzer olduğu belirlendi. Yalnızca KT alan grupta KMY değerlerindeki azalma daha düşük bulundu.
Aksiyel spondiloartritli hastalarda nöropatik ağrı; hastalık aktivitesi, fonksiyonel durum ve yaşam kalitesine etkisi
Giriş ve Amaç: AxSpA, kronik bel ağrısının en önemli etiyolojik faktörlerinden olup; omurga ve SİE'leri tutan, ilerleyici omurga kısıtlığına neden olan, inflamatuar tipte nosiseptif ağrı ile karakterize bir hastalıktır. NA ise sıklıkla hastalar tarafından yanıcı, batıcı, zonklayıcı karakterde tariflenen, karıncalanma ve uyuşma hissinin eşlik ettiği ağrı türüdür. Bu çalışmada axSpA hastalarındaki NA sıklığı ile NA varlığının, hastalık aktivite ölçeklerine, fonksiyonel duruma ve yaşam kalitesine etkisini incelemeyi amaçladık. Materyal ve Metod: Çalışmaya Ankara Yıldırım Beyazıt Üniversitesi Atatürk Eğitim ve Araştırma Hastanesi Fiziksel Tıp ve Rehabilitasyon Anabilim Dalı polikliniğine başvuran ASAS SpA sınıflama kriterlerine göre axSpA tanısı alan 1865 yaş aralığında 100 hasta (K/E=57/43) ve 40 sağlıklı kontrol (K/E=20/20) alındı. AxSpA tanısı alan hastalar kendi içinde modifiye New York kriterlerini karşılayanlar AS, diğerleri ise nr-axSpA olarak gruplandırıldı. Ağrı ve yorgunluk düzeyi VAS ile, NA painDETECT ve DN4 skalaları ile, hastalık aktivitesi BASDAİ ve ASDAS-CRP ile, fonksiyonel kapasite BASFİ ile, spinal mobilite BASMİ ile, yaşam kalitesi ASQoL, HAQ ve NHP ile değerlendirildi. Bulgular: İki grup arasında demografik veriler açısından anlamlı farklılık yoktu. AxSpA grubunda PainDETECT skalasına göre %19 NA olası, DN4 skalasına göre ise %36 NA var olarak saptandı ve bu oranlar sağlıklı kontrol grubuna göre anlamlı derecede yüksekti. NHP ve HAQ açısından her iki grup arasında anlamlı derecede fark vardı. AxSpA grubunda painDETECT ve DN4 skorları; VASistirahat, VAShareket, VASyorgunluk, BASDAİ, ASDAS-CRP ve BASFİ, HAQ, ASQoL, sosyal izolasyon hariç tüm NHP alt bileşenleri ile pozitif korelasyon gösterdi. AS ve nr-axSpA arasında demografik, klinik, yaşam kalitesi ve NA açısından anlamlı fark saptanmadı. Sonuç: Sağlıklı insanlara göre AxSpA'lı hastalarda NA daha yüksek oranda görülmektedir. NA varlığı hastalık aktivitesi, fonksiyonel durum, yaşam kalitesi ve yorgunluk düzeyleri ile ilişkilidir. Bu hastalardaki ağrı şikayetinin nöropatik komponentinin de olabileceği göz önünde bulundurularak planlanan tedavinin daha yararlı olacağı kanaatindeyiz.
Fibromiyalji sendromlu ve romatoid artritli hastalarda D vitamini düzeylerinin yaşam kalitesine etkisinin karşılaştırılması
Giriş ve Amaç: Fibromiyalji sendromu (FMS), yaygın kas ve kemik ağrısı, sabahları yorgun uyanma, uyku problemleri, duygudurum bozuklukları ile seyreden yaşam kalitesini büyük ölçüde etkileyen kronik noninflamatuvar bir hastalıktır. Romatoid artrit (RA) özellikle küçük eklemlerin simetrik tutulumu, sabah tutukluğu, eklemlerde deformite ve sistemik bulgularla seyredebilen kronik inflamatuvar bir hastalıktır. D vitamini ise kas iskelet sistemi, santral sinir sistemi ve immun sistem üzerinde çeştli etkileri olan bir hormondur. Bu çalışmada vitamin D düzeylerinin fibromiyalji sendromlu ve romatoid artritli hastalarda ağrı, yaşam kalitesi, anksiyete ve depresyon üzerine etkilerinin karşılaştırılması amaçlanmıştır. Materyal ve Metod: Çalışma gruplarımızı, 18-65 yaş aralığında, herhangi bir nedenle bakılan 25-hidroksivitamin D [25(OH)D] düzeyleri 30ng/dl altında tespit edilmiş FMS ve RA tanılı 30'ar kadın hasta oluşturdu. Hastalar 1 Mart 2019- 1 Ağustos 2019 tarihleri arasında Ankara Şehir Hastanesi Fiziksel Tıp ve Rehabilitasyon polikliniğine başvuran hastalar arasından seçildi. FMS tanısı 2016 Amerikan Romatoloji Birliği (ACR) tanı kriterlerine göre, RA tanısı ise 2010 ACR tanı kriterlerine göre konuldu. Hastalar ağrı için, Vizüel Analog Skala (VAS) istirahat ve hareket skorlarıyla; yaşam kalitesi için, Kısa Form-36 (SF-36) ölçeği ile; anksiyete ve depresyon için, Beck depresyon anketi ve Hastane Anksiyete ve Depresyon ölçeği (HADÖ) ile değerlendirildi. Bulgular: Çalışmaya katılan FMS ve RA hastalarının yaş, vücut kitle indeksi (VKI), semptom süresi ve 25(OH)D düzeyleri arasında anlamlı bir fark yoktu. Çalışmaya katılan FMS hastalarının ağrı skorları (VAS hareket, VAS istirahat, SF-36 ağrı alt parametresi) RA hastalarına göre anlamlı düzeyde yüksek bulundu. 25(OH)D düzeylerinin ağrı skorlarına etkisi FMS hastalarında RA hastalarına göre anlamlı yüksek bulundu. 25(OH)D düzeylerinde yaşam kalitesi, anksiyete ve depresyon skorları açısından her iki hastalık arasında anlamlı fark yoktu. Sonuç: D vitamini eksiklik ve yetersizliğinin FMS hastalarında ağrı skorlarını RA hastalarına göre daha çok etkilediği saptanırken, her iki hastalıkta da D vitaminin yaşam kalitesi, anksiyete ve depresyon üzerine benzer etkileri olduğunu saptanmıştır.
