Antakya`nın I Numaralı Şer`iyye Sicili

Antakya'nın I Numaralı Şer'iyye Sicili konulu yüksek lisans çalışmamın amacı, şer'iyye sicilindeki belgelerin yeni Türk Alfabesine çevirisini yaparak ilim dünyasının istifadesine sunmak ve XVIII. yüzyıl başlarında Antakya'nın genel durumunu ortaya koymaktır. Çalışmaya konu olan Şer'iyye Sicil Defteri, Hicri 1120-1122, Miladi 1708-1711 yıllarına ait olup 253 belgeden oluşmaktadır. Defterde başta Hüccet, İ'lam, Buyuruldu, Ferman, Berat, Mürasele, Temessük, Vakfiye, Tezkire, Keşfhame, Arz-ı hal, Veraset î'lamı, İnha, Yafte, Tereke, Zehair1 ve Müfredat Defteri gibi çok. çeşitli belgeler bulunmaktadır. Ait olduğu dönemlerinin ve bölgelerinin dini, askeri, iktisadi ve idari özelliklerini yansıtan şer'iyye sicilleri her zaman tarih için birinci el kaynak olmuştur. Bu bakımdan I Numaralı Sicil Defteri Lale Devri'nden önceki Antakya'nın sosyal ve iktisadi hayatı hakkında önemli ip uçları ve fikir vermektedir. Antakya'nın XVIII. yüzyılın başlarında nüfus yapışım, kültürel dokusunu, halkın geçim kaynağını, ekonomik gelir durumunu, sosyal yaşantıdaki bazı çarpıklıkları sicildeki kayıtlardan öğrenmek mümkündür. Köy ve mahalle isimleri incelendiği zaman bunların çoğunun günümüzde de aym isimleri taşıyan iskan birimleri olduğu görülmüştür. Ayrıca meslek gruplarını, günlük hayatta kullanılan eşyaları, bölgede görev yapan devlet görevlilerini ve vergi türlerini de sicil kayıtlarından öğrenebiliriz. Çalışmamızı buna göre dört ana ölümde değerlendirdik.Birinci bölümde şer'iyye sicilleri ve sicillerin değerini belirterek, Antakya'nın I Numaralı Şer'iyye Sicil Defteri 'nin tasnifini yaptık. İkinci bölümde Antakyanın tarihi ve coğrafi yapısına temas ettik. Üçüncü bölümde sicil kayıtlarını esas tutarak bölgede görev yapan görevlileri, mahalle ve yer adlarını ve halktan alınan vergi türlerini belirterek. Dördüncü bölümde ise I Numaralı Şer'iyye Sicili'nin yeni Türk alfabesine çevirisini yaptık. Çalışmamızı ortaya koyarken çeşitli sözlüklerden ve te' lif eserlerden istifade ettik. VTIII Numaralı Şer'iyye Sicil Defteri'nin verilerini göz önünde tutarak XVTII. yüzyıl başlarındaki Osmanlı Devleti'nin ve Antakya'nın iktisadi, idari, sosyal ve dini hayatı hakkında bilgi edinebiliriz.