Maternal behaviors and joint attention mediate the link between maternal education levels and infants' language development

Çocukların dil öğrendiği sosyal bağlamlardan biri yetişkinler ile çocuklar arasında kurulan ortak dikkat etkileşimleridir. Duyarlılık ve müdahalecilik gibi anne davranışlarının hem anne eğitim seviyesi hem de çocukların dil gelişimi ile ilişkili olduğu birçok çalışma tarafından bulunmuştur. Önceki çalışmalar anne davranışları ile anne-bebek etkileşimi sırasında kurulan ortak dikkat süreçlerinin ilişkili olup olmadığını ve anne davranışlarının dil gelişimini ortak dikkat süreçleri üzerinden etkileyip etkilemediğini araştırmamıştır. Bu çalışmanın ilk amacı hangi pozitif (örneğin duyarlılık) ve negatif (örneğin müdahalecilik) anne davranışlarının anne-bebek etkileşimi sırasında kurulan ortak dikkat süreçlerinin niceliksel (örneğin sıklık, uzunluk) ve niteliksel (örneğin kim tarafından başlatıldığı) özellikleri ile ilişkili olduğunu ortaya çıkarmaktır. Çalışmanın ikinci amacı ise anne eğitim seviyesi ve anne davranışlarının ortak dikkat süreçlerini etkilediğini ve bunun sonucunda çocukların dil gelişimlerinin etkilendiği hipotezini incelemektir. Elli anne-bebek çifti bebekler 12 aylıkken beş dakikalık serbest oyuna katılmıştır; bebekler 14 aylıkken ise alıcı ve ifade edici dil bilgileri ölçülmüştür. Serbest oyun videoları hem anne davranışları (duyarlılık, bilişsel uyarım, olumlu/olumsuz duygulanım ve kontrol) hem de ortak dikkat süreçlerinin özellikleri (sıklık, uzunluk, ortak dikkatin annenin çocuğu yönlendirerek başlaması/annenin çocuğun dikkatini takip ederek başlaması, ortak dikkat sürecinde çocuğun annenin dikkatinin farkında olması/olmaması ve ortak dikkat etkileşiminin anne ya da bebek tarafından sonlandırılması) açısından kodlanmıştır. Sonuçlar pozitif anne davranışlarının ortak dikkat etkileşimlerinin ortalama uzunluğu ve ortak dikkat sürecinde bebeklerin annenin dikkatinin farkında olması ile olumlu yönde ve ortak dikkat süreçlerinin anne tarafından bitirilmesi ile olumsuz yönde ilişkili olduğunu göstermiştir. Negatif anne davranışlarının ise ortak dikkat süreçlerinin ortalama uzunluğu ve ortak dikkat süreçlerinin annenin bebeğin dikkatini takip ederek başlaması ile olumsuz yönde ilişkili olduğunu göstermiştir. Ayrıca sonuçlar anne eğitim seviyesinin bebeklerin dil gelişimini dolaylı bir şekilde etkilediğini ve bu ilişkide annelerin kontrol seviyesi ve ortak dikkat süreçlerinin annenin yönlendirmesiyle başlamasının aracılık rolü oynadığını göstermiştir. Bulgular anne davranışlarının anne-bebek etkileşimi sırasında kurulan ortak dikkat süreçlerinin özellikleri üzerinde önemli bir rol oynadığını göstermiştir. Ayrıca bulgular anne eğitim seviyesinin çocukların dil gelişimini ebeveynlik ve ortak dikkat süreçlerinin özellikleri üzerinden dolaylı bir şekilde etkilediğini ortaya koymuştur.