Arıma modellerinin porsuk baraj haznesi aylık akım verilerine uygulanabilirliğinin araştırılması

Su insan yaşamının en önemli ihtiyaçlarından biridir. Canlılığın devam etmesinde oynadığı rol oldukça önemlidir. Dolayısıyla su kaynaklarının doğru kullanılması ve planlanması da bir o kadar önem arz etmektedir. Yapılacak olan çalışmalarla su potansiyeli korunabilir, ileriye dönük tahminler yapılarak su kaynaklarının iyileştirilmesi ve geliştirilmesi için adımlar atılabilir. Özellikle zaman serileri ile yapılan araştırma ve çalışmalarla bir takım yöntemler kullanılarak ileriye dönük tahminler yapılabilir. Buradan hareketle yapılan çalışmada amaç; tek değişkenin farklı zamanlarda elde edilen gözlem değerleri ile oluşturulmuş zaman serisini kullanarak, Box-Jenkins yönteminin yani ARIMA modellerinin bu seriye uygunluğunu araştırmaktır. ARIMA modellerinin uygunluğunun araştırılacağı seri için kullanılan kaynak ise, çalışma alanı olarak belirlenen Porsuk Havzası'nda yer alan Porsuk Baraj Haznesi aylık akım verileridir. Çalışma kapsamında Porsuk Barajı Haznesi, 1973-2015 yılları arası aylık akım verileri kullanılarak ARIMA modellerinin uygulanabilirliği araştırılmıştır. Zaman serisinin durağan hale getirilmesi için veri seti gözlem sayısı azaltılarak deneysel çalışmalar yapılmıştır. Sonuç olarak 2005-2015 yılları arası aylık akım verilerinin oluşturduğu zaman serisi için uygun ARIMA modeli kurulmuş, kurulan bu modelle ileriye dönük tahmin yapılabileceği ve su yapılarının planlanabilmesi için kullanılabileceği kanısına varılmıştır.