Artırılmış gerçeklik sistemlerinin şehir ve bölge planlama stüdyo eğitiminde kullanılması

Yeni teknolojiler her geçen gün insan hayatının günlük kısmı içerisine girmekte, yaşam ve öğrenme alışkanlıklarını etkileyerek değiştirmektedir. Eğitim alanında kullanılan geleneksel araç ve yöntemler zaman içinde yerini daha teknolojik araç ve yöntemlere bırakmaktadır. Şehir ve bölge planlama stüdyo eğitiminde kullanılan araç ve yöntemler de zaman içerisinde ortaya çıkan ihtiyaçlar doğrultusunda değişime uğramıştır. Planlama stüdyosu eğitimi geçmişten beslendiği bilgi birikiminin üzerine dönemin ihtiyaçlarını ekleyerek bugünkü halini almıştır. Ancak geleneksel planlama stüdyosu eğitimi, günümüzün çoklu mekânsal dijital verilerini bir arada değerlendirmede, mekânı farklı ölçeklerde görselleştirerek dinamik olarak okumada ve anlamada yetersiz kalabilmektedir. Bu araştırmanın amacı, yeni bir teknoloji olan artırılmış gerçekliğin şehir ve bölge planlama stüdyo eğitimine yapabileceği olumlu ve olumsuz katkıları keşfetmektir. Artırılmış gerçeklik teknolojisini planlama stüdyosu eğitimi içerisine dahil etmenin ne gibi sonuçlar doğuracağı bu araştırma kapsamında ortaya çıkarılmıştır. Araştırma kapsamında yapılan deneysel uygulamanın birinci aşamasında seçilen 60 kişilik lisans ve yüksek lisans öğrenci grubuna geleneksel planlama stüdyosu eğitim yöntemi kullanılarak Hakkâri Çukurca ve Şırnak Güneyçam bölgelerini incelemeleri, analiz/sentez yaparak mekânsal planlama önerileri getirmeleri istenmiştir. Deneysel uygulamanın ikinci aşamasında aynı öğrenci grubuna Hololens gözlüğünü takarak ve tablet bilgisayarları kullanarak Hakkâri Çukurca ve Şırnak Güneyçam bölgeleri ile ilgili önceden hazırlanmış dijital artırılmış gerçeklik dünyasını deneyimlemeleri istenmiştir. Artırılmış gerçeklik teknolojisinin şehir ve bölge planlama stüdyo eğitimine yaptığı katkılar hem nicel hem nitel veri toplama ve analiz yöntemi birlikte kullanılarak keşfedilmiştir. Araştırmada nicel veriler, çalışma kapsamında özgün olarak geliştirilen "Planlama Stüdyosu Dersi Yetkinlik Kazanım Anketi" kullanılarak toplanmış, tek gruplu ön test-son test deneysel desen kullanılarak istatistiksel olarak analiz edilmiştir. Araştırmada nitel veriler, yarı yapılandırılmış derinlemesine görüşme formu kullanılarak toplanmış, "içerik analizi" yöntemiyle analiz edilmiştir. Bu doğrultuda sorulara verilen cevaplar tema ve kodlara ayrılmış, verilen cevapların frekans ve yüzde değerleri çıkarılmıştır. Araştırma sonucu, geleneksel planlama stüdyosu eğitim yöntemi ile elde edilen 59,17'lik öğrenme, yetkinlik ve kazanım puanının, artırılmış gerçeklik yönteminin devreye girmesiyle 82,53'e çıktığını göstermiştir. Dolayısıyla artırılmış gerçeklik, geleneksel planlama stüdyo eğitiminin sunduğu öğrenme, yetkinlik ve kazanım düzeyine yaklaşık %40 oranında olumlu bir katkı yapmıştır. Artırılmış gerçeklik teknolojisini planlama stüdyosu eğitimi içerisine dahil etmenin en büyük avantajının, planlama öğrencilerini eğitim sürecinde emek-yoğun işlerden kurtarıp zihin-yoğun işlere yönlendirme olduğu anlaşılmıştır. Artırılmış gerçeklik teknolojisi, planlama stüdyosu eğitiminde ayrıntıların gözden kaçmasını engellemiş, öğrencileri mekânsal gerçekliğe yaklaştırmış, çok boyutlu ve bütüncül düşünme zemini hazırlamış, kreatif zekayı harekete geçirmiş, nitelikli ve kalıcı öğrenmeyi sağlamış, zihni özgürleştirmiş ve küçük mekanlarda büyük işler yapmaya olanak sağlamıştır. Artırılmış gerçeklik teknolojisinin şehir ve bölge planlama eğitimine entegre edilmesi, öğrencilerin mekânı algılayış biçimlerini değiştirmiş ve onları daha özgür/özgün planlama ve tasarımlar yapmaya sevk etmiştir. Bu çalışma, şehir ve bölge planlama eğitiminin çağın ihtiyaçları doğrultusunda geliştirilmesi noktasında artırılmış gerçeklik teknolojisinin taşıdığı potansiyeli ortaya çıkardığı ve yenilikçi/alternatif yollarla planlama öğrencilerinin öğrenme becerilerini harekete geçirme yollarını keşfettiği için özgünlük içermektedir.