Anthemis pauciloba var. sieheana (Eig) Grierson ve Cota tinctoria subsp. euxina (boiss.) Oberpr. & Greuter türlerinden elde edilen uçucu yağ ve yağ asitlerinin biyoaktivite çalışmaları

Compositae Familyası bitkilerinden olan Anthemis pauciloba var. sieheana ve Cota tinctoria subsp. euxina Kayseri ve İstanbul'dan toplanmıştır. Toplanan bitkilerin toprak üstü kısımlarının uçucu yağlarının ve hekzan ekstrelerinden elde edilen yağ asitlerinin bileşimi GC-MS kullanılarak belirlenmiştir. Tez kapsamında bu maddelerin antimikrobiyal ve sitotoksik aktivite çalışmaları yapılmıştır. Anthemis pauciloba var. sieheana bitkisinde %63,11 oranı ile 96 tane uçucu yağ bileşeni belirlenmiştir. Uçucu yağların ana bileşenlerinin 1,8-cineole (%8,499), βpinene (%5,115), spathulenol (%3,247) olduğu anlaşılmıştır. Yağ asitleri bileşiminde ise %97,115 oranı ile 6 maddenin varlığı tespit edilmiştir. Ana bileşenler (Z,Z)-9,12octadecadienoic acid (%55,61), hexadecanoic acid (%12,831) ve octadecanoic acid (%4,562) olarak belirlenmiştir. Cota tinctoria subsp. euxina bitkisinin uçucu yağ analizinde %74,94 verim ile 84 madde belirlenmiştir. Ana maddeler β-pinene (%23,240), α-pinene (%6,518) ve limonene (%3,655)'dir. Yağ asitlerinde ise %81,342 verimle 7 madde bulunmuştur ve ana maddelerin (Z,Z)-9,12-octadecadienoic acid (%72,353), hexadecanoic acid (%15,402) ve octadecanoic acid (%4,936) olduğu anlaşılmıştır. Bitkilerin antimikrobiyal etkilerini belirlemek için bitkilerden elde edilen uçucu yağların farklı konsantrasyonları kullanılarak minimum inhibisyon konsantrasyonu değerleri saptanmaya çalışılmıştır. Maddelerin Gram-pozitif ve Gram-negatif olmak üzere farklı bakterilere karşı etkileri araştırılmış ve C. tinctoria subsp. euxina bitkisine ait uçucu yağların farklı konsantrasyonlarda tüm bakteri suşlarına karşı inhibe edici etki gösterdiği tespit edilmiştir. A. pauciloba var. sieheana bitkisinin ise Escherichia coli DH5α ve Staphylococcus aereus suşlarına karşı inhibe edici etki gösterdiği konsantrasyonları belirlenmiştir. Sitotoksik aktivite tayini için insan servikal kanserine ait HeLa hücreleri kullanılmıştır. Hücreler hekzan ekstrelerinin farklı konsantrasyonları ile farklı sürelerde muamele edildiğinde hekzan ekstrelerinin hücreler üzerinde anlamlı bir sitotoksik etki göstermediği belirlenmiştir.