Duruöz el indeksinin lateral epikondilitli hastalarda geçerlik ve güvenirliği
Giriş ve Amaç: Lateral epikondilit gibi kronik dejeneratif hastalıklarda GYA'i üzerindeki etkisini objektif olarak ölçmek için standartlaştırılmış fonksiyonel değerlendirme ölçekleri kullanılmalıdır. Literatürde lateral epikondilitli hastaların fonksiyonel değerlendirmesinde kullanılan ölçeklerden biri de Duruöz El İndeksi'dir ancak; Duruöz El İndeksi'nin lateral epikondilitli hastalarda geçerliği ve güvenirliğiyle ilgili bir çalışma bulunamamıştır. Bu çalışma ile lateral epikondilitli hastalarda Duruöz El İndeksi'nin geçerliği ve güvenilirliğinin araştırılması amaçlanmıştır. Materyal ve Metod: Çalışmamıza Ankara Şehir Hastanesi Fiziksel Tıp ve Rehabilitasyon polikliniğine en az 3 haftadır ön kolda ağrı şikâyeti ile başvuran lateral epikondilitli 18-65 yaş aralığında 78 hasta alındı. Hastalar 0,1,4. haftalarda HAQ, PRTEEQ, DASH, Duruöz El İndeksi ölçekleri ile değerlendirilip dijital hidrolik el dinamometresi ile kavrama kuvvetleri ölçüldü ve VAS ile istirahat, gece ve aktivite ağrıları sorgulandı. 1. hafta kontrole gelen 70 hastanın ve 4. hafta kontrole gelen 49 hastanın verileri ile Duruöz El İndeksi güvenirlik (Cronbach's alfa, ICC), geçerlik (görünüş, kriter, kapsam ve yapı), faktör analizleri (açımlayıcı ve doğrulayıcı) yapıldı. ES, SRM ve MDC değerleri hesaplandı. Bulgular: Çalışmamıza katılan 78 lateral epikondilitli hastanın yaş ortalaması 46,3±9.4 olup, %64,1'i kadın ve %84,6'sı sağlaktı. Duruöz El İndeksi'nin test-retest metodu ile ICC katsayıları mükemmel bulundu (ICC katsayıları; toplam=0,943; mutfak=0,950; giyim=0,888; temizlik=0,837; iş yerinde=0,942; diğer=0,937). İç tutarlılık metodu ile iyi-mükemmel tutarlıydı (Cronbach's alfa; toplam=0,90; mutfak=0,94; giyim= 0,75; temizlik= 0,70; iş yerinde= 0,88; diğer= 0,85). Duruöz El İndeksi'nin yapı geçerliğinde; DASH ile çok güçlü (r=0,801; p<0,01), PRTEEQ ve HAQ toplam skoru (r=0,793; p<0,01; r=0,785; p<0,01) ile güçlü ve PRTEEQ ağrı skoru ile ise makul (r=0,570; p<0,01) koreleydi. Duruöz El İndeksi; VAS istirahat ağrısı, aktivite ağrısı, gece ağrısı ve dijital hidrolik el dinamometresiyle ölçülen kavrama kuvveti ile makul koreleydi (r=0, 290; p<0,05; r=0, 473; p<0,01; r=0,374; p<0,01; r=0,224; p<0,05). Çalışmamızda üç temel faktör elde edildi ve bu faktörlerin el ve önkolun güç gerektiren aktiviteleri, elin kavrama kuvvetiyle fleksibilitesi ve elin ince beceri gerektiren vii aktiviteleri ile ilişkilendirildi (KMO değeri= 0,880; Bartlett's testi p<0,01). Çalışmamızda MDC ve değişim hassasiyetinin orta derecede olduğu bulundu (MDC=4,4; SEM= 1,61; ES=0,246 p<0,001; SRM=0,538 p<0,001). Sonuç: Duruöz El İndeksi lateral epikondilitli hastalarda güvenilir, geçerli ve pratik bir fonksiyonel değerlendirme ölçeğidir.
Ankara Şehir Hastanesi inme hastalarında disfaji protokolünün geliştirilmesi
Giriş ve Amaç: Disfaji, akut inmeli hastalarda sık görülen bir semptomdur. Malnütrisyon, aspirasyon pnömonisi ve mortalite ile ilişkilidir. Bu nedenle disfajinin erken saptanması ve tedavi edilmesi önemlidir. Bu çalışmada, inmeli hastalarda disfaji tarama ve rehabilitasyon protokolü oluşturarak klinik uygulamalarda bir standardizasyonun ve objektif verilerle izlemin sağlanabilmesi amaçlanmıştır. Ayrıca disfaji saptanan hastalarda disfaji şiddet ve prognozuna etki eden faktörleri belirlemek amaçlandı. Materyal ve Metod: Çalışmaya Ankara Şehir Hastanesi Nöroloji Kliniğine başvuran ve nöroloji tarafından akut inme tanısı konulan ve disfaji saptanan 18-85 yaş arası 26 kadın, 29 erkek toplam 55 hasta dahil edilmiştir. Hastaların demografik bilgileri ve öyküleri kaydedilmiş, nörolojik muayeneleri yapılmıştır. Hastaların klinik parametreleri Mini Mental Test (MMT), Ulusal Sağlık Enstitüleri İnme Skalası (NIHSS), Barthel indeksi (Bİ), Fonksiyonel Ambulasyon Sınıflaması (FAS) ve Rankin skalası, ileri inceleme olarak videofloroskopi (VFS) yapılan hastaların sonuçları ise Penetrasyon-Aspirasyon Skalası (PAS) ile rehabilitasyon programı öncesi değerlendirilmiştir. Hastaların yutmaları ise Gugging Yutma Testi (GUSS) ve Yeme Değerlendirme Aracı-10 (EAT-10) ile rehabilitasyon programı öncesi, taburculuk ve rehabilitasyon programı sonrası olmak üzere 3 kez değerlendirilmiştir. Hastalar erken rehabilitasyon programına alınmış olup hastanede yatış süresi boyunca ve taburculuk sonrası 1 ay süre ile mortalite ve morbidite açısından takip edilmiştir. Bulgular: Rehabilitasyon programı öncesi disfaji skoru ile inkontinans, oksijen desteği, dil, dudak, palatal hareketler, gag refleksi ve afazi arasında anlamlı bir ilişki bulunmuştur (p <0,05). Rehabilitasyon programı öncesi disfaji skoru ile NIHSS skoru arasında negatif, Vücut kitle indeksi (VKİ), Barthel ve FAS skoru arasında ise pozitif korelasyon bulunmuştur (p <0,05). Rehabilitasyon programı sonrası disfaji skor