Antenatal dönemde verilen hipnoz ile doğum (hypnobirthing) eğitiminin doğum ağrısı ve korkusu üzerine etkisinin değerlendirilmesi

Amaç: Bu çalışmanın amacı, doğum öncesi dönemde verilen hipnoz ile doğum eğitiminin, doğum ağrısı ve korkusu üzerine etkisini belirlemektir. Yöntem: Yarı Deneysel (Tek Gruplu Ön Test-Son Test Tasarımlı) Eğitsel Müdahaleli Çalışma olarak planlanan çalışmanın evrenini; 1 Temmuz- 1 Eylül 2016 tarihleri arasında Eskişehir Devlet Hastanesi Kadın Doğum Polikliniği'ne başvuran 24.-26. gebelik haftaları arasında olan gebeler, örneklemi ise; polikliniğe gelen ve araştırma kriterlerine uyan çalışmaya katılmayı kabul eden gebeler oluşturmuştur. Eğitim grubu için program en az 5 en fazla 10 kişinin katılımı sağlandıktan sonra başlatılmıştır. Eğitim öncesi ve sonrası, eğitimin etkinliğini değerlendirebilmek için ölçek ve soru formları uygulanmıştır. Eğitimini tamamlayıp doğumunu yapan gebeler ile ilk 24 saat içerisinde iletişime geçilmiş ve veri formları uygulanmıştır. Çalışmadan elde edilen verilerin çözümlenmesi; SPSS 22 paket programı aracılığı ile gerçekleştirilmiştir. Bu çalışmada %95 güven ve 0,5 etki büyüklüğü ile 30 gebe ile çalışılması durumunda %100 teorik power değerine ulaşılmıştır (t değeri 2.04523 ve testin gücü (1-β) 1.000 bulunmuştur ). Bulgular: Çalışmaya katılan gebelerin (n=35) yaşları ortalaması 27,43±4,09 yıl (min:20 yıl, max:38 yıl) olarak bulunmuştur. Gebelerin; %14,3'ü hipnozla doğumu duyduklarını belirmişlerdir. Eğitim öncesi gebelerin %48,6'sı hypnobirthing konusunda yetersiz bilgiye, %51,4'ü (n=18) yeterli bilgiye sahip olduklarını göstermişlerdir. Eğitimi tamamlayan bütün gebelerin hypnobirthing bilgi yeterliliği için belirlenen 12,5 puanlık cutt off değerinin üzerinde puan alarak yeterli oldukları belirlenmiştir. Eğitime katılan gebelerin %37,1'i doğuma ilişkin endişeli olduklarını belirtmişlerdir. Endişeli olan gebelerin %53,8'i doğumun riskli olacağı endişesi taşıdığını, %23,1'i doğumhanede neler olacağına dair bilinmezlik yaşadıklarını, %7,7'si bebeğime bakabilecek miyim kaygısı yaşadığını, % 7,7'si erken doğum riski olabilir mi endişesi ve %7,7'si ise ilk gebeliği ile arada uzun süre olmasından endişe duyduğunu belirtmiştir. Eğitime katılan gebeler (n=35) eğitim öncesi doğumhane hakkında; sırasıyla %42,9'u kalabalık, %34,3'ü korkutucu ve %11,4'ü gürültülü olduğunu düşündüklerini belirtmişlerdir. Gebelerin tamamı sırasıyla doğumda yanlarında olmasını istediği kişi olarak; % 62,9'u eşlerini, % 20'si annesi, %11,4'ü abla/kardeşini istemiştir, yalnızca %5,7'si yanında hiç kimseyi istemediğini belirtmiştir. Doğum yapan kadınların %96,7'si hypnobirthing eğitiminin; doğum ağrısı üzerine tamamen etkili olduğunu, doğumda uygulayabildiğini ve rahatlamaya yardımcı olduğunu, %76,7'si huzur ve güven verdiğini, %66,7'si ortama uyum sağlamaya yardımcı olduğunu belirtmişlerdir. "Hypnobirthing'i yakınlarınıza çevrenizdeki kişilere önerir misiniz?" sorununa tamamı evet demişlerdir ve önerme nedenleri olarak sırasıyla; %30'u huzurlu ve bilinçli bir doğum yaptığını, %23,3'si doğumda nefes kontrolünü sağladığını, %20'si rahatlama sağladığını ve %13,3'ü ise ağrılarını azalttığını ifade etmişlerdir. Sonuç: Hypnobirthing konusunda yeterli bilgiye sahip olmak ( ≥12,5 puan); beklenen (WDEQ-A) ve deneyimlenen (WDEQ-B) doğum korkusunu azaltmıştır (p<0,05). Ancak eğitim sonunda yeterli bilgi düzeyine sahip olmak ile doğum memnuniyeti ve doğum ağrısı konusunda anlamlı ilişkiye rastlanmamıştır. Anahtar Kelimeler: Hypnobirthing, doğum ağrısı, ebe, gebelik, tokofobi