Aronya ekstraktı ile biyosentezlenen gümüş nanopartiküllerin kolon kanseri hücrelerinde potansiyel teranostik etkilerinin değerlendirilmesi

Aronya (Aronia melanocarpa), içerdiği polifenolik bileşenler ve yüksek biyolojik aktiviteleri nedeniyle en zengin antioksidan kaynaklarından biridir. Metalik nanopartiküllerin (NP'ler) bitki aracılı biyosentezi, bitkide bulunan organik fonksiyonel grupları içeren biyomoleküller aracılığıyla gerçekleşir. Bu çalışmada, aronya sulu ekstraktı kullanılarak gümüş nanopartiküllerin sentez ve karakterizasyonunun gerçekleştirilmesi ve HT29 kolon kanseri hücrelerinde potansiyel teranostik etkilerinin değerlendirilmesi hedeflenmiştir. Aronya ekstraktı kullanılarak sentezlenen gümüş nanopartiküllerin (A-AgNP) karakterizasyonu UV, FE-SEM, TEM ve EDX gibi yöntemlerle değerlendirilmiştir. Pembeden kahverengine renk değişimi AgNP'lerin sentezinin göstergesi olup, UV spektrum taramasında 427 nm'de güçlü bir absorpsiyon piki gözlenmiştir. TEM ve FE-SEM analizleri A-AgNP'lerin küçük boyutlu (~20 nm) ve küresel bir yapıya sahip olduğunu ortaya koymaktadır. A-AgNP'ler EDX analizinde 3 keV'de karakteristik bir absorbsiyon zirvesi sergilemiştir. MTT analizi sonuçları ise, A-AgNP'lerin (0-200 μg/mL) 48 saatlik inkübasyonun sonunda HT29 hücrelerinde doza bağımlı olarak hücre canlılığında azalmayı sağladığını göstermiştir (IC50:5,59 μg/mL). Western blot analizlerinde A-AgNP uygulanan HT29 hücre lizatlarında DNA hasarına işaret eden p-H2AX bandı belirgin olarak gözlenirken, A-AgNP uygulamasının p-H2AX protein ekspresyonu üzerindeki etkisinin kontrole kıyasla yaklaşık %55 daha yüksek olduğu gözlenmiştir. A-AgNP'lerin (50-4000 µg/mL) DPPH serbest radikal süpürme aktivitesi % inhibisyon değerleri %23,89-69,70 aralığında bulunmuştur. Hücre lizatlarında çalışılan oksidatif stress parametlerine (TAS-TOS) göre A-AgNP'lerin kontrole kıyasla güçlü antioksidan etkisi belirlenmiştir (p<0,01). Bu çalışmada yeşil sentez A-AgNP'lerin HT29 kanser hücreleri üzerindeki teranostik etkisi nedeniyle kolon kanseri tedavisi için potansiyel bir ajan olarak kullanılabileceği in vitro olarak gösterilmiştir. Anahtar Kelimeler: Aronia melanocarpa, Gümüş nanopartikül, HT29 insan kolon kanseri hücre hattı, Kolon kanseri, Teranostik etki