Antioksidan aktiviteye sahip sarı kantaron (Hypericum perforatum) flavonoidlerinin anti-enflamatuar ve anti-depresan etkilerinin in vitro ve in siliko incelenmesi

Tıbbi bitkiler, ulaşılabilirliği ve minimum yan etkileri sebebiyle günümüzde hala popüler bir tedavi yöntemidir. Sarı kantaron (Hypericum Perforatum L., HPL), yüzyıllardır bir çok hastalığın tedavisinde tıbbi bitki olarak kullanılmaktadır. Biyolojik makromolekül hasarına ve metabolik işlev bozukluklarına yol açan oksidatif stresle mücadele ederek antioksidan aktivite gösterdiği bilinmektedir. Monoamin oksidaz (MAO) enziminin inhibisyonu yoluyla anksiyete ve hafif-orta şiddette depresyonu tedavi etmesinin yanı sıra anti-enflamatuar ve yara iyileştirici özellikleri için de tercih edilir. Sarı kantaron ekstrelerinin Siklooksijenaz (COX) ve Lipoksijenazı (LOX) inhibe ettiği bilinmektedir. Siklooksijenazın iki izoformu vardır; yapısal olarak ifade edilen siklooksijenaz-1 (COX-1) ve çeşitli uyaranlarla yukarı regüle edilen siklooksijenaz-2 (COX-2). COX-1 inhibitörleri gastrointestinal (GI) yan etkilerle ilişkilendirilirken, COX-2 inhibitörleri nispeten daha az GI yan etkisine sahiptir, ancak daha yüksek kardiyovasküler toksisite gösterir.COX ile benzer şekilde enflamasyona etki eden bir diğer enzim grubu LOX'lardır ancak seçici LOX/COX çalışmaları iyi sonuçlar vermemiştir. Bu nedenle, minimum yan etkileri olan yeni anti-enflamatuar ilaçların keşfi zorunlu hale gelmiştir. Her iki enzimin eşzamanlı inhibisyonuna odaklanmak, daha geniş spektrumlu, azaltılmış yan etkiler ve daha düşük dozajlara sahip yeni antienflamatuar ilaçların keşfi için umut vericidir. Bu tez çalışmasında, sarı kantaron çiçek ve yaprakları etanol ile ekstre edilmiştir metanol ile fraksiyonlanmıştır. Alkol ekstraktının ve fraksiyonların antioksidan aktiviteleri belirlenmiş ve alkol ekstraktından izole edilen bileşikler tanımlanmış, izolatların ve bitki-alkol ekstresinin antioksidan aktiviteleri belirlenmiştir. Bitki ekstresinin sentetik antioksidanlara benzer bir antioksidan aktiviteye sahip olduğu görülmüştür. Aynı zamanda, bitkinin aktif bileşenleri literatürden seçilerek MAO, COX ve LOX'a bağlanma afiniteleri doking yöntemi ile hesaplanmıştır. Bu bileşiklerin, COX-1 ile karşılaştırıldığında tercihen COX-2'yi inhibe ettiği görülmüştür. Kuersetin seçici MAO-A aktivitesi gösterirken, hiperisin seçici MAO-B aktivitesi göstermiştir. Hiperisin ve kemferol, etkili ve umut verici çift etkili COX-2/5-LOX inhibitörler olarak gelecekteki çalışmalar için önerilmektedir