Antalya ilinde yaz döneminde yaşlılarda sağlık ekolojisi

Çalışmamız, yaşlılarda sağlık ve yaşam kalitesini geliştirmede birincil bakımın yerini vurgulamak amacıyla yapılmıştır. Amaç; araştırmaya katılmayı kabul eden bireylerde uygulanan anket ile Antalya İl Merkezinde sağlık hizmetlerinin ekolojisi konusunda bilgi edinilmeye çalışılmıştır. 01.08.201031.08.2010 tarihleri arasında Antalya İli Sağlık Bakanlığına bağlı sağlık ocaklarında tabakalı sistematik örnekleme tekniği ile seçilen ETF kartlarındaki 65 yaş ve üstü bireyler alınmıştır. Bu çalışma için yapılan örneklem hesabında 1000 kişiye uygulama uygun görülmüştür. Ağustos ayında Antalya İl Sağlık Müdürlüğünde ETFde yaşlı nüfusu yoğun olan sekiz sağlık ocağı rasgele seçilip, sağlık ocaklarındaki ETF kartlarından 65 yaş ve üstü kişilere hanelerinde ulaşılarak gerekli açıklamalar yapıldıktan sonra anketler yapılmıştır. Buna göre araştırmamıza katılan bireylerin 699u sağlık problemi yaşamış, 279u mevcut sağlık sorununu çözmek için sağlık ocağı hekimine başvurmuş, 211i hastanede ayaktan tedavi almış, 8i alternatif tıp denemiş, 39u evde bulunan ve daha önce doktor tarafından reçete edilen ilaçları kullanmıştır. 60 kişi acil poliklinik başvurusunda bulunmuş, 7sinin acilden ilgili bölüme yatırılarak, 53ünün ayaktan tedavi aldığı saptanmıştır. 65 yaş ve üstü bireylerin yapılan çalışmada son bir ayda doktora/sağlık kurumuna başvurmalarını gerektiren sağlık sorununun nedeni olarak %77,5 kişi kronik sorun için kontrol ve nüks muayenesi, %9,2sinin akut sorun (başlangıcından beri üç aydan az süre geçmiş), %0,7sinin de pre/post operatif muayene olduğu gösterilmiştir. Katılımcıların mevcut sağlık problemleri nedeniyle başvurdukları sağlık kurumundan %68i başka bir sağlık kurumuna sevk edilmiş, %32si edilmemiştir. Sevk edilen hastaların %25,3ü sevk edildiği kurum tarafından hastaneye yatırılarak tedavi edilmiş, %74,7si ayaktan tedavi edilmiş olarak saptanmıştır (n=992). Birincil bakım, toplum içindeki bireyler ve aileler için, evrensel olarak kabul edilebilir, uygulanabilir, bilimsel ve sosyal yöntemler ve teknolojiye dayalı gerekli bir sağlık bakımıdır. Tüm ülkenin sağlık sistemine, toplumun sosyal ekonomik gelişimine uygun olarak yapılandırılır. Ulusal sağlık sistemindeki bireyler, aileler ve toplum için ilk temas noktasıdır. İnsanların yaşadıkları ve çalıştıkları yere en yakın yerde, ulaşılabilirdir. Birincil bakım Alma-Ata bildirgesinden sonra tüm dünyada ulusal sağlık sistemlerinde dikkate alınmaya başlamış ve sağlık bakımı sunumunun temeline yerleştirilmeye başlamıştır. Pek çok ülkede birincil bakım sağlık hizmetleri aile hekimleri tarafından sunulur. Ülkemizde birincil bakım hizmetleri yeni bir yapılanma içindedir. Günümüzde birincil bakım tanımı olarak kabul edilen tanım ?bireysel sağlık bakım gereksinimlerinin büyük çoğunluğunu belirleyen, hastalarla sürekli bir ortaklık geliştiren ve aile ve toplum bağlamında bunu uygulayan sorumlu klinisyenler tarafından entegre, ulaşılabilir sağlık bakımı hizmetlerinin sağlanmasıdır? tanımıdır. Bu bağlamda birincil bakım hekimlerinin hizmet sundukları toplumun sağlık durumunu, sağlık davranışlarını, sağlık hizmetini nasıl kullandığını, sağlık inançlarını bilmesi gerekmektedir. Sonuç olarak 65 yaş ve üstü yaşlı bireylerin sağlık arayışlarına yönelik yaptığımız bu araştırma ile birinci basamak sağlık hizmetlerinin önemini vurguladığımız ve Antalya ilinde 65 yaş ve üstü bireylerin sağlık davranışlarını tespit ettiğimiz kanısındayız.