Arazi parçalılığının fındık üretim maliyeti ve karlılığına etkisi: Beşikdüzü ilçesi örneği

Tarım işletmelerinde parçalı arazi yapısına sahip olunması işletmenin ekonomik sürdürülebilirliği önünde engel teşkil etmektedir.Fındık, Karadeniz Bölgesinde yaygın olarak yetiştirilen, tarımsal üretim ve ihracat açısından önemli bir üründür. Bu çalışmanın amacı, arazi parçalılığının fındık üretim maliyeti ve karlılığa etkisinin ortaya konulmasıdır. Araştırmanın birincil verileri, Trabzon İli Beşikdüzü ilçesindeki fındık işletmeleri arasından basit tesadüfi örnekleme yöntemine göre belirlenen 133 örnek fındık işletmesi ile yapılan yüz yüze anketlerden elde edilmiştir. Araştırmada yöntem olarak değişkenkere ait basit tanımlayıcı istatistikler fındık bahçesi parçalılık düzeyine göre tablolar halinde verilmiş, işletme grupları arasındaki istatistiki farklılıklar ise değişkenin niteliğine göre t testi ve khi-kare testi ile ortaya konulmuştur. Araştırma bulgularına göre işletmelerin ortalama fındık bahçesi büyüklüğü 8.9 da'dır. Tek parselli işletmelerde dekara ortalama toplam fındık üretim maliyeti 7330 TL iken, iki ve parselli işletmelerde sırasıyla 7931 TL ve 8395.2 TL'dir. Tek parselli fındık bahçelerinde dekara ortalama toplam net üretim masrafı 7170 TL iken, iki ve üç parselli fındık bahçelerinde sırasıyla 7793 TL ve 8270.3 TL'dir. Bir kg fındığın ortalama üretim maliyeti tek parselli işletmelerde 62.9 TL iken, iki ve üç parselli işletmelerde sırasıyla 65.6 TL ve 77.7 TL'dir. Tek parselde fındık yetiştirme ile üç parselde fındık yetiştirme arasında birim maliyet olarak 14.8 TL'lik bir fark bulunmaktadır. Fındık işletmelerinin sahip olduğu arazilerin parçalılık sayısı arttıkça işletmelerin üretim maliyetinin artmakta, buna karşılık üretim karlılığı azalmaktadır. Öncelikli olarak fındık arazilerinin parçalanmasının önlenmesi ve toplulaştırılmasına yönelik önlemlerin alınması gerekli görülmeketdir.