Apilarnil takviyesinin akut egzersiz yaptırılan ratlarda kas hasarı üzerine etkisinin araştırılması

Erkek arı larvası (Apilarnil) sağlık, gıda, kozmetik alanlarında kullanılan, sahip olduğu yüksek besin değeri ile gıda takviyesi ve ilaç olarak tasarlanabilme potansiyeli bulunan geleneksel ve tamamlayıcı tıpta yer edinmiş bir doğal üründür. Erkek arıların 3-7 günlük larva hali olan apilarnilin immün sistemi koruyucu ve antioksidatif kapasiteyi artırıcı etkisiyle terapötik bir ajan olabileceği bilinmektedir. Ayrıca zengin protein ve amino asit içeriği sayesinde, akut egzersizde oluşan kas hasarını ve oksidatif stresi azaltmasıyla sporculara özel besin takviyesi için güçlü bir adaydır. Tezin amacı, akut egzersizle tetiklenen kas dokusundaki hasarın ve bu hasara apilarnilin etkisinin biyokimyasal ve histolojik analizler ile değerlendirilmesi, inflamasyon ve oksidatif stres ile ilişkisinin araştırılmasıdır. Çalışmada erkek Sprague Dawley sıçanlar; kontrol (K), apilarnil (A), whey (W), egzersiz (E), egzersiz+whey (EW) ve egzersiz+apilarnil (EA) gruplarına (n=6/grup) ayrılmıştır. Egzersiz gruplarına 2 hafta alıştırma sonrası akut koşu egzersizi yaptırılıp, egzersizden yarım saat sonra apilarnil (0.8 g/kg) ve whey proteini (2 g/kg) uygulanmıştır. Kan serumlarından yapılan biyokimyasal analizlerde A ve W grupları, kontrole göre katalaz (CAT) ve glutatyon (GSH) aktiviteleri üzerinden artış göstermiştir. Bunun yanı sıra akut egzersiz uygulanan gruba göre EA grubu CAT ve GSH aktivitesi bakımından, EW grubu ise CAT aktivitesi bakımından antioksidan kapasiteyi artırmıştır. Süperoksit dismutaz (SOD) ve sirtuin 1 (SIRT1) aktiviteleri için anlamlı bir farklılık bulunamamıştır (p>0.05). E grubunda kontrole göre kreatin kinaz (CK) ve laktat dehidrojenaz (LDH) aktivitesi artmıştır. EW ve EA gruplarında ise bu parametrelerde azalma gözlenmiştir. Bu veriler, kas hasarı oluşum ve onarım mekanizmasının SIRT1 proteinlerinin aktivasyonuyla ilişkili olmadığını düşündürmektedir. İnterlökin-6 (IL-6) ve interlökin-10 (IL-10) parametreleri açısından E grubunda kontrole kıyasla fark belirlenmemiş, akut egzersiz inflamasyona anlamlı düzeyde sebep olmamıştır. Histolojik incelemelerde miyonekroz, ödem ve immatür kas lifi oluşumu açısından gruplar arası fark tespit edilmemiştir (p>0.05). Kas kuvveti ve performansı üzerine apilarnil ile ilgili sinyal yolakları ve etki mekanizmalarının aydınlatılması için daha ayrıntılı ve daha uzun süreli bir çalışma planı tasarlanması gerekmektedir.