Varyansları bilinmeyen gruplar için varyans analizi yöntemleri

Varyans çözümlemesi yöntemi tıp, mühendislik, tarım, egitim, psikoloji, sosyoloji ve biyoloji gibi birçok alanda degisim kaynaklarının arastırılması sürecinde basvurulan en güçlü araçlardan biridir. Yöntemin dayandıgı olasılık dagılımının (F) geçerli olması ve verdigi sonuçların istenilen hata sınırları içinde kalması için her bir deneme ile elde edilen gözlemlerin esit varyanslı kitlelerden çekilmesi gerekir. Bu varsayımın saglanmaması literatürde farklı varyanslılık (heteroscedasticity) olarak adlandırılır. Bu çalısmada tek yönlü varyans analizi ve vazgeçilmez varsayımları hakkında genel açıklamalar yapıldıktan sonra farklı varyanslılıgın tek yönlü özel seçimli varyans analizi üzerindeki etkileri, deneme ve hata kare ortalamaları için yapılan büyük örneklem genisligi yaklasımları ve F oranının dagılımında gözlenen bozulma açısından degerlendirilmistir. Daha sonra, farklı varyanslılık ve normal dagılımdan uzaklasma durumunda arastırmacılar için kolay ve uygulanabilir alternatif çözümler olması planlanan iki farklı yaklasık çözüm önerisi tanıtılmıstır. Bu önerilerin amacı, I. Tip hatanın arastırmacının belirledigi seviyede korunması ile beraber güç degerinin de artırılmasıdır. Önerilen bu iki yaklasık çözüm yönteminin farklı deney düzenlerindeki performansları, yapılan iki farklı benzetim çalısması ile gözlenerek tercihler ve ileri arastırma konuları hakkında önerilerde bulunulmustur.