Ardahan bölgesinde yetişen Valeriana phu L. bitkisinin biyoaktivitesinin belirlenmesi

Oksidatif stres birçok kronik ve dejeneratif hastalığın ana nedeni olarak gösterilmektedir. Sentetik antioksidanların toksisitesi ve istenmeyen etkileri nedeniyle, özellikle yenilebilir bitkiler içinde yeni antioksidan doğal ajanların bulunması çok önemlidir. Yenilebilir bir bitki olan ve halk dilinde "Kediotu" olarak bilinen Valeriana türleri, birçok amaçlar kullanıldıkları gibi antioksidan içerikleri ile de bilinmektedir. Bu ailenin en çok bilinen ve kullanılan türü Valeriana officinalis, özellikle uyku düzensizliği, kalp çarpıntısı, migren, huzursuzluk gibi strese bağlı hastalıkların çok yaygın olduğu günümüzde sakinleştirici etkisiyle önemli bir kullanım alanına sahiptir. Valeriana officinalis'e morfolojik olarak en yakın türlerden biri Valerina phu L. olmasına rağmen biyoaktivitesi ile ilgili çalışmaları sınırlıdır. Bu çalışmada, Ardahan'da yetişen Valeriana phu L. türünün antioksidatif (total antioksidan kapasite, glutatyon ve katalaz), antimikrobiyal aktiviteleri ve fenolik içerikleri belirlenmiştir. Kediotunun metanol ekstraktlarının antimikrobiyal aktivitesi Bacillus licheniformis (ATCC 14580), Staphylococcus aureus (ATCC 6538), Bacillus subtilis subsp. spizizenii (ATCC 6633), Klebsiella pneumoniae (ATCC 33495) ve Enterobacter aerogenes (ATCC 13048) test bakterilerine karşı çalışılmıştır. Total antioksidan kapasite, GSH ve Katalaz düzeyleri V. officinalis'e benzer oranda yüksek çıkarken rizom ekstraktlarının yaprak ekstraktlarına göre antioksidan özelliği daha yüksek çıkmıştır. Valeriana phu yaprak ve rizomlarından elde edilen her iki metanolik ekstraktın da test bakterileri üzerinde değişen oranlarda antibakteriyel aktiviteye sahip olduğu tespit edilmiştir. Aynı şekilde metanolik rizom ekstraktının yaprak ekstratına göre test bakterilerine karşı daha etkili olduğu gözlenmektedir. Sonuç olarak, elde edilen veriler V. phu'nun ortaya çıkarılmamış bir potansiyeli olduğunu ve cinsin ana türü V. officinalis gibi tıbbi açıdan değerlendirilebileceği kanısına varılmıştır.