değişimi ile oral hijyen, inme öyküsü ve inme tipi arasında anlamlı bir ilişki saptanmıştır (p <0,05). Rehabilitasyon programı öncesi GUSS skoru ile EAT-10 skoru arasında negatif korelasyon bulunmuştur (p <0,05). Rehabilitasyon programı sonrası GUSS ve EAT-10 skorlarında da anlamlı bir iyileşme saptanmıştır (p <0,05). Sonuç: Çalışmamızda hastalara uygulanan erken disfaji tarama ve rehabilitasyon protokolünün disfaji iyileşmesine ve gelişebilecek mortalite ve morbidite oranının azalmasına etkili olduğunu tespit ettik. Ayıca VKİ, inkontinans, oksijen ihtiyacı, dil, dudak, palatal hareketler, gag refleksi, afazi, NIHSS, Barthel ve FAS skoru gibi faktörlerin disfaji şiddetini; oral hijyen, geçirilmiş inme öyküsü ve inme tipinin ise disfaji prognozunu etkilediğini bulduk. Ankara Şehir Hastanesi İnme Hastalarında Disfaji Prokolünün kullanılması, akut inmeli hastaların disfaji yönetiminde optimum bir klinik değerlendirmeye, görüntüleme yöntemlerinin doğru ve etkin kullanılmasına, uygun diyet modifikasyonu ve rehabilitasyon programı ile hastaların takip edilerek mortalite ve morbiditenin azaltılmasına yardımcı olacağını düşünmekteyiz. Anahtar Kelimeler: disfaji, akut inme, erken disfaji rehabilitasyonu, klinik protokol
Romatoid artritli hastalarda anti-TNF tedavilerinin serum prohepsidin düzeyine etkisi
Amaç: Romatoid artrit (RA) kronik, sistemik ve otoimmun inflamatuar bir hastalık olması nedeniyle pek çok doku ve organı etkiler. Her ne kadar romatoid artritin etyopatogenezi tam olarak anlaşılamamış olsa da IL-6'nın romatoid artrit patogenezinde önemli bir rol oynadığı gösterilmiştir. Peptid yapısında küçük bir hormon olan hepsidinin sentezi ekstrinsik ve intrinsik demir yüklenmesi, anemi ve hipoksi ile düzenlenir. Ayrıca hepsidin üretimi düzenleyici sitokinler, IL-6 ve inflamasyon ile indüklenir. Çalışmamızda RA'lı hastalarda hastalık aktivite skorlarının, hepsidinin biyoöncülü olan prohepsidin ile ilişkisini ve Anti-TNF tedavilerinin prohepsidin düzeyine etkisini değerlendirmeyi amaçladık. Yöntem: Çalışmaya Gaziantep Üniversitesi Tıp Fakültesi Araştırma Hastanesi Fiziksel Tıp ve Rehabilitasyon/Romatoloji polikliniğine Nisan 2014-Mart 2015 tarihleri arasında başvuran ve 2010 ACR/EULAR klasifikasyon kriterlerine göre romatoid artrit tanısı almış olan 18-75 yaş arası 59 hasta ile yaş ve cinsiyet uyumlu 64 sağlıklı gönüllü alındı. Hastaların demografik bilgileri ve hastalığa spesifik karakteristik özellikleri kaydedildi. Hastalık aktivitesini, şiddetini ve özürlülük düzeyini HAQ, VAS, DAS28 ile yaşam kalitesi SF36 ile değerlendirildi. Saat 8.00-10.00 arasında, 8-10 saatlik açlıktan sonra hastalardan ve kontrollerden kan örneği alındı. Prohepsidin düzeylerini ölçmek için enzimle bağlanmış immün sorbent yöntemi (Enzyme-Linked İmmune Sorbent Assay, ELİSA) kullanıldı. Sonuç: Hasta grubunda ve kontrol grubunda prohepsidin düzeyi karşılaştırıldığında hastalarda prohepsidin düzeyi medyan değeri kontrol grubuna göre yüksekti fakat arada istatistiksel olarak anlamlı fark yoktu. Çalışmamızın etkinliğine katkı sağlamak için erken dönem ve hiç medikal tedavi almamış olan RA hastalarının değerlendirileceği daha uzun süreli ve daha çok vaka örneklemli çalışmalara ihtiyaç olduğunu düşünüyoruz.
Fibromiyalji sendromlu hastalarda eğitim ve balneoterapinin etkinliklerinin karşılaştırılması
Amaç: Fibromiyalji, kronik yaygın kas iskelet ağrısı ile karakterize bir hastalıktır. Etyopatogenezi açıklamaya yönelik çeşitli teoriler öne sürülmüş olmakla birlikte henüz aydınlatılamamıştır. Farmakolojik ve non farmakolojik tedavi yöntemleri fibromiyalji tedavisinde kullanılmaktadır. Çalışmamızda, eğitim tedavisinin hastalar üzerindeki etkinliğini belirlemeyi amaçladık. Ayrıca, eğitim ve balneoterapinin fibromiyalji üzerindeki etkinliğini değerlendirmeyi amaçladık Yöntem: Çalışmamıza Gaziantep Üniversitesi Tıp Fakültesi Araştırma Hastanesi Fiziksel Tıp ve Rehabilitasyon polikliniğine Şubat 2013- Ocak 2014 tarihleri arasında başvuran ve ACR 2010 tanı kriterlerine göre fibromiyalji tanısı almış 18-55 yaş arası 66 kadın hasta alındı. Hastalar randomize olarak eğitim tedavisi, eğitim ve balneoterapi tedavisi gruplarına ayrıldı. Tüm hastalar tedavi başlangıcında, 15. gün, 1. ay, 3. ay ve 6. ayda değerlendirildi. Hastaların demografik bilgileri kaydedildi. Hastalar hassas nokta sayısı, vizuel analog skala, Hamilton depresyon ölçeği, Hamilton anksiyete ölçeği, modifiye yorgunluk etki skalası, Notthingham sağlık profili ile değerlendirildi. Sonuç: Eğitim tedavisi grubunda Notthingham sağlık profili fiziksel aktivite subskalası hariç tüm parametrelerde düzelme saptandı. Eğitim ve balneoterapi grubunda tüm parametrelerde iyileşme belirlendi. Eğitim tedavisi grubu, eğitim ve balneoterapi grubu ile karşılaştırıldı. 3 aylık takipte, eğitim ve balneoterapi grubunun tüm parametrelerde üstün olduğu saptandı.
