Ardahan ilinde üretilen propolislerin kalite kriterlerinin incelenmesi

Ardahan il geneli temiz su kaynakları, kirlilikten uzak toprakları, geniş mera alanları ve zengin bitki örtüsüne sahip olmasıyla birlikte, Kafkas bal arısının doğal yaşam alanı ve gen kaynağı konumunda olması ve diğer bal arılarına nisbeten propolis toplama eğiliminin yüksek olması nedeniyle Ardahan yöresinin propolislerinin kimyasal ve fiziksel içerik yönünden kalite kriterlerinin incelenmesi oldukça önemlidir. Ardahan yöresi propolis ekstraktlarının nem, balsam, toplam fenolik madde miktarı (TFM), toplam flavonoid madde miktarı (TFMM), ve propolisin içeriğinde bulunan fenolik bileşikler tespit edilmiştir. Bu çalışmada Ardahan il merkezi ve ilçelerinden toplanan propolislerin kalite kriterleri incelenmiştir. Bu doğrultuda bu bölgedeki 6 lokasyonda bulunan arıcılardan propolis numuneleri toplanmıştır. Toplanan propolislerin nem değerlerinin %1,9 ile %3, balsamik madde miktarı değerlerinin %29,20 ile %36,10, vaks değerinin %26,30 ile %42,30, TFM miktarının 60,31 ile 105,05 mg GAE/g, TFMM miktarların 5,19- 22,17 mg QUE/g, toplam antioksidan kapasitesinin 406 ile 650 µMFeSO4.7H2O/g arasında değiştiği tespit edilmiştir. Bütün propolis özütlerinde kafeik asit, p-kumarik asit, ferulik asit, krisin, pinosembrin, t-sinnamik asit, fenil ester (CAPE) ve kuersetin tespit edilirken, luteolin A1 ve A2 bölgelerinde, apigenin de A4, A5 ve A6 bölgelerinde tespit edilmiştir. Gallik asit, protokatekuik asit, p-OH benzoik asit, epikateşin, klorojenik, şiringik asit, m-OH benzoik asit, rutin, ellagik asit, mrisetin, resveratrol, daidzein, hesperetin, ramnetin, curcumin tespit edilmemiştir. Bu örneklerde tespit edilemeyen fenoliklerin, propolislerin içeriğinde olmadığı anlamına gelmemektedir çünkü bu fenolikler suda çözünen maddeler olduğu için etanolik faza tam olarak geçmemiş olabilir. Bu çalışmada sınırlı bir havza olarak seçilen Ardahan bölgesinden toplanan propolislerin bileşimi ve antioksidan özellikleri arasında büyük farklılıklar tespit edilmemiştir. Bölge propolislerinin önemli fenolik maddelerinden biri pinosembrin olup, krisin, CAPE ve ferulik asit bakımından zengin bir ürün olduğu tespit edilmiştir.