Araç rotalama problemleri için populasyon ve komşuluk tabanlı metasezgisel bir algoritmanın tasarımı ve uygulaması

Bu tez çalışmasında firmalarda özellikle lojistik planlarının oluşturulması sırasında epeyce sıkkarşılaşılan kapasite ve mesafe kısıtlı Araç Rotalama Problemi için, populasyon ve lokalarama tabanlı bir metasezgisel algoritma önerilmiştir. Geliştirilen yöntem için populasyontabanlı metasezgisel tekniklerin çeşitlendirme stratejisi, komşuluk tabanlı tekniklerin iseyoğunlaştırma stratejisi göz önüne alınmıştır. Klasik sezgisel metotlar kullanılarak oluşturulanbaşlangıç çözümleri çözüm havuzu içerisinden kili Turnuva mantığı ile seçilmekte ve buçalışmada tanıtılan ?arama uzayında çözümler arası uzaklık? kavramı ile komşu çözümlerrasgele bir şekilde taranarak yeni çözümler üretilmektedir. Böylelikle arama işlemi, çözümuzayının en umut verici alanlarında yapılmakta ve üretilen çözüm kalitesi artırılmaktadır.Ayrıca algoritma süreci tamamen stokastik bir yapıda ilerlemekte ve bu sayede yöntem,oldukça az sayıda parametre içermektedir. Önerilen yöntem literatürde yer alan problemlerüzerinde denenmiş ve başarılı sonuçlar alınmıştır.Anahtar Kelimeler: Araç Rotalama Problemi, Metasezgisel Algoritmalarxi