Anti-HER2 tedavi alan meme karsinomu tanılı hastalarda kardiyotoksisite oranlarının retrospektif olarak değerlendirilmesi

Amaç: Meme kanseri, dünya çapında kadınlarda en sık görülen malignitedir ve görülme sıklığı giderek artmaktadır. Meme kanseri mortalitenin de önemli bir sebebi haline gelmektedir. Meme kanseri tedavisinde anti-HER2(Human Epidermal Growth Factor Reseptör 2) inhibitörleri giderek artan sıklıkta kullanılmaktadır. Bu tezde, meme kanseri tedavisinde kullanılan anti-HER2 tedavileri ile kardiyoksisite gelişme oranları ve bunu etkileyen faktörlerin belirlenmesi amaçlanmıştır. Gereç ve Yöntem: Çalışmaya, 2017 – 2022 tarihleri arasında, Dokuz Eylül Üniversitesi Tıp Fakültesi (DEÜ) Tıbbi Onkoloji Polikliniği'ne meme kanseri tanısıyla başvuran; tanı, tedavi ve takipleri DEÜTF Tıbbi Onkoloji kliniğinde gerçekleştirilmiş 18 yaş üstü toplam 257 hasta dahil edilmiştir. Meme kanseri tanısı olup verileri eksik olan ve anti-HER2 tedavi almayan hastalar çalışmadan çıkarılmıştır. Hastaların demografik, klinik, labaratuvar ve ekokardiyografik verileri retrospektif olarak incelenmiştir. Takiplerinde ejeksiyon fraksiyonunda (EF) düşüş olan ve konjesif kalp yetmezliği (KKY) gelişen hastalar belirlenmiştir. Bu hastaların demografik, klinik ve tedavi ilişkili özellikleri, bu özelliklerin anti-HER2 tedavisi alan hastalarda EF düşüşüne ve takiplerinde KKY gelişmesine etkisi incelenmiştir. Grupların karşılaştırmasında Ki-kare ve Fisher's exact testi kullanılmıştır. EF düşme ve KKY gelişimi risk faktörlerinin belirlenmesi için tek değişkenli regresyon analizinde p< 0,1 olan parametrelerle oluşturulan modelin çok değişkenli regresyon analizi yapılmıştır. Tüm testlerde p<0.05 istatiksel olarak anlamlı kabul edilmiştir. Bulgular: Tüm evrelerdeki meme kanserli hastalar karşılaştırıldığında bazal EKO (ekokardiyografi) median düzeyi 60,0 (45,0-68,0) idi. EF'si düşen hasta oranı %12,1 ve EF düşme % düzeyi 11,2±6,2'di. EF düşme zamanı tedavi sonrası 11,2±6,1 ay olarak hesaplandı. EF düşen hastalarda ortalama tanı yaşı 58,7±14,6 ve EF düşmeyen hastalarda ortalama tanı yaşı 53,3±11,8 yıldı ve gruplar arasında sınırda istatistiksel olarak anlamlılık saptandı (p=0,051). Cinsiyet dağılımı, tanı anında menopoz durumu, tanı anında evre dağılımı ve ECOG (Eastern Cooperative Oncology Group) skor dağılımı için gruplar arasında istatistiksel anlamlı fark bulunamadı. Koroner arter hastalığı (KAH) ve hipertansiyonu (HT)'nu olan hasta oranları EF'si düşen gruptaki hastalarda EF düşmeyen gruptaki hastalara göre istatistiksel olarak anlamlı bir şekilde daha yüksekti (sırasıyla p=0,003 ve p=0,026). Hastaların %29,6 sı dual anti-HER-2 tedavi ve %76,3 ise antrasiklin tedavisi almıştı. EF'si düşmeyen hasta grubunda antrasiklin tedavi alan hasta oranı daha yüksekti. Dual anti-HER2 tedavi alan hastalarla tekli anti-HER2 tedavi alan hastalar kıyaslandığında istatiksel olarak farklılık yoktu. EF de düşme saptanan hastaların %35,5'inde tedavinin kesildiği saptandı ve takiplerinde %73,3 hastada EF de düzelme olduğu belirlendi. Tedavisi kesilen hastalarda yeniden tedavi başlanma oranı %45,5 olduğu bulundu. EF'si düşen hastaların %51,6 sına medikal tedavi verilmiş ve medikal tedavi verilen hastaların %68,8'ine anjioyotensin dönüştürücü enzim/ anjiyotensin reseptör blokeri (ACEİ/ARB) %31,3'üne B-Bloker verildiği belirlendi. EF'si düşen hastaların %35,5'inde KKY (Konjesif kalp yetmezliği) geliştiği gözlendi. Gelişen KKYnin %45,5'i evre 1 ve %54,5'i Evre 2'ydi. Sonuç: Çalışmamızda meme kanseri tanısı olan ve anti-her 2 tedavi alan hastaların bu tedaviye bağlı olarak %12,1 inde EF yüzdesinde düşme, %4.2 sinde KKY geliştiği saptanmıştır. Kardiyak disfonksiyon gelişmesi için ileri yaş, HT ve antrasiklin almamış olmanın bağımlı risk faktörü olduğu, KAH varlığının ise bağımsız risk faktörü olduğu saptanmıştır. Tedavinin kesilmesi ve medikal tedavilerin zamanında başlanması ile bu kardiyotoksisitenin geri dönmesi, hastalarda öncelikle gelişen bu durumun fark edilmesinin önemini ortaya koymaktadır. Bu sebeple meme kanseri tanılı hastalarda anti-her2 tedavi aldığı sırada periyodik olarak kardiyak değerlendirme yapılmalıdır. Eko değerlendirmelerinde EF düşüşü veya kalp yetmezliği kliniği açısından hastalar takipte olmalıdırlar. Anahtar Kelimeler: Meme kanseri, anti-HER2 tedavi, kardiyotoksisite, KKY