Araştırma görevlisi hekimlerin toplumsal cinsiyet rolleri tutumlarının ve cinsiyetçiliğe maruz kalma durumlarının nicel ve nitel yöntemlerle değerlendirilmesi

Bu çalışma, Antalya'da görev yapmakta olan araştırma görevlisi hekimlerin, toplumsal cinsiyet rolleri ile ilgili tutumlarını ve mesleklerini icra ederken cinsiyetçiliğe maruz kalma durumlarını değerlendirmek amacıyla yapılmıştır. Araştırma karma yöntemle tasarlanmış kesitsel tipte, fenomenolojik bir araştırmadır. Araştırmanın nicel bölümünde Antalya'da görev yapmakta olan uzmanlık öğrencilerinin %81,3'üne ulaşılmış ve onlara 78 sorundan oluşan bir anket yüz yüze görüşme yöntemi ile uygulanmıştır. Nitel bölümünde ise amaçlı örnekleme yöntemi ile seçilmiş 11 araştırma görevlisi ile bireysel görüşmeler yapılmıştır. Cerrahi uzmanlık alanlarında erkek, temel uzmanlık alanlarında kadın hekim lehine bir yükseklik bulunmaktadır (p:0,0001). Araştırma görevlisi hekimler toplumsal cinsiyet rollerine ilişkin eşitlikçi bir tutuma sahiptirler ve bu tutum kadınlarda (p:0,0001) ve temel bilimlerde görev yapmakta olan hekimlerde (p:0,047) daha yüksektir. Hekimlerin iş yaşamları ile ilgili önermelere verdikleri cevaplar genel olarak değerlendirildiğinde; cerrahi alanların erkekler için, çalışma saatleri ve nöbetleri daha az olan alanların kadınlar için uygun görüldüğü ve kadın hekimlerin özellikle cerrahi alanlarda cinsiyetleri nedeni ile olumsuzluklar yaşadıkları görülmektedir. Bireysel görüşmelerde hekimlik mesleğinde toplumsal cinsiyetin; uzmanlık alanı seçiminde, mesleki uygulamalarda, hekim-hekim, hekim-öğretim üyesi, hekim-diğer sağlık çalışanları ve hekim-hasta iletişiminde ve sosyal/özel yaşamda etkilerinin olduğu ve özellikle de kadın cerrahların bu durumdan daha olumsuz etkilendikleri ortak görüş olarak ifade edilmiştir. Görüşmelerde hekimlerin deneyimlerine göre ayrımcılığı uygulayanlar; meslektaşları, öğretim üyeleri, diğer sağlık çalışanları ve hastalardır. Hekimlik mesleğinde uzmanlık alanları ve yapılacak işler cinsiyete göre ayrışmıştır. Kadın hekimler özellikle cerrahi alanlarda cinsiyet eşitsizliklerine ve ayrımcı davranışlara maruz kalmaktadırlar. Kadınlara yüklenen toplumsal cinsiyet rolleri onların mesleki ve akademik yaşamlarını olumsuz etkilemektedir.