Investigating the role of mother's partner attachment, parenting stress and emotional availability in the toddler's attachment security

Bu araştırma öncelikle annenin partneriyle olan bağlanma boyutunu, ebeveynlik stresinin, duygusal ulaşılabilirlik davranışlarını ve çocuklarıyla olan bağlanma güvenliği arasındaki ilişkileri Türkiye örnekleminde düşük gelir seviyesindeki anneler incelemeyi amaçlamaktadır. Bu çalışma ayrıca anne ebeveynlik stresinin, annenin partneriyle olan bağlanma boyutu ve çocuğun bağlanma güvenliği arasındaki ilişkide aracılık rolü oynayıp oynamadığını araştırmaktadır. Araştırmaya 63 anne ve 12-35 ay arasında olan çocukları, düşük sosyo-ekonomik grubu temsilen İstanbul'un gelişmemiş bölgelerinden katıldı. Araştırmaya katılan anne ve çocuklar evlerinde ziyaret edildi ve daha sonra kodlanmak üzere video kamera ile 2 saatlik kayıt alındı. Ev ziyaretinin son saatinde anneler demografik form, Ebeveynlik Stres İndeksi-Kısa Formu ve Yakın İlişkilerde Yaşantılar Envanteri-II gibi bazı ölçekleri doldurdu. Çocukların bağlanma güvenliği 2 saatlik ev gözlemi doğrultusunda Bağlanma Davranışları Sınıflandırma Seti (BDSS) ile bağımsız kodlayıcılar tarafından kodlanılırken, annelerin duygusal ulaşılabilirlik davranışları ise ev ziyaretindeki 10 dakikalık serbest oyun süresinde Duygusal Ulaşılabilirlik Ölçekleri ile kodlanıldı. Araştırma sonuçlarına göre, annenin partneriyle olan kaçınma bağlanma boyutu ve ebeveynlik stresi çocuğun bağlanma güvenliği ile negatif ilişkiliyken anne duyarlılığı ve yönlendirici desteği çocuğun bağlanma güvenliği ile pozitif ilişkili olduğu bulunmuştur. Fakat, annenin partneriyle olan kaygı bağlanma boyutu, annenin müdahaleci ve düşmanca olmayan davranışları çocuğun bağlanma güvenliği ile arasında anlamlı bir ilişki bulunmamıştır. Beklentilerimin aksine, anneni ebeveynlik stresi, annenin partneriyle olan bağlanma boyutu ve çocuğun bağlanma güvenliği arasındaki ilişkide aracılık etmemiştir. Bu tez çalışması, düşük gelir grubunda bulunan annelerin, partneriyle olan bağlanma boyutuna kıyasla ebeveynlik streslerinin önemli rolünü göstererek literatüre katkı sağlamayı amaçlamıştır. Ayrıca bu çalışma, Türk kültüründe ve dezavantajlı örneklemde annenin duygusal ulaşılabilirlik ölçeklerine odaklanan bildiğim kadarıyla ilk çalışma olacaktır. Çalışmamın sonuçlarına göre, çocuğun bağlanma güveliği için annelikle ilgili bu faktörlere odaklanarak kişiye özel erken müdahale programları geliştirmek çocuğun bağlanma güvenliği için önemli olacaktır. Anahtar kelimeler: Düşük gelir düzeyi, anne bağlanma boyutu, annenin partneriyle olan bağlanma boyutu, ebeveynlik stresi, duygusal ulaşılabilirlik, bağlanma güvenliği, erken çocukluk dönemi