Ankilozan spondilit hastalarında fiziksel performansın kardiyopulmoner egzersiz testi ile değerlendirilmesi
Amaç: Bu çalışmada Ankilozan Spondilit (AS) hastalarında aerobik fiziksel performansı kardiyopulmoner egzersiz testi (KPET) ile değerlendirmek, aerobik fiziksel performansın hastalık ilişkili değişkenlerle arasındaki ilişkiyi belirlemek ve sağlıklı kontrollerle olan farklılıkları saptamak amaçlanmıştır. Gereç ve Yöntem: Çalışmaya modifiye New York Kriterlerine göre AS tanısı almış, 18-65 yaş aralığında, 40 hasta ve 44 sağlıklı kontrol dahil edildi. Eforlu egzersiz yapmasına engel olabilecek deformitesi olan, bilinen kardiyak ya da solunum sistemi hastalığı olan, sistemik organ tutulumu olan, nörolojik hastalığı bulunan, hipertansiyonu olan ve çalışmaya katılmak istemeyen kişiler çalışmaya dahil edilmemiştir. Çalışmaya alınan katılımcıların yaş, cinsiyet, eğitim düzeyi, mesleki durum, sigara kullanımı, egzersiz alışkanlığı, hastalık süresi, medikasyon durumu, steroid olmayan anti-inflamatuvar ilaç (SOAİİ) ve Biyolojik ilaç kullanım durumu kaydedildi. Her hastanın sabah tutukluğu süresi sorgulandı. İnflamasyon durumunu değerlendirmek amacıyla akut faz reaktanları (Eritrosit sedimentasyon hızı (ESR), C-reaktif protein (CRP)) kaydedildi. AS'li hastaların iyilik hali üzerine etkisini değerlendirmek amacıyla hasta ve hekim global değerlendirme skoru kullanıldı. AS hastalarının ve kontrol grubunun aksiyel ve periferik eklem mobilitesini değerlendirmek amacıyla el parmak zemin mesafesi, tragus duvar mesafesi, oksiput duvar mesafesi, ağız açıklığı, modifiye schober testi, intermalleolar mesafe, lomber lateral fleksiyon, servikal rotasyon derecesi, çene manibrium mesafesi ve göğüs ekspansiyonu ölçümleri yapıldı. AS hastalarında hastalık aktivitesini değerlendirmek için Bath AS hastalık aktivitesi ölçeğinden (BASDAI), fonksiyonel durumu değerlendirmek için Bath AS fonksiyonel indeksinden (BASFI) ve aksiyel iskelet mobilitesini değerlendirmek için Bath AS metroloji indeksinden (BASMI) yararlanıldı. Hastaların yaşam kalitesi kısa form-36 (SF-36) ile değerlendirildi. Tüm katılımcılara fiziksel performansı belirlemek amacıyla KPET uygulandı. Katılımcılara KPET öncesinde solunum fonksiyon testi (SFT) yapıldı. KPET katılımcılara Cortex Metalyzer 3B (MPU31-105) ve Sprintex Callis Z 6000 cihazı ile koşu bandı üzerinde Bruce protokolü kullanılarak uygulandı. KPET sırasında maksimum kalp atım hızı (HR), maksimum VO2 değeri (ml/dk/kg), solunum değişim oranı (RER), VO2/HR (oksijen nabzı), maksimum süre, test sırasında ulaşılan maksimum hız (km/saat), G, VE/VO2, VE/VCO2, VT, VT, VD/VT, VE, BF, BR, PaCO2, PetCO2, VO2/kg, VO2 %norm değerleri kayıt edildi. Spirometrik değerlendirme ile zorlu vital kapasite (FVC), 1.saniyedeki zorlu ekspiratuar hacim (FEV1), FEV1/FVC, zirve ekspiratuar akım hızı (PEF), vital kapasitenin %25-%75 arasındaki zorlu ekspiratuar akım (FEF 25-75) ölçüm değerleri kaydedildi. Bulgular: Çalışmaya katılan AS hastalarının yaş ortalaması 34.9±9.9 iken kontrol grubunun yaş ortalaması 34.4±10.3 idi. İki grubun yaş ortalaması birbirine benzerdi. İki grubun sosyodemografik özelliklerine ait veriler karşılaştırıldığında ilaç kullanımı, SOAİİ kullanımı ve biyolojik tedavi AS grubunda kontrol grubuna göre anlamlı olarak yüksekti. Bunun dışında diğer sosyodemografik veriler açısından iki grup arasında anlamlı fark gözlenmedi. Tragus-duvar mesafesi ve oksiput-duvar mesafesi AS grubunda kontrol grubuna göre daha yüksek tespit edilirken(p<0.05); intermalleolar mesafe ve lomber lateral fleksiyon ölçümleri AS grubunda kontrol grubuna göre daha düşük bulunmuştur(p<0.05). Zirve kardiyovasküler yanıtta elde edilen VO2, VO2%, VO2/kg, TVO2, T, VT değerleri AS grubunda kontrol grubuna göre anlamlı olarak daha düşük bulunurken. (p<0.05) ; birinci ventilatuar eşikte elde edilen VO2VT1 ve VO2VT1/kg değerleri AS grubunda kontrol grubuna göre anlamlı olarak yüksek bulunmuştur (p<0.05) İstirahat halinde elde edilen VT, BR% değerleri ise kontrol grubunda AS hastalarına göre anlamlı olarak daha yüksek tespit edilmiştir (p<0.05). FVC, FEV1 ve PEF değerleri AS grubunda kontrol grubuna göre anlamlı olarak daha düşük bulunmuştur (p<0.05). AS hastalarında KPET ve SFT'de elde edilen sonuçlar erkek cinsiyette kadın cinsiyete kıyasla daha yüksek bulunmuştur. AS hastalarında sigara içen grupta istirahatta elde edilen tidal volüm ve birinci ventilatuar eşikte elde edilen VO2(ml/dk/kg) değeri sigara içmeyen gruba göre daha yüksek bulunmuştur. AS hastalarında SOAİİ kullanımı olmayanlarda istirahatte elde edilen kalp atım hızı SOAİİ kullananlara kıyasla daha yüksek bulunmuştur. AS hastalarında yaşın zirve kardiyovasküler yanıtta elde edilen VO2 (ml/dk/kg), maksimum kalp atım hızı ve RER ile ve istirahatte elde edilen VO2 L/dk ve VO2 (ml/dk/kg) ile negatif korelasyon gösterdiği bulunmuştur. Yaş ile total süre arasında pozitif korelasyon tespit edilmiştir. Yaşın AS hastalarında FEV1 ve FVC değerleri ile negatif korelasyon gösterdiği tespit edilmiştir. AS hastalarında hastalık süresi ile BASMI arasında pozitif korelasyon bulunmuştur. AS hastalarında birinci ventilatuar eşikte elde edilen VO2max (ml/dk/kg) ile BASDAI ve BASFI arasında pozitif korelasyon bulunmuştur. AS hastalarında BASDAI istirahatte elde edilen VO2 (ml/dk/kg) değeri ile negatif korelasyon göstermiştir. AS hastalarında BASMI FEV1 ile negatif korelasyon gösterirken, BASDAI ise FEF25, FEF50 ve FEF 25-75 ile negatif korelasyon göstermiştir. Sonuç: KPET ölçümlerine göre sağlıklı kontrollerde AS hastalarına göre birçok parametrede daha iyi sonuçlar elde