Artımlı sac şekillendirme yöntemiyle AISI 430 paslanmaz çelik sacların şekillendirilebilirliğinin araştırılması

Bu tez çalışmasında, artımlı sac şekillendirme (ASŞ) yöntemi kullanılarak AISI 430 paslanmaz çelik sacların şekillendirilebilirliği deneysel olarak incelenmiştir. Çalışmanın amacı, farklı işlem parametrelerinin sac şekillendirme süreci üzerindeki etkilerini belirlemek ve optimum parametreleri tespit etmektir. Deneyler, CNC dik işleme makinesinde gerçekleştirilmiş olup, takım yolu stratejileri, ilerleme hızı, aşağı adım mesafesi, soğutma çeşitleri ve fikstür yapıları gibi değişken parametreler kullanılmıştır. Deneysel çalışmalarda, takım yolu stratejileri olarak Z Level, helisel ve concentric zigzag kullanılmıştır. İlerleme hızları 750, 1500 ve 3000 mm/dk olarak belirlenmiş, aşağı adım mesafeleri ise 0,5, 1 ve 1,5 mm olarak seçilmiştir. Fikstür yapıları tek nokta ve iki nokta (dişi destek kalıbı) olarak yapılandırılmıştır. Soğutma çeşitleri arasında kuru, yağlı ve hava soğutma yöntemleri yer almıştır. Takım dönüş hızları ise iş mili boşta, 100 dev/dk ve 200 dev/dk olarak belirlenmiştir. Bu parametreler değişken parametreler olarak belirlenirken, sabit parametreler olarak sac malzemesi AISI 430, Ø12 mm çapında ve R5 mm uç yarıçapına sahip yarı küresel takım geometrisi, 45° duvar açısına sahip kesik koni şekillendirme geometrisi, HSS takım malzemesi, saat dönüş yönünde ilerleme ve takım dönüş yönü ile 0,6 mm sac kalınlığı kullanılmıştır. Yağ malzemesi olarak SB 5016 tercih edilmiştir. Yapılan deneyler sonucunda elde edilen verilerden faydalanarak ASŞ işleminde şekillendirilebilirliği sağlayabilecek optimum değerlere ulaşabilmek için Taguchi metodundan ve ANOVA testinden faydalanılmıştır. Bu çalışma, ASŞ işlemlerinde optimum işlem parametrelerinin belirlenmesinin önemini vurgulamakta ve elde edilen bulgular, sanayi uygulamaları için değerli bilgiler sunmaktadır.