Anti nükleer antikorların farklı yöntemlerle bakılması ve alt gruplarının karşılaştırılması

1ÖZETOtoimmün hastalıklar, organizmanın kendi doku ve hücrelerine karşı immünyanıt gelişmesi sonucu oluşmaktadır ve bu hastalıkların tanısında otoantikorlar büyükönem taşımaktadır. Anti nükleer antikor (ANA) adı verilen, hücre nükleusu ve/veyasitoplazmasındaki nükleer yapılara karşı gelişen otoantikorlar, bağ dokuhastalıklarında (BDH) önemli bir tanı kriteridir. Günümüzde, ANA pozitifliğininsaptanması amacıyla geliştirilmiş bir çok yöntem bulunmaktadır. Ancak, en eskiyöntem olarak bilinen indirek immünfloresans antikor (IFA) tekniği, hala en yaygınkullanılan yöntem olma özelliğini korumaktadır. Son yıllarda, serum fizyolojik ileekstrakte edilebilen nükleer antijenlere karşı gelişen antikorlarının (anti ENA),BDH'ta, hastalık tipinin belirlenmesi ve şiddetinin takibinde önem taşıdığıvurgulanmaktadır. ANA pozitifliğinin yanında, alt grupların birbirinden ayırtedilmesi amacıyla geliştirilmiş yeni tekniklere ihtiyaç duyulmaktadır.Çalışmamızda, farklı kliniklerden laboratuvarımıza gönderilen, 85 (%72.6)kadın, 32 (%27.4) erkek olmak üzere toplam 117 hasta serumunda IFA, Dot Blot veELISA teknikleriyle ANA pozitifliği araştırılmıştır. IFA referans yöntem kabuledilerek, mikroskobik boyanma şekilleri ve titreler dikkate alınmış, Dot blot tekniğiile alt grup tayini yapılmış, ELISA ile total anti ENA antikorlarına bakılmıştır.Çalışmamız neticesinde, IFA yöntemi ile 81 (%72.6), Dot Blot tekniği ile 98(%83.8) ve ELISA ile 56 (%47.9) hastada ANA pozitifliği belirlenmiştir. Duyarlılıkdeğerleri, Dot Blot için %81.2, ELISA için %71.7 olarak bulunmuştur. Özgüllükdeğerleri, Dot Blot yönteminde %50.0 iken ELISA tekniğinde %85.7 olarakhesaplanmıştır.Sonuç olarak, ANA pozitifliğinin belirlenmesinde tek bir yöntemle tanıyagidilmesinin gerçekçi bir uygulama olmadığı bilinmektedir. Dot Blot yöntemiyle,subtiplerin ayırt edilebilmesinin, hatta aynı hastada birden fazla alt grubunsaptanabilmesinin mümkün olduğu görülmüştür. Ancak IFA ile düşük titrelerde biledoğrulanamayan pozitifliklerle karşılaşılması, bu yöntemin tek başınaPDF created with pdfFactory trial version www.pdffactory.com2kullanılmasının sakıncalarını ortaya koymuştur. ELISA tekniğinde kısa süre içindefazla sayıda hasta serumuyla çalışılabilmekle beraber kalitatif bir değerlendirmeimkanı elde edilebilmiştir. Ancak, alt grupların birbirinden ayırt edilebilmesimümkün olmamıştır. Bu açıdan, IFA yöntemi ile beraber bir veya birkaç testin birarada kullanılmasının, sonuçların güvenilirliği açısından uygun olduğunudüşünmekteyiz.Anahtar Kelimeler: Anti nükleer antikor, anti ENA, indirekt immünofloresansantikor, Dot Blot, ELISA, otoimmün hastalık, otoantikor.PDF created with pdfFactory trial version www.pdffactory.com