Aroclor 1254'e maruz kalan gebe ratlar ile yavrularında oksidatif stresin ve bu strese karşı Vitamin E'nin koruyucu etkisinin araştırılması

Poliklorlu bifeniller (PCB)'in, lipofilik özellikleri nedeniyle besin zincirinde birikerek çevresel kontaminasyona neden oldukları ve insan sağlığını tehdit ettikleri bilinmektedir. PCBler başta sindirim olmak üzere deri yoluyla da organizmaya girebilmektedirler. PCBlerin plasenta yoluyla fetusa ve süt yoluyla yeni doğana transfer olduğu tespit edilmiştir. Bu çalışmada gebe ve yavru rat dokularında oksidan ve antioksidan parametreler üzerinde Aroclor 1254 ve vitamin E'nin etkilerinin araştırılması amaçlanmıştır.Araştırmada 30 adet normal, 45 adet 150?180 gr ağırlıklarında gebe Spraq-Dawley rat kullanıldı. Ratlar 6 gruba ayrıldı. 1. grup; kontrol grubuna placebo (n=10), 2. grup; Aroclor 1254 2 mg/kg/gün, s.c (n=10), 3. grup; Aroclor 1254 2 mg/kg ve vitamin E 50 mg/kg/gün, s.c (n=10), 4. grup; gebe kontrol grubuna placebo (n=15), 5. grup; gebe Aroclor 1254 grubuna Aroclor 1254 2 mg/kg/gün, s.c (n=15), 6. grup; gebe Aroclor 1254 ve vitamin E grubuna Aroclor 1254 2 mg/kg ve vitamin E 50mg/kg/gün, s.c (n=15), verildi ve enjeksiyon 20 gün süresiyle yapıldı. Enjeksiyon sonrasında 10 normal ve 10 gebe rat dekapite edildi. Geriye kalan 5 gebe rattan doğan yavrular ise gelişimleri için 4 hafta süreyle anneleriyle bekletildi ve bu sürenin sonunda dekapite edildi. Kan, karaciğer, böbrek, beyin, kalp dokuları alındı. Bu dokularda malondialdehid (MDA), glutatyon (GSH), süperoksid dismutaz (SOD), katalaz (CAT), glutatyon peroksidaz (GSH-Px), glutatyon-S-transferaz (GST), glutatyon redüktaz (GR) parametreleri ölçüldü.Normal ratlarda Aroclor 1254 uygulaması kan plazmasında MDA seviyesini değiştirmedi. Gebelerde ve yavrularda ise MDA seviyesini azalttı. Kan dokusunda normal ve gebe ratlarda Aroclor 1254+Vitamin E grubunda GSH seviyesinde düşüş saptandı. Yine Aroclor 1254+Vitamin E grubunda normal ratlarda GSH-Px aktivitesi artarken, gebelerde GR aktivitesinde düşüş belirlendi. Yavrularda Aroclor 1254 grubunda GSH-Px aktivitesi azalırken, Aroclor 1254+Vitamin E grubunda hem GSH-Px hem de CAT aktivitesinde düşüş saptandı.Karaciğer dokusunda normal ve gebe ratlarda Aroclor 1254 grubunda MDA seviyesi değişmedi. Yavrularda ise Aroclor 1254 MDA seviyesinde artışa sebep oldu. Aroclor 1254+Vitamin E uygulaması hem normal ve gebe ratlarda hem de yavrularda MDA seviyesini azalttı. Vitamin E ilavesi yavrularda karaciğerdeki MDA artışını engelledi. Karaciğer dokusunda normal ratlarda Aroclor 1254+Vitamin E grubunda GR, CAT aktiviteleri azaldı. Gebelerde ise bu grupta GSH seviyesi, GSH-Px, CAT ve SOD aktiviteleri arttı. Yavrularda Aroclor 1254 grubunda GSH seviyesi arttı, GST aktivitesi düştü, Aroclor 1254+Vitamin E grubunda GSH seviyesi, GSH-Px aktivitesi kontrole göre arttı ve GR, CAT, SOD aktiviteleri azaldı.Böbrek dokusunda normal ratlarda Aroclor 1254 uygulaması, ayrıca normal ve gebe ratlarda Aroclor 1254+Vitamin E uygulaması MDA seviyesini azalttı. Yavrularda ise MDA seviyesinde bir fark tespit edilmedi. Böbrek dokusunda normal ratlarda Aroclor 1254 grubunda GR aktivitesi azaldı ve SOD aktivitesi arttı, yavrularda ise GST, GSH-Px ve CAT aktiviteleri arttı.Beyin dokusunda hem normal ve hem de gebe ratlarda Aroclor 1254 grubundaki MDA düzeyinde anlamlı bir değişime sebep olmadı fakat Aroclor 1254+Vitamin E grubunda MDA seviyesi azaldı. Yavrularda ise MDA düzeyinin artığı belirlendi. Vitamin E ilavesi yavrularda beyindeki MDA artışını engelleyemedi. Beyin dokusunda normal ratlarda Aroclor 1254 grubunda SOD aktivitesi azaldı. Normal ratlarda Aroclor 1254+Vitamin E grubunda ise GR aktivitesinde artış, CAT ve SOD aktivitelerinde düşüş belirlendi. Gebelerde Aroclor 1254+Vitamin E grubunda GST aktivitesi düştü. Yavrularda Aroclor 1254 ve Aroclor 1254+Vitamin E gruplarında GSH seviyesi ve SOD aktivitesi azaldı, GST aktivitesi arttı.Kalp dokusunda normal ve gebe ratlarda MDA seviyesinde bir fark tespit edilmedi. Yavrularda ise Aroclor 1254 MDA seviyesi üzerine etkisiz iken, Aroclor 1254+Vitamin E grubunda MDA düzeyi azaldı. Kalp dokusunda normal ratlarda Aroclor 1254 grubunda GSH seviyesinin düştüğü, Aroclor 1254+Vitamin E grubunda GST aktivitesinin azaldığı ve her iki grupta da GR, CAT aktivitelerinin azaldığı tespit edildi. Gebelerde Aroclor 1254 ve Aroclor 1254+Vitamin E gruplarında GST aktivitesi azaldı, Aroclor 1254+Vitamin E grubunda ise GSH-Px aktivitesi arttı. Yavrularda Aroclor 1254 grubunda GSH-Px aktivitesinin düştüğü, Aroclor 1254+Vitamin E grubunda GSH seviyesi ve SOD aktivitesinin arttığı ve her iki grupta da CAT aktivitesinin yükseldiği saptandı.Sonuç olarak Aroclor 1254'ün hem normal ve gebe ratlarda hem de gebe ratların yavrularında oksidan ve antioksidan sistem üzerine farklı etkilerinin olduğu ve oksidan antioksidan dengeyi bozduğu tespit edilmiştir. Özellikle Aroclor 1254'e gebelik döneminde maruz kalan ratlardan doğan yavruların karaciğer ve beyinlerinde MDA düzeylerinde istatistiksel olarak anlamlı yükselmenin tespit edilmesi, gebelik döneminde PCB'ye maruz kalınmasının özellikle yavrularda oksidan hasar meydana getirebileceğinin açık göstergesidir.Anahtar kelimeler: Aroclor 1254, Gebelik, Oksidatif stres, Yavru rat, Vitamin E