Arkeolojik buluntular ve çivi yazılı tabletler ışığında Sümer ve eski ve yeni Babil Dönemi kaynaklarında geçen hayvan isimleri ve betimlemeleri

'Bereketli hilal'' anlamına gelen Mezopotamya, dünyanın en eski topluluklarının ve kültürlerinin ortaya çıktığı bölgedir. Bu bölgede kurulan en önemli uygarlıklardan Sumerliler, Akadlar ve Babilliler Mezopotamya medeniyetinin temellerini atmış oldular. Buna bağlı olarak ortaya çıkan yüksek kültür, bölgedeki uygarlıkların düşünce dünyalarında, mitolojilerinde ve sanat anlayışlarında ilerlemeleri de beraberinde getirdi. Bu medeniyetlerin oluşturduğu sanat anlayışı silindir mühürler, figürler, kabartmalar, dinî unsurlar biçimindeki levhalar ve eşya olarak kullanılan birçok malzeme ile farklı şekillerde günümüze ulaşmıştır. Bu buluntularda en çok kullanılan motifler tek başlarına ya da ibadet eden kişilerle birlikte betimlenmiş tanrı figürleri ve çeşitli sahnelerde betimlenmiş hayvanlardır. Tasvir edilen hayvanlar genellikle tanrıların hem temsilcisi hem de kutsal hayvanıydı. Bu hayvanlar, dinî anlamda tanrıların sembolü olarak betimlemelerde yer almasının yanı sıra Mezopotamya medeniyetleri için ekonomik anlamda da gelir kaynaklarından biriydi. Tarım ve hayvancılık Mezopotamya toplumları için hayati önem taşıyan faaliyetlerdi. Bu sebeple hayatın her alanında yer alan hayvanlar insanlarla yakın ilişki içerisinde olduklarından günlük yaşamdaki birçok faaliyetin de ana kaynağı olmuşlardır. Sumer ve Babil toplumları hayvanları sadece besin kaynağı olarak görmemiş, aynı zamanda onları akılları ve duygularıyla hareket eden canlılar olarak kabul etmişlerdir. Bu özelliklerinden dolayı hayvanların bazı davranışları insan davranışları ve duygularıyla özdeşleştirilmiş olduğu görülmüştür. Hayvanlara ait karakteristik özellik ve davranışlar üzerinden insanların uygunsuz ya da olumsuz yönlerine ve duygularına atıfta bulunulmuştur. Böylece yakın temas içinde olunan ve ayrıca dinî anlamda sembol olarak görülen hayvanlar gerek anıtsal eserleri üzerindeki süslemelerde ve tasvirlerde gerekse de sözlük listeleri, hukuki belgeler, tapınak kayıtları, ritüel metinleri ve edebî eserleri de önemli ölçüde yer almaktadır. Bu çalışmada, Mezopotamya toplumlarından Sumer ve Babil dönemlerinde ekonomik, dinî ve günlük yaşama ait arkeolojik eserlerdeki tasvirler ve çivi yazılı tabletlerde geçen hayvan isimleri ele alınacaktır. Tespit edilen bu tasvirlerin ve belgelerdeki anlatımların oluşturulma amaçları, günlük yaşamdaki önemleri, tasvir edilen hayvanların türleri ve isimleri üzerinde durulacaktır.