edilmiştir. Aerobik kapasiteyi yansıtan VO2 max değeri AS hastalarında sağlıklı kontrollere göre belirgin olarak düşük tespit edilmiştir. AS hastalarında aerobik egzersiz kapasitesi ve solunum fonksiyonlarında görülen bu azalmanın sebebi hastalığın kardiyovasküler, pulmoner ve kas iskelet sistemi başta olmak üzere çeşitli organ sistemlerinde yaptığı tutulumdur. AS hastalarında cinsiyetin aerobik egzersiz kapasitesi ve solunum fonksiyonlarını etkileyen önemli bir faktör olduğu bulunmuştur. AS'de sigara içme durumunun aerobik egzersiz kapasitesi ölçüm parametreleri üzerine etkili olduğu tespit edilmiştir. Hastalık aktivitesi ve fonsiyonel durumun aerobik egzersiz kapasitesi ve solunum fonksiyonları üzerine etkili bir parametre olmadığı görülmüştür. AS'de hasta yaşının aerobik kapasiteyi ysnsıtan VO2max değeri ile negatif korelasyon gösterdiği tespit edilmiştir. Ankilozan spondilitte aerobik fiziksel performansı etkileyen faktörleri belirlemek ve aerobik fiziksel performansı geliştirmek için yapılması gerekenleri saptamak amacıyla daha fazla sayıda çalışma yapılmasına ihtiyaç vardır. Anahtar Kelimeler: Ankilozan spondilit, aerobik kapasite, fiziksel performans, kardiyopulmoner egzersiz testi, pulmoner fonksiyon
Fibromiyalji sendromunda hasta eğitiminin fonksiyonel durum,depresyon ve yaşam kalitesi üzerine etkisinin değerlendirilmesi
ÖZET Fibromyalji sendromu (FMS), yaygın vücut ağrıları ve halsizlikle kendini gösteren kronik ağrı sendromudur. Tedavisinde ilaç ve ilaç dışı çok çeşitli yöntemler kullanılmaktadır. Randomize kontrollü çalışmamızda FMS'da hasta eğitimi ve ev egzersiz tedavisinin ağrı, yorgunluk ,fonksiyonel durum ve yaşam kalitesi üzerine etkilerini araştırmaktı. Bu amaçla American college of Rheumatology (ACR) tanı kriterlerine göre FMS tanısı konulan, 18-60 yaş arası hastalar rastgele yöntemle 2 gruba ayrıldı. 1. gruba (n=26) ev egzersiz proogramı , 2. Gruba (n=24) hasta eğitimi ve ev egzersiz programı uygulandı. Olgular tedavi öncesi ve tedavi bitiminden 8 hafta sonra ağrı ve yorgunluk açısından VAS, depresyon açısından BDÖ, fonksiyonel değerlendirme açısından FIQ ve yaşam kalitesi açısından NSP ile değerlendirildiler. Günümüzde FMS tedavisinde kabul edilmiş ortak bir tedavi yöntemi bulunmamaktadır. Biz bu çalışmamızda hasta eğitimi ve ev egzersiz tedavisinin FMS üzerine olan etkisini inceledik. Çalışmanın sonucunda hasta eğitimi verilen grupta ağrı, yorgunluk , fonksiyonel durum ve yaşam kalitesinde anlamlı bir iyileşme saptadık. Anahtar Kelimeler: Fibromiyalji Sendromu, hasta eğitimi, ev egzersiz programı
Fibromiyalji sendromunda parvovirüs B19 seroprevalansı ve etyopatogenezindeki rolünün araştırılması
Fibromiyalji Sendromu(FS), yaygın ağn, yorgunluk, uyku bozukluğu ve spesifik anatomik bölgelerde hassas noktalar ile karakterize olan, etyolojisi bilinmeyen kronik bir kas- iskelet sistemi hastalığıdır. FS etyopatogenezinhı tam olarak anlaşılmamasına rağmen, genetik faktörlerle anormal periferik ve santral mekanizmaların birlikteliğini savunan hipotezler mevcuttur. Çalışmamızın amacı FS'li hastalarda parvovirus Bl9 antikor prevalansını değerlendirerek, parvovirus Bl9 enfeksiyonu ile FS arasındaki ilişkiyi incelemektir. Çalışmamıza, ortalama yaşlan 44.3±3.8 olan 75 hasta ile ortalama yaşlan 44.2+8.1 olan 75 sağlıklı birey, kontrol grubu olarak alınmıştır. ELISA yöntemi ile her iki grubun serum parvovirus Bl9 IgM ve IgG antikorlarına bakılmıştır. Fiziksel fonksiyonlarını ve semptom şiddetlerini değerlendirebilmek için FS' li hastalara Fibromiyalji Etki Anketi (FIQ) ve Görsel Ağn Skala (VAS) uygulanmıştır. Akut Bl9 enfeksiyonu geçirme prevalansı bakımından her iki grup arasında istatistiksel olarak fark bulunamamıştır. FS' li hastalarda % 81.3, kontrol grubunda % 64 oranında parvovirus B19 IgG pozitifliği saptanmıştır. Hasta grubunda parvovirus Bl9 IgG pozitifliği kontrol grubundan anlamlı derecede yüksek bulunmuştur (p = 0.027). FS' li hasta grubunda parvovirus Bl9 IgG' si pozitif ve negatif olanlar karşılaştırıldığında, klinik özellikler, FIQ skorlan ve VAS değerleri arasında fark saptanmamıştır. FS' li hastalarda Bl9 IgG pozitifliğinin anlamlı olarak yüksek bulunmasına karşın, fibromiyalji etyopatogenezinde parvovirus B 19 enfeksiyonunun tetikleyici bir rol oynadığını söyleyebilmek için daha ileri çalışmalara gereksinim vardır. Anahtar sözcükler: Fibromiyalji sendromu, parvovirus Bl9, etyopatogenez, viral enfeksiyonlar
Hemiplejik omuz ağrılı hastalarda yüksek yoğunluklu lazer terapi ile kinezyo terapi etkinliğinin fonksiyonel ve ultrasonografik değerlendirilmesi
Amaç; çalışmanın amacı inme sekeli hemiplejik omuz ağrısı olan hastalarda yüksek yoğunluklu lazer ve bantlama tedavisinin fonksiyonel ve ultrasonografik değerlendirme bulgularına göre etkinliğinin ve konvansiyonel tedaviye üstünlüğünün araştırılmasıdır. Gereç ve yöntem; çalışmamız tek kör progresif randomize kontrollü olarak planlandı. Tedavi grupları randomizasyon ile üç gruba ayrıldı. Birinci gruba konvansiyonel tedavi, ikinci gruba konvansiyonel tedavi ve yüksek yoğunluklu lazer tedavisi, üçüncü gruba konvansiyonel tedavi ve bantlama tedavisi uygulandı. Tüm gruplar tedavi öncesi ve tedavi sonrası pasif omuz eklem hareket açıklıkları, ultrasonografik değerlendirme bulguları, brunstrom skalası, modifiye ashworth skalası, görsel analog skala, omuz ağrı ve yetersizlik skalası, fonksiyonel bağımsızlık ölçeği ve sağlık değerlendirme anketi ile değerlendirildi. Sonuç parametrelerinin değerlendirilmesinde tedavi öncesi ve tedavi sonrasında elde edilen ölçümlerin çalışma gruplarına göre karşılaştırılmasında tekrarlı