Anonim şirkette kuruluştan doğan hukukî sorumluluk

Anonim şirket, bir veya birden çok kişinin ekonomik amaçla bir veya birden fazla konuda faaliyette bulunmak üzere yazılı sözleşme ile kurdukları, sermayesi belirli ve paylara bölünmüş, borçlarından dolayı malvarlığı ile sorumlu, ortaklarının sorumluluklarının taahhüt etmiş oldukları sermaye miktarı ile sınırlı ve yalnızca şirkete karşı olduğu şirket şeklinde tanımlanabilir. Anonim şirket, kurucuların anonim şirket kurma iradelerini kanuna uygun olarak hazırladıkları esas sözleşmeyle açıklamaları sonucunda kurulur. Kuruluş aşaması esas sözleşmenin imzalanması ile başlar ve şirketin ticaret siciline tescil edilmesiyle sona erer. Bu aşama TTK'nin 335-355 maddeleri arasında düzenlenmiştir. Anonim şirketin en büyük fonksiyonu, küçük sermayeleri bir araya getirerek büyük yatırımlar yapmak ve teşebbüsler kurmaktır. Bu sebeple anonim şirketler ülke ekonomisinde ve modern iktisat düzeninde önemli rol oynar. Büyük ticarî işletmeler anonim şirket şeklinde organize olur ve önemli yatırımların arkasında bu kurumlar yer alır. Ancak şirketin kuruluşunda birtakım hile ve yolsuzlukların yapılması anonim şirketin bu fonksiyonunun içini boşaltır ve şirkete duyulan güveni zedeler. Bu yolsuzluk ve kanuna aykırılıklar şirketin, pay sahiplerinin ve şirket alacaklılarının zarara uğramasına sebep olur. Anılan kişilerin zararın tazmini için sorumluluk davası açması gerekir. Açılan sorumluluk davasında hâkim sorumluluk şartlarının varlığını incelemekle ve durumun bütün gereklerini dikkate alarak sorumluluk miktarını belirlemekle yükümlüdür. Kuruluştan doğan sorumluluk, kurucuların ve diğer sorumluların sorumluluğunu belirlemek ve şirket, pay sahipleri ve şirket alacaklılarının varsa zararlarını tazmin etmek açısından önem taşıdığı için kanun koyucu bu meseleyi detaylı bir şekilde düzenlemiştir. Anonim şirketin kuruluş aşamasından başlayarak kuruluşa dair işlemler, sorumluluk hâlleri ve sorumluluk davası tezin konusunu ve kapsamını oluşturmaktadır. Çalışmamızın amacı; kuruluştan doğan sorumluluk hâllerini irdelemek, sorumlular çevresini belirlemek, TTK'deki sorumluluk hükümlerine dair yenilik ve değişiklikleri incelemek ve mülga kanundaki hâliyle karşılaştırmak, karşılaşılan veya karşılaşılabilecek hukukî sorunları tespit etmek ve bu sorunlara çözüm önerisi getirmektir.