ölçümler varyans, ultrason bulgularının karşılaştırılmasında ise Mc-Nemar testi kullanıldı. Bulgular; tedavi grupları tedavi sonrası tekrar değerlendirildi. Pasif omuz fleksiyonu, ekstansiyonu, dış rotasyonu, brunstrom iyileşme skalası, omuz ağrı ve yetersizlik ölçeği ağrı skorları, fonksiyonel bağımsızlık ölçeği ve sağlık değerlendirme anketi skorları tüm gruplarda istatistiksel olarak anlamlı iyileşme gösterdi. Fakat gruplar arası anlamlı fark saptanmadı. Ultrasonografik görüntüleme bulguları ve spastisite skorlarında tedavi sonrası istatistiksel olarak anlamlı fark saptanmamıştır. Görsel analog skala skorları ve omuz ağrı ve yetersizlik ölçeği yetersizlik skorları lazer grubunda hem bantlama grubuna hem de konvansiyonel tedavi gruba göre istatistiksel olarak anlamlı iyileşme gösterdi. Sonuç ve öneriler; hemiplejik omuz ağrısı tedavisinde lazer, bantlama ve konvansiyonel tedavilerin hepsi etkili ve güvenlidir. Ancak yüksek yoğunluklu lazer terapinin, ağrı kontrolü ve üst ekstremite yetersizlik skorlarında diğer gruplardan üstün olduğu görülmektedir. Bu sonuçlar ile hemiplejik omuz ağrısı tedavisinde lazer terapinin erken dönemde etkili ve güvenli bir tedavi seçeneği olduğu söylenebilir. Bu konuda, uzun dönem tedavi sonuçlarının değerlendirildiği, daha fazla hasta katılımlı yeni çalışmalara ihtiyaç vardır. Anahtar kelimeler; hemiplejik omuz ağrısı, lazer terapi, bantlama terapi
Fibromiyalji hastalarında serum nükleer faktör eritroid 2 ilişkili faktör 2 (NRF2) düzeyinin, oksidatif stres parametrelerinin ve tiyol-disülfid homeostazının araştırılması
Amaç: Fibromiyalji Sendromu, çok sayıda araştırma olmasına rağmen henüz etyolopatogenezi tam olarak bilinmeyen bir hastalıktır. Bu çalışmada, Fibromiyalji Sendromu tanısı almış kadın hastalarda serum Nrf2, Total Antioksidan Status (TAS), Total Oksidan Status (TOS) düzeyleri ve Tiyol-Disülfid Homeostazı, sağlıklı popülasyon ile karşılaştırıldı, ayrıca hasta grubunda Nrf2 düzeyleri ve oksidatif stres parametreleri ile klinik bulguların ilişkisi araştırıldı. Bu çalışma, FMS'de serum Nrf2 düzeyini değerlendiren literatürdeki ilk çalışmadır. Gereç ve Yöntem: Çalışmaya, Gaziantep Üniversitesi Şahinbey Araştırma ve Uygulama Hastanesi Fiziksel Tıp ve Rehabilitasyon ve Romatoloji polikliniklerine başvuran 60 FMS tanılı hasta ve 50 sağlıklı kontrol grubu olmak üzere toplam 110 katılımcı dahil edildi. Çalışma kesitsel olarak planlandı. Katılımcılarla, serum örneklerinin alınması, fizik muayene ve klinik değerlendirme için bir kez görüşme yapıldı. Katılımcıların serumlarında Nrf2 düzeyi ELİSA yöntemi ile, TAS, TOS, Native Tiyol (N.T.), Total Tiyol (T.T.) ve Disülfid düzeyleri spektrofotometrik yöntemle ölçüldü. Tüm katılımcıların yaş, vücut kitle indeksi, düzenli egzersiz alışkanlıkları, hastalık süresi, ilaç kullanımı gibi sosyodemografik ve klinik özellikleri Katılımcı Bilgi Formuna kaydedildi. Tanı, ACR Revize 2016 Kriterleriyle; ağrı düzeyi, Vizüel Analog Skalayla (VAS); hastalık şiddeti, Fibromiyalji Etki Anketiyle (FEA); emosyonel durum, Beck Depresyon ve Anksiyete Ölçekleriyle (BDÖ, BAÖ); uyku bozukluğu, Pittsburgh Uyku Kalitesi İndeksiyle (PUKİ); yorgunluk durumu, Yorgunluk Şiddet Ölçeğiyle (YŞÖ); nöropatik ağrı şiddeti, Douleur Dört Soru Nöropatik Ağrı Anketiyle (DN4) değerlendirildi. Ayrıca her katılımcı için hassas nokta (HN) sayısı kaydedildi. Bulgular: Gruplar arasında yaş açısından anlamlı bir fark bulunmadı. Hasta grubunda HN sayısı, FEA, BDÖ ve BAÖ, PUKİ, YŞÖ, VAS ve DN4 skoru ortalamaları kontrol grubuna göre daha yüksek bulundu (p<0,001, hepsi için), TAS ve TOS düzeyleri kontrol grubuna göre anlamlı düzeyde yüksek bulundu (p<0,001, ikisi için). Hasta grubunda Nrf2 düzeyi anlamlı düzeyde daha düşük bulundu (p<0,001) ve hasta grubunda DN4 skorları ile Nrf2 düzeyleri arasında negatif ilişki saptandı (r=-0,255, p=0,049). Sonuç: Çalışmamızın sonuçları, Nrf2'nin gelecekte FMS'li hastaların özellikle nöropatik ağrı gösteren subgruplarda etyopatogenez, tanı ve tedavi yolakları açısından ışık tutabilecek nitelikte olduğu ve Nrf2 düzeyi ölçümü düşük bulunan hastalarda Nrf2 aktivatörlerinin kullanımının gündeme gelebileceği yönünde umut vericidir. Ancak bu sonuçların doğrulanması adına daha geniş kapsamlı çalışmalara ihtiyaç bulunmaktadır.
Spastik diplejik serebral palsili çocuklarda botulinum toksin enjeksiyonu sonrası elektrik stimulasyonunun etkinliği
Amaç: Bu çalışmada, spastik diplejik serebral palsili çocuklarda botulinum toksin enjeksiyonu sonrasında agonist kaslara uygulanan elektrik stimulasyonunun botulinum toksininin etkinliğine ek katkısı olup olmadığını değerlendirmek amaçlanmıştır.Gereç ve Yöntem: Spastik diplejik serebral palsili, gastrosoleus kas grubunda spastisitesi Modifiye Ashworth Skalası 1+ ile 3 arasında olan ve parmak ucunda yürüyen 4-10 yaş arasındaki çocuklar değerlendirildi. Hastalar randomize olarak iki gruba ayrıldı. Her iki gruptaki hastaların gastrosoleus kaslarına 10 IU/kg botulinum toksin enjeksiyonu yapıldı ve ev egzersiz programı verildi. Grup I'de, gastroknemiusa elektrik stimulasyonu yapıldı. Stimulasyona enjeksiyonun yapıldığı gün başlandı, günde bir kez, 20 dakika süresince 10 iş günü uygulandı. Hastalar tedavi öncesi, botulinum toksin enjeksiyonu sonrası 2. haftada ve 3. ayda Penn Spazm Sıklık Skoru, Modifiye Ashworth Skalası, GMFM-88 (Kaba Motor Fonksiyon Ölçütü) (evre D ve E) ve yürüme hızı ile değerlendirildiler.Bulgular: Spastisitedeki azalma erken dönemde her iki grupta da belirginken (p=0,0001) sol alt ekstremitede tedavi öncesi ile 3. ay değerlendiriminde Grup I'de spastisitede azalma daha anlamlıydı (p=0,0001). Spazm sıklığındaki azalma geç dönemde sadece Grup I'de devam etmekteydi (p=0,011). Başlangıç ile 3. ay değerleri incelendiğinde Grup I'de GMFM-88 Evre D değerlerinde düzelme (p=0,0001) Grup II'ye göre (p=0,001) daha anlamlıydı; Grup II'de ise 2. hafta ile 3. ay arasındaki düzelme istatistiksel olarak anlamlı değildi (p=0,239). Her iki grup arasında tüm parametrelerde istatistiksel anlamlı farklılık saptanmadı.Sonuç: Her iki gruptaki hastalar uygulamadan genel olarak fayda görmekle birlikte, gastrosoleus kaslarında spastisitesi olan diplejik serebral palsili çocuklarda bu kaslara botulinum toksin enjeksiyonu sonrasında gastroknemius motor noktalarına elektrik stimulasyonu uygulamanın ek bir iyileştirici etkisi saptanmamıştır.Anahtar Sözcükler: Botulinum toksin, elektrik stimulasyonu, serebral palsi, spastisite
D vitamini ile izokinetik egzersiz programının kas kuvveti, yaşam kalitesi ve depresyon üzerine etkisinin karşılaştırılması
Amaç: D vitamini, 27 karbonlu steroid yapıda bir hormon olup esas görevi intraselüler ve ekstraselüler kalsiyum ve fosfor regülasyonunu düzenlemektir. Tüm yaşlarda D vitamini eksikliğinin nonspesifik kas, kemik, eklem ağrısı, kas güçsüzlüğü, yorgunluk, depresyon ve anksiyeteye yol açabildiği gösterilmiştir. İzokinetik kasılma belirlenmiş sabit bir hızda, kasın eklem hareket açıklığı boyunca, bütün gücüyle çalışmasını sağlayan kasılma şeklidir. İzokinetik kasılma kas kuvvetinin değerlendirilmesi ve kas performansı arttırmak için kullanılmaktadır. Çalışmamızda D vitamini ile izokinetik egzersiz programının kas kuvveti, yaşam kalitesi ve depresyon üzerine olan etkisini karşılaştırmayı amaçladık. Yöntem: Gaziantep Üniversitesi Tıp Fakültesi Fiziksel Tıp ve Rehabilitasyon Polikliniğine 2015 yılının mart-ağustos aylarında başvurmuş ve 25(OH) D vitamini düzeyi 30 ng/ml nin altında tespit edilmiş olan 18–65 yaş arası 69 hasta çalışmamızın örneklemini oluşturmaktadır. Bütün hastaların 25(OH) D vitamini düzeyi, bilateral diz ekstansör ve fleksör kas kuvveti pik tork değeri, yaşam kalitesi ve depresyon düzeyleri D vitamini tedavisinden önce ve tedaviden bir ay sonra ölçüldü. Çalışmaya alınan gönüllüler randomize olarak iki gruba ayrılarak, 33 kişilik birinci gruba sadece D vitamini verildi. 36 kişilik ikinci gruba ise D vitamini ve izokinetik egzersiz programı verildi. Sonuç: Her iki grupta da kas kuvvet artışı ,yaşam kalitesi ve depresyon skorlarının düzelmesi istatistiksel olarak anlamlı idi.Bu iki grup karşılaştırıldığında D vitamini eksikliğinde D vitaminine ek olarak verilen izokinetik egzersiz programının kas kuvveti pik tork değerlerinin artmasına, yaşam kalitesi ve depresyon skorlarının düzelmesine klinik olarak katkı sağladığı ancak katkının istatistiksel olarak anlamlı olmadığı gözlenmiştir. Sonuç olarak çalışmamızın etkinliğine katkı sağlamak için daha çok sayıda hastanın daha uzun süre izlendiği , ayrıca körleme ile birlikte D vitaminini kontrol eden major genlerde polimorfizm araştırmalarını kapsayan çalışmalara gereksinim vardır Anahtar kelimeler: D vitamini, İzokinetik Egzersiz, Kas Kuvveti,
Diz osteoartritinde farklı egzersiz uygulamalarının femoral kartilaj kalınlığı üzerine etkisinin ultrasonografi ile değerlendirilmesi
Diz Osteoartritinde Farklı Egzersiz Uygulamalarının Femoral Kartilaj Kalınlığı Üzerine Etkisinin Ultrasonografi ile Değerlendirilmesi
Osteoartritli hastalarda biyolojik markerlarla kuadriseps kas gücü arasındaki ilişki
Amaç: Diz osteoartritli (OA) hastalarda biyolojik markerlar başta olmak üzere antropometrik veriler, kemik mineral yoğunluğu, radyolojik evre, ağrı ve fonksiyonel durum gibi değişkenlerin kuadriseps kas kuvveti ile ilişkisini değerlendirmek amaçlanmıştır. Gereç ve Yöntem: Çalışmaya 40-70 yaş arası primer diz OA tanısı alan 152 hasta dahil edildi. Hastaların diz grafileri Kellgren-Lawrence evrelemesi ve medial tibiofemoral eklem aralığı ölçümü evrelemesine göre evrelendi. Leptin, C-terminal telopeptid tip II kollajen, osteokalsin, C-terminal telopeptid tip I kollajen, 25-hidroksivitamin D gibi adipoz doku, kıkırdak ve kemiğe ait biyolojik markerlar enzim-linked immunosorbent assay (ELISA) metoduyla değerlendirildi. Kuadriseps kas kuvveti manuel olarak (MicroFET3 cihazıyla) ve bilgisayarlı izokinetik dinamometre ile ölçüldü. Hastaların ağrı ve fonksiyonel durumları Western Ontario ve McMaster Üniversiteleri Osteoartrit İndeksi (WOMAC) kullanılarak değerlendirildi. Bulgular: Hastaların %77'si obezdi. Biyolojik markerlardan serum leptin seviyeleri ile vücut ağırlığı, vücut kütle indeksi ve bel çevresi ölçümleri orta-iyi derecede koreleydi (sırasıyla r=0,52, r=0,61, r=0,43). Leptin seviyeleri ile kuadriseps kas kuvveti arasında (manuel MicroFET3 ve izometrik ekstansör kas kuvveti) zayıf negatif korelasyon bulundu. Vizüel analog skala, WOMAC ağrı, fonksiyon alt skalaları ve total skoru ile kas kuvveti parametreleri arasında zayıf negatif korelasyon saptandı. WOMAC ağrı alt skalası ise izometrik ekstansör ve fleksör, izokinetik 60°/sn ve 120°/sn ekstansör, izokinetik 60°/sn ve 120°/sn fleksör kas kuvvetleri ile zayıf negatif korelasyon gösteriyordu. Sonuç: Çalışmamızda diz OA'lı hastalarda kuadriseps kas kuvvetini belirleyen bağımsız bir faktör bulunamamıştır. Kuadriseps kas kuvvetini belirlemede hastaların ağrı ve fonksiyonel durumlarının etkili olabileceği yani kas kuvvetinin OA'ya bağlı ağrı nedeniyle azalmış olabileceği sonucuna varılmıştır. Anahtar Sözcükler: Diz osteoartriti, leptin, kuadriseps kas kuvveti, izokinetik test
Karpal tünel sendromu tedavisinde yüksek yoğunluklu lazer tedavisi (HILT), ekstrakorporeal şok dalga tedavisi (ESWT) ve transkutanöz elektriksel sinir uyarımı tedavisi (TENS) etkinliğinin karşılaştırılması
Amaç: Daha önce yapılmış çalışmalar ile karpal tünel sendromu (KTS) tedavisinde yüksek yoğunluklu lazer tedavisi (HILT), ekstrakorporeal şok dalga tedavisi (ESWT) ve transkutanöz elektriksel sinir uyarımı tedavisi (TENS) etkinliği araştırılmıştır. Bu fizyoterapi ajanlarının her birinin ayrı ayrı etkili olduğu gösterilmiştir. Ancak yaptığımız literatür taramalarında KTS hastalarında HILT, ESWT ve TENS'in etkinliklerinin karşılaştırıldığı çalışmaya rastlamadık. Bu çalışmada KTS tedavisinde HILT, ESWT ve TENS'in etkinliklerinin karşılaştırılmasını amaçladık. Yöntem: Gaziantep Üniversitesi Tıp Fakültesi Fiziksel Tıp ve Rehabilitasyon Anabilim Dalı Polikliniğine Mayıs 2015 ile Ekim 2015 tarihleri arasında tedavi için başvuran ve KTS tanısı almış 54 hasta, 90 el alınmıştır. Poliklinik başvuru sırasına göre hastalar randomize edilerek, 30'ar el HILT, ESWT ve TENS tedavisine alınarak 3 grup oluşmuştur. Bilateral KTS'si olan hastaların her iki eli aynı tedavi grubuna alındı, ancak değerlendirmeler her iki el için ayrı ayrı yapıldı. Hastalara tedavi öncesi, tedavi sonrası ve tedavi sonrası 2. ay falen testi, ters falen testi ve tinel testleri yapıldı ve boston karpal tünel sorgulama anketi (BKTSA), vizüel analog skala (VAS) ağrı/uyuşukluk gece-gündüz, hasta memnuniyeti ölçeği (PEM) uygulandı. El kavrama gücü ve parmak kavrama gücü ölçümleri yapıldı. Hastalara tedavi öncesi ve tedavi sonrası 2. ayda elektromyelografi (EMG) çekildi ve median sinir motor-duyusal distal latans ve iletim hızı kaydedildi. Bulgular: Tedavi grupları birbiriyle karşılaştırıldığında değerlendirilen klinik bulgular, ölçekler ve elektronörofizyolojik parametreler bakımından istatistiksel anlamlı farklılık sapatanmadı (p>0.05). Gruplar kendi içinde tedavi öncesi, tedavi sonrası ve tedavi sonrası 2.ay olarak karşılaştırıldığında falen testi, ters falen testi, el kavrama gücü, parmak kavrama gücü, VAS gündüz/gece ağrı/uyuşukluk ölçeği, BKTSA fonksiyonel skalası, semptom skalası ve PEM ölçeğinde istatistiksel anlamlı iyileşme saptandı. Gruplar kendi içinde tedavi öncesi ve tedavi sonrası 2.ay EMG bulguları açısından karşılaştırıldığında sadece HILT ve TENS grubunda median sinir duysal distal latansta (mSDL), ESWT grubunda ise median sinir motor iletim hızında (mMNCV) anlamlı farklılık görülmüştür. Sonuç: Çalışmamızda KTS tedavisinde HILT, ESWT ve TENS etkinlikleri karşılaştırıldığında, birinin diğerine üstünlüğü bulunmamıştır. Her bir tedavinin KTS'de etkili olduğu gösterilmiştir. Bu tedavi yöntemlerinin etkinliklerini karşılaştıracak daha geniş hasta sayısını içeren ve daha uzun takip süreli, randomize kontrollü çalışmalara ihtiyaç vardır. Anahtar Kelimeler: Karpal tünel sendromu, yüksek yoğunluklu lazer tedavisi, ekstrakorporeal şok dalga tedavisi, transkutanöz eletriksel sinir uyarımı tedavisi
İnme sonrası hemipleji hastalarında alt ekstremite kas kuvveti ve dengenin fonksiyonel yürüme kapasitesi ile ilişkisi
Amaç: Bu çalışmanın amacı inme sonrası hemipleji hastalarında alt ekstremitenin etkilenen kaslarındaki rezidüel defisitlerinin denge, fonksiyonel yürüme kapasitesi ve normalize yürüme değeri ile ilişkisini araştırmaktır. Gereç ve Yöntem: İnme sonrası 3 ila 60 ay arası süre geçmiş, Fonksiyonel Ambulasyon Sınıflamasına göre en az evre 3 ve üzeri, tek taraflı hemiplejik hastalar çalışmaya dahil edildi. Fugl-Meyer Alt Ekstremite Motor Subskalası, Brunnstrom evresi ve alt ekstremite manuel kas güçleri kaydedildi. Fonksiyonel Yürüme Kapasitesini belirlemek üzere 6 dakika yürüme testi, denge ve yürüme hızının belirlenmesi içinse 10 metre yürüme testi ve Berg Denge Ölçeği uygulandı. Her iki alt ekstremitede sekiz kas grubunun maksimum izometrik kuvvetleri el dinamometresi kullanılarak ölçüldü ve etkilenen taraftaki her bir kasın rezidüel defisiti hesaplandı. 6 dakika yürüme test sonuçları aynı yaş, cinsiyet, boy ve kilodaki sağlıklı kişilerden beklenen mesafeye göre karşılanan yürüme yüzdesi (normalize 6 dakika yürüme değeri) olarak sunuldu. Bulgular: Çalışmamıza dahil edilen 61 hastanın yaş ortalaması 54,64±11,67 ve hastalık sonrası geçen süre ortalama 23,4±18,1 ay idi. Hastaların 36'ı (%59) erkekti. Berg Denge skorları ortalama 42 (20-56), 6 dakika yürüme mesafeleri ortalama 253,43 (40,50-435,00) metre, normalize yürüme değeri ortalama 44,4±23,4 metre ve yürüme hızları ortalama 0,91 m/sn (0,15-1,67) idi. Etkilenen alt ekstremite kaslarının rezidüel defisitlerinin tamamı normalize yürüme değeri ile negatif koreleydi: kalça fleksör (r=-,651), kalça ekstansör (r=-,621), kalça abduktör (r=-,657), kalça adduktör (r=-,630); diz fleksör (r=-,738), diz ekstansör (r=-,659), ayak bilek dorsi fleksör (r=-,776), ayak bilek plantar fleksör (r=-,773). Normalize yürüme değeri ile Berg Denge Skorları, 6 dakika yürüme mesafeleri ve yürüme hızları orta-güçlü derecede korele bulundu (sırasıyla r=,688; r=,950; r=,924). Çoklu lineer regresyon analizleri sonucunda normalize 6 dakika yürüme değerini belirleyen temel bağımsız değişkenler ayak bilek plantar fleksör ve diz fleksör kasların rezidüel defisitleri olmuştur (R:,791 R2: 625). Sonuç: İnme sonrası hemiplejik hastalarda alt ekstremite kas kuvveti ve denge, yürüme performansı ile ilişkilidir. İnmeli hastalarda yürüme performansının iyileştirilmesi amacıyla alt ekstremitedeki kaslara, özellikle ayak bilek plantar fleksörler ve diz fleksörlere güçlendirme egzersizleri önerilebilir. Anahtar Sözcükler: Rehabilitasyon, İnme, Kuvvet, Yürüme